Toxicocinética do etanol en modelos animais de experimentación
Autoría
L.A.A.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
L.A.A.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 09:00
16.07.2025 09:00
Resumo
O consumo de alcohol etílico atópase moi arraigado no continente europeo e desenvolvéronse múltiples modelos farmacocinéticos con distintas características para tratar de describir a súa eliminación con tempo, sendo a sua aplicación posterior a modelo animais de experimentación unha tarefa clave á hora de trasladar os resultados aos humanos. Con este interés realizouse unha revisión bibliográfica empregando as bases de datos PubMed e Scopus chegando á conclusión de que o modelo animal máis empregado nestos estudios farmacocinéticos é a rata (Rattus norvegicus). Ademais, observouse que algúns factores como poden ser a dose administrada, a idade, o xénero e o embarazo teñen unha influencia significativa sobre a eliminación do alcohol etílico do organismo, sen obter conclusión claras acerca da posible influencia do ciclo estral. Non é posible confirmar o impacto na farmacocinética de eliminación do factor raza xunto aos demais mencionados, así como da presenza doutras substancias no organismo, como o tabaco ou a cocaína, en combinación co alcohol etílico.
O consumo de alcohol etílico atópase moi arraigado no continente europeo e desenvolvéronse múltiples modelos farmacocinéticos con distintas características para tratar de describir a súa eliminación con tempo, sendo a sua aplicación posterior a modelo animais de experimentación unha tarefa clave á hora de trasladar os resultados aos humanos. Con este interés realizouse unha revisión bibliográfica empregando as bases de datos PubMed e Scopus chegando á conclusión de que o modelo animal máis empregado nestos estudios farmacocinéticos é a rata (Rattus norvegicus). Ademais, observouse que algúns factores como poden ser a dose administrada, a idade, o xénero e o embarazo teñen unha influencia significativa sobre a eliminación do alcohol etílico do organismo, sen obter conclusión claras acerca da posible influencia do ciclo estral. Non é posible confirmar o impacto na farmacocinética de eliminación do factor raza xunto aos demais mencionados, así como da presenza doutras substancias no organismo, como o tabaco ou a cocaína, en combinación co alcohol etílico.
Dirección
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Titoría)
BERMEJO BARRERA, ANA MARIA Cotitoría
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Titoría)
BERMEJO BARRERA, ANA MARIA Cotitoría
Tribunal
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
Optimización de metodoloxías en cromatografía líquida - espectrometría de masas en tándem para a determinación de etilglucurónido en cabelo
Autoría
L.A.A.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
L.A.A.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
O alcohol é un dos responsables de problemas no ámbito doméstico, legal, laboral e económico polo que o estudio dos marcadores directos de alcoholismo converteuse nunha tarea de vital importancia. Neste ámbito é onde destaca o análise de etilglucurónido en cabelo (hEtG), unha matriz que gañou un gran interés nos últimos anos grazas á gran ventá analítica que ofrece. A LC-MS/MS impúxose hoxe en día como a técnica de preferencia para a análise do EtG donde a HILIC (Hydrophilic Interaction Liquid Chromatography) ten un papel fundamental. Neste Traballo de Fin de Grado estudouse o efecto da composición, concentración e pH da fase móvil, así como o efecto da temperatura da columna xunto a distintos programas cromatográficos, conseguindo así optimizar un método cromatográfico que emprega HILIC para a determinación de hEtG cun LOD 2,64 pg/mg, cumprindo cos requisitos da Society of Hair Testing (SoHT). Ademáis, evaluose o efecto que teñen distintos protocolos e cartuchos de SPE no sinal analítico.
O alcohol é un dos responsables de problemas no ámbito doméstico, legal, laboral e económico polo que o estudio dos marcadores directos de alcoholismo converteuse nunha tarea de vital importancia. Neste ámbito é onde destaca o análise de etilglucurónido en cabelo (hEtG), unha matriz que gañou un gran interés nos últimos anos grazas á gran ventá analítica que ofrece. A LC-MS/MS impúxose hoxe en día como a técnica de preferencia para a análise do EtG donde a HILIC (Hydrophilic Interaction Liquid Chromatography) ten un papel fundamental. Neste Traballo de Fin de Grado estudouse o efecto da composición, concentración e pH da fase móvil, así como o efecto da temperatura da columna xunto a distintos programas cromatográficos, conseguindo así optimizar un método cromatográfico que emprega HILIC para a determinación de hEtG cun LOD 2,64 pg/mg, cumprindo cos requisitos da Society of Hair Testing (SoHT). Ademáis, evaluose o efecto que teñen distintos protocolos e cartuchos de SPE no sinal analítico.
Dirección
MOREDA PIÑEIRO, ANTONIO (Titoría)
CABARCOS FERNANDEZ, PAMELA Cotitoría
MOREDA PIÑEIRO, ANTONIO (Titoría)
CABARCOS FERNANDEZ, PAMELA Cotitoría
Tribunal
FERNANDEZ RODRIGUEZ, BERTA (Presidente/a)
ESTEVEZ VALCARCEL, CARLOS MANUEL (Secretario/a)
YEBRA BIURRUN, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
FERNANDEZ RODRIGUEZ, BERTA (Presidente/a)
ESTEVEZ VALCARCEL, CARLOS MANUEL (Secretario/a)
YEBRA BIURRUN, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
Produción de hidrolasas de PET en biorreactor
Autoría
N.B.D.L.P.C.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
N.B.D.L.P.C.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:30
16.07.2025 10:30
Resumo
Os plásticos son unha das principais fontes de contaminación ambiental a nivel mundial. En particular, o tereftalato de polietileno (PET) é un dos polímeros máis empregados en sectores como a industria textil e alimentaria. Os métodos convencionais de reciclaxe de PET, como o reciclaxe mecánico e químico, implican un alto consumo enerxético e a emisión de gases de efecto invernadero, o que representa unha ameaza medioambiental. Ante este escenario, emerxeu o reciclaxe enzimático como unha alternativa sostible, baseado no uso de hidrolasas capaces de degradar PET. Neste contexto, este traballo ten como obxectivo optimizar as condicións de produción de dous hidrolasas de PET (duraPETasa e LCC-ICCG) en Escherichia coli BL21 (DE3), empregando un biorreactor de 1,75 L de cultivo. Para elo, evaluáronse distintas temperaturas post-inducción (37 e 18 grados Celsius) e tempos de expresión (toda a noite (o/n) vs 4 h). Os resultados indican que a condición máis eficiente consiste en manter unha temperatura constante de 37 grados Celsius despois da indución, cunha duración da expresión de 4 h. Nestas condicións obtuvéronse rendementos de 1,677 mg/g de biomasa para LCC-ICCG e 0,7458 mg/g de biomasa para duraPETasa, o que supón unha mellora de al menos 11 e 4 veces, respectivamente, fronte ás condicións o/n. Aínda que a actividade específica foi maior en condicións o/n, ambas hidrolasas conservaron a súa actividade tras 4 h de expresión. Asimesmo, avaliouse a viabilidade de E.coli durante a expresión de duraPETasa. Aínda que se observou unha diminución significativa da población bacteriana na condición de maior produción (37 grados Celsius e 4 h post-indución), non se detectou toxicidade asociada á proteína recombinante en tempos prolongados. Isto suxire que a diminución da concentración de proteína observada en expresións o/n non se debe a efectos tóxicos, senón posiblemente á activación de mecanismos celulares de resposta ao estrés que inducen a expresión de proteasas intracelulares capaces de degradar a proteína recombinante.
Os plásticos son unha das principais fontes de contaminación ambiental a nivel mundial. En particular, o tereftalato de polietileno (PET) é un dos polímeros máis empregados en sectores como a industria textil e alimentaria. Os métodos convencionais de reciclaxe de PET, como o reciclaxe mecánico e químico, implican un alto consumo enerxético e a emisión de gases de efecto invernadero, o que representa unha ameaza medioambiental. Ante este escenario, emerxeu o reciclaxe enzimático como unha alternativa sostible, baseado no uso de hidrolasas capaces de degradar PET. Neste contexto, este traballo ten como obxectivo optimizar as condicións de produción de dous hidrolasas de PET (duraPETasa e LCC-ICCG) en Escherichia coli BL21 (DE3), empregando un biorreactor de 1,75 L de cultivo. Para elo, evaluáronse distintas temperaturas post-inducción (37 e 18 grados Celsius) e tempos de expresión (toda a noite (o/n) vs 4 h). Os resultados indican que a condición máis eficiente consiste en manter unha temperatura constante de 37 grados Celsius despois da indución, cunha duración da expresión de 4 h. Nestas condicións obtuvéronse rendementos de 1,677 mg/g de biomasa para LCC-ICCG e 0,7458 mg/g de biomasa para duraPETasa, o que supón unha mellora de al menos 11 e 4 veces, respectivamente, fronte ás condicións o/n. Aínda que a actividade específica foi maior en condicións o/n, ambas hidrolasas conservaron a súa actividade tras 4 h de expresión. Asimesmo, avaliouse a viabilidade de E.coli durante a expresión de duraPETasa. Aínda que se observou unha diminución significativa da población bacteriana na condición de maior produción (37 grados Celsius e 4 h post-indución), non se detectou toxicidade asociada á proteína recombinante en tempos prolongados. Isto suxire que a diminución da concentración de proteína observada en expresións o/n non se debe a efectos tóxicos, senón posiblemente á activación de mecanismos celulares de resposta ao estrés que inducen a expresión de proteasas intracelulares capaces de degradar a proteína recombinante.
Dirección
EIBES GONZALEZ, GEMMA MARIA (Titoría)
BALBOA MENDEZ, SABELA Cotitoría
EIBES GONZALEZ, GEMMA MARIA (Titoría)
BALBOA MENDEZ, SABELA Cotitoría
Tribunal
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
Caracterización dun novo modelo murino para a edición xenética inducible de células gliais
Autoría
E.M.B.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
E.M.B.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 09:30
16.07.2025 09:30
Resumo
Na investigación biomédica, os modelos Cre-recombinasa inducibles son unha ferramenta precisa de edición xenética que permite o control espacial e temporal das modificacións xenéticas. No ámbito de estudo dos astrocitos e das súas funcións cerebrais, existen modelos Cre-recombinasa inducibles que utilizan como secuencias promotoras xenes como o da proteína gliofibrilar ácida humana, o transportador de glutamato ou a aldehido deshidroxenasa 1-L1, todos eles, marcadores astrocitarios que restrinxen a localización da recombinasa a estas células gliais. Aínda así, o marcador astrocitario clásico para definir aos astrocitos de rato, é a proteína gliofibrilar ácida murina, para a cal, ata o de agora, non existía un modelo Cre-recombinasa inducible que a empregase como promotor. Neste traballo realizarei unha caracterización histolóxica dunha nova liña de rato modificada xeneticamente, que foi xerada por tecnoloxía CRISPR/Cas9 e emprega a proteína gliofibrilar ácida murina como promotor: a GFAP-CreERT2. Para levalo a cabo, traballarei xunto aos grupos Neuroendocrine Regulation of Metabolism (NeuRoMet) e NeurObesity do CiMUS, realizando experimentos in vivo, técnicas de tinción inmunohistoquímica e de bioloxía molecular, que me permitirán corroborar a presenza exclusiva deste modelo Cre-recombinasa inducible, en astrocitos.
Na investigación biomédica, os modelos Cre-recombinasa inducibles son unha ferramenta precisa de edición xenética que permite o control espacial e temporal das modificacións xenéticas. No ámbito de estudo dos astrocitos e das súas funcións cerebrais, existen modelos Cre-recombinasa inducibles que utilizan como secuencias promotoras xenes como o da proteína gliofibrilar ácida humana, o transportador de glutamato ou a aldehido deshidroxenasa 1-L1, todos eles, marcadores astrocitarios que restrinxen a localización da recombinasa a estas células gliais. Aínda así, o marcador astrocitario clásico para definir aos astrocitos de rato, é a proteína gliofibrilar ácida murina, para a cal, ata o de agora, non existía un modelo Cre-recombinasa inducible que a empregase como promotor. Neste traballo realizarei unha caracterización histolóxica dunha nova liña de rato modificada xeneticamente, que foi xerada por tecnoloxía CRISPR/Cas9 e emprega a proteína gliofibrilar ácida murina como promotor: a GFAP-CreERT2. Para levalo a cabo, traballarei xunto aos grupos Neuroendocrine Regulation of Metabolism (NeuRoMet) e NeurObesity do CiMUS, realizando experimentos in vivo, técnicas de tinción inmunohistoquímica e de bioloxía molecular, que me permitirán corroborar a presenza exclusiva deste modelo Cre-recombinasa inducible, en astrocitos.
Dirección
GONZALEZ GARCIA, ISMAEL (Titoría)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO Cotitoría
GONZALEZ GARCIA, ISMAEL (Titoría)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO Cotitoría
Tribunal
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
Aportación de laboratorio clínico ao proceso asistencial integrado diabetes mellitus tipo 2 do SERGAS
Autoría
I.C.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
I.C.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 09:00
16.07.2025 09:00
Resumo
A detección precoz de DM en persoas asintomáticas podería previr ou retrasar as complicacións da diabetes, existindo evidencia de que a maioría destas están relacionadas ca duración e severidade da hiperglucemia. O PAI DM2 do SERGAS, ten como obxetivo orientar as actuacións dos profesionais sanitarios no diagnóstico, tratamento e no seguimento das persoas con DM2. Neste traballo evaluase a contribución do Laboratorio de Análises Clínicos ao PAI DM2 do SERGAS. Seguindo os criterios da ADA, dende o laboratorio establecéuse un cribado oportunista de DM2, consistente en engadir a determinación de HbA1c a aqueles pacentes sen diagnóstico previo de DM e cunha glucemia basal alterada, detectada nunha analítica realizada no laboratorio durante os anos 2023 e 2024. Os datos extraídos do sistema informático do laboratorio, en conxunto coa revisión do historial clínico dos pacientes resúmese neste traballo. Detectáronse 22571 pacientes con glucemia basal alterada. O 30% presentaba valores de HbA1c no intervalo de normalidade, o 49% presentaba valores de HbA1c no rango de prediabetes, e o 21% presentaba valores de HbA1c no rango de diabetes. Neste último grupo, 2310 pacientes tiñan ademáis una glucosa maior que 126 mg/dL na mesma analítica, permitindo establecer así un diagnóstico de diabetes nun único paso. O 64 porcento destes pacientes diabéticos realizou una analítica posterior onde se solicitou HbA1c cun intervalo de tempo de 9,1 (desv. est. 5,4) meses. O cribado permite identificar a aqueles pacientes diabéticos non diagnosticados nunha única analítica ou identificar a aqueles diabéticos cun seguimiento inadecuado, ademáis de poner o foco nos pacientes prediabéticos, con elevado risco de desenvolver diabetes e actuar sobre indicios de complicacións da diabetes de maneira temperá.
A detección precoz de DM en persoas asintomáticas podería previr ou retrasar as complicacións da diabetes, existindo evidencia de que a maioría destas están relacionadas ca duración e severidade da hiperglucemia. O PAI DM2 do SERGAS, ten como obxetivo orientar as actuacións dos profesionais sanitarios no diagnóstico, tratamento e no seguimento das persoas con DM2. Neste traballo evaluase a contribución do Laboratorio de Análises Clínicos ao PAI DM2 do SERGAS. Seguindo os criterios da ADA, dende o laboratorio establecéuse un cribado oportunista de DM2, consistente en engadir a determinación de HbA1c a aqueles pacentes sen diagnóstico previo de DM e cunha glucemia basal alterada, detectada nunha analítica realizada no laboratorio durante os anos 2023 e 2024. Os datos extraídos do sistema informático do laboratorio, en conxunto coa revisión do historial clínico dos pacientes resúmese neste traballo. Detectáronse 22571 pacientes con glucemia basal alterada. O 30% presentaba valores de HbA1c no intervalo de normalidade, o 49% presentaba valores de HbA1c no rango de prediabetes, e o 21% presentaba valores de HbA1c no rango de diabetes. Neste último grupo, 2310 pacientes tiñan ademáis una glucosa maior que 126 mg/dL na mesma analítica, permitindo establecer así un diagnóstico de diabetes nun único paso. O 64 porcento destes pacientes diabéticos realizou una analítica posterior onde se solicitou HbA1c cun intervalo de tempo de 9,1 (desv. est. 5,4) meses. O cribado permite identificar a aqueles pacientes diabéticos non diagnosticados nunha única analítica ou identificar a aqueles diabéticos cun seguimiento inadecuado, ademáis de poner o foco nos pacientes prediabéticos, con elevado risco de desenvolver diabetes e actuar sobre indicios de complicacións da diabetes de maneira temperá.
Dirección
Rodriguez Garcia, Javier (Titoría)
Riveiro Cruz, Manuel Alberto Cotitoría
Rodriguez Garcia, Javier (Titoría)
Riveiro Cruz, Manuel Alberto Cotitoría
Tribunal
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
Evaluación dun analizador automático de intercambio iónico (HPLC) para a medida de hemoglobina glicada
Autoría
I.C.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
I.C.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
A verificación das prestación analíticas dos diferentes equipos dun laboratorio clínico é un paso obrigado para garantir uns resultados de calidade. Específicamente a hemoglobina glicada (HbA1c) é un parámetro de gran importancia para o diagnóstico e control de pacientes diabéticos. Neste estudo evalúase un equipo de medida de HbA1c via HPLC incorporado recientemente ao laboratorio de análise clínico, o ADAMS 8190V, co fin de verificar as súas prestacións analíticas. Utilizáronse as guías do Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI) en conxunto coas instrucción da Sociedad Española de Química Clínica (SEQC) para o estudio de imprecisión, veracidade e linealidade. Estudiouse o efecto de algunhas interferenzas con efectos significativos nos resultados de HbA1c. Finalmente, realizouse un estudio comparativo do ADAMS 8190V con equipos de HPLC certificados que cumplen os estándares máximos de calidade esixibles á técnica. O ADAMS 8190V cumple cos criterios de calidad esixidos, e non conta con interferenzas en presencia da maioría de metabolitos estudiados ou variantes de hemoglobina máis frecuentes. Si presenta interferenzas a valores elevados de hemoglobina carbamilada (cHb). Respecto aos equipos certificados presenta unha boa correlación con ambos, tendo algo máis de variabilidade específicamente con un deles. O equipo ADAMS 8190V presenta boas prestacións analíticas, que en conxunto cos seus menores tempos de análise, representa unha mellora neta na rutina do laboratorio clínico.
A verificación das prestación analíticas dos diferentes equipos dun laboratorio clínico é un paso obrigado para garantir uns resultados de calidade. Específicamente a hemoglobina glicada (HbA1c) é un parámetro de gran importancia para o diagnóstico e control de pacientes diabéticos. Neste estudo evalúase un equipo de medida de HbA1c via HPLC incorporado recientemente ao laboratorio de análise clínico, o ADAMS 8190V, co fin de verificar as súas prestacións analíticas. Utilizáronse as guías do Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI) en conxunto coas instrucción da Sociedad Española de Química Clínica (SEQC) para o estudio de imprecisión, veracidade e linealidade. Estudiouse o efecto de algunhas interferenzas con efectos significativos nos resultados de HbA1c. Finalmente, realizouse un estudio comparativo do ADAMS 8190V con equipos de HPLC certificados que cumplen os estándares máximos de calidade esixibles á técnica. O ADAMS 8190V cumple cos criterios de calidad esixidos, e non conta con interferenzas en presencia da maioría de metabolitos estudiados ou variantes de hemoglobina máis frecuentes. Si presenta interferenzas a valores elevados de hemoglobina carbamilada (cHb). Respecto aos equipos certificados presenta unha boa correlación con ambos, tendo algo máis de variabilidade específicamente con un deles. O equipo ADAMS 8190V presenta boas prestacións analíticas, que en conxunto cos seus menores tempos de análise, representa unha mellora neta na rutina do laboratorio clínico.
Dirección
Rodriguez Garcia, Javier (Titoría)
Ortola Devesa, Juan Bautista Cotitoría
Rodriguez Garcia, Javier (Titoría)
Ortola Devesa, Juan Bautista Cotitoría
Tribunal
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Presidente/a)
GARCIA SUAREZ, LUIS ALBERTO (Secretario/a)
GONZALEZ NOYA, ANA MARIA (Vogal)
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Presidente/a)
GARCIA SUAREZ, LUIS ALBERTO (Secretario/a)
GONZALEZ NOYA, ANA MARIA (Vogal)
Variabilidade interpoboacional no nivel de inactivación da fotosíntese debido ao estrés térmico en especies invasoras do xénero Carpobrotus
Autoría
M.D.M.C.S.
Grao en Bioloxía
M.D.M.C.S.
Grao en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O xénero Carpobrotus inclúe diversas especies suculentas, nativas na súa maioría de Sudáfrica. Debido ao seu uso ornamental e estabilizador, xunto coa súa propagación deliberada, algunhas especies do xénero estendéronse polas costas atlántico-mediterráneas de toda Europa e actualmente considéranse invasoras. A súa elevada plasticidade fenotípica, capacidade de hibridación, reprodución clonal e integración fisiolóxica favorecen o seu éxito invasivo, desprazando especies nativas e comprometendo a biodiversidade dos ecosistemas. O cambio climático e a globalización intensificaron estes procesos. As poboacións de Carpobrotus spp. empregadas, que engloban tres genotipos (A, B, C e híbridos), distribúense en rexións xeográficas nativas e introducidas con condicións climáticas diferentes. Por tanto, para avaliar a variabilidade interpoblacional do xénero, determináronse os limiares de inactivación fotosintética mediante medidas de fluorescencia e reflectancia, nun rango de temperaturas comprendido entre os 35 e 60 graos, en plantas pertencentes a 11 poboacións de Carpobrotus, distribuídas en localidades de Sudáfrica, Italia, EE.UU, Nova Zelandia, España e Chile. Os resultados mostraron que as poboacións de Carpobrotus presentan unha marcada variabilidade interpoblacional no nivel de inactivación fotosintética, determinada principalmente polo seu genotipo, máis que pola súa orixe xeográfica. Ademais, en todas as poboacións observouse a existencia dun efecto protector térmico que se activa ao alcanzar unha temperatura limiar, xeralmente entre os 50 e 55 graos. Finalmente, a 60 graos, #o #estrés #térmico agudo provoca un colapso fisiolóxico. Estes achados proporcionan información que pode resultar útil na delimitación do potencial invasor do xénero en distintos escenarios climáticos, e contribuír na elaboración de estratexias de conservación enfocadas na preservación de especies nativas en hábitats vulnerables. Igualmente, resulta fundamental centrar os esforzos no desenvolvemento de plans de erradicación e control dirixidos ás poboacións máis resilientes de Carpobrotus spp. nas súas áreas de introdución, especialmente #ante a crecente incerteza climática.
O xénero Carpobrotus inclúe diversas especies suculentas, nativas na súa maioría de Sudáfrica. Debido ao seu uso ornamental e estabilizador, xunto coa súa propagación deliberada, algunhas especies do xénero estendéronse polas costas atlántico-mediterráneas de toda Europa e actualmente considéranse invasoras. A súa elevada plasticidade fenotípica, capacidade de hibridación, reprodución clonal e integración fisiolóxica favorecen o seu éxito invasivo, desprazando especies nativas e comprometendo a biodiversidade dos ecosistemas. O cambio climático e a globalización intensificaron estes procesos. As poboacións de Carpobrotus spp. empregadas, que engloban tres genotipos (A, B, C e híbridos), distribúense en rexións xeográficas nativas e introducidas con condicións climáticas diferentes. Por tanto, para avaliar a variabilidade interpoblacional do xénero, determináronse os limiares de inactivación fotosintética mediante medidas de fluorescencia e reflectancia, nun rango de temperaturas comprendido entre os 35 e 60 graos, en plantas pertencentes a 11 poboacións de Carpobrotus, distribuídas en localidades de Sudáfrica, Italia, EE.UU, Nova Zelandia, España e Chile. Os resultados mostraron que as poboacións de Carpobrotus presentan unha marcada variabilidade interpoblacional no nivel de inactivación fotosintética, determinada principalmente polo seu genotipo, máis que pola súa orixe xeográfica. Ademais, en todas as poboacións observouse a existencia dun efecto protector térmico que se activa ao alcanzar unha temperatura limiar, xeralmente entre os 50 e 55 graos. Finalmente, a 60 graos, #o #estrés #térmico agudo provoca un colapso fisiolóxico. Estes achados proporcionan información que pode resultar útil na delimitación do potencial invasor do xénero en distintos escenarios climáticos, e contribuír na elaboración de estratexias de conservación enfocadas na preservación de especies nativas en hábitats vulnerables. Igualmente, resulta fundamental centrar os esforzos no desenvolvemento de plans de erradicación e control dirixidos ás poboacións máis resilientes de Carpobrotus spp. nas súas áreas de introdución, especialmente #ante a crecente incerteza climática.
Dirección
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
Rodríguez Parra, Jonatan Cotitoría
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
Rodríguez Parra, Jonatan Cotitoría
Tribunal
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
Teoría da selección multinivel: conflito entre unidades de selección
Autoría
I.C.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía (2ªed)
I.C.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía (2ªed)
Data da defensa
16.07.2025 09:00
16.07.2025 09:00
Resumo
Tras a aceptación dunha teoría da evolución mediada pola selección natural e o apoio á Síntese Evolutiva Moderna, o individuo considerouse o nivel no que actúa a selección. Historicamente, case todas as alternativas foron cuestionadas, convertendo este paradigma nun dos maiores piares do darwinismo. Este traballo revisa a literatura máis relevante sobre unha das hipóteses máis prometedoras da bioloxía evolutiva: a Selección Multinivel. Esta filosofía propón que abandonemos o modelo simple da selección natural que intervén no organismo, xa que a selección actúa a diferentes niveis de organización biolóxica, tanto por debaixo (células, orgánulos, xenes, etc.) como por riba (familias, especies, comunidades, etc.) do individuo. O obxectivo é revisar a evidencia empírica de que a selección procede a varios niveis e estudar o conflito biolóxico que xurdiría se a selección a un nivel superior se opoñe á selección a un nivel inferior e viceversa. Ademais, a Selección Multinivel será considerada como un marco teórico para explicar un dos maiores enigmas da evolución: o altruísmo. A metodoloxía empregada inclúe o uso de bases de datos como Web of Science (WOS) e PubMed, e filtros por idioma e data, priorizando estudos revisados por pares. As nosas conclusións son positivas, a pesar de que esta hipótese estivo chea de críticas desde o seu inicio e foi cualificada de mecanismo débil, ignorando gran parte das evidencias. Co tempo, a Selección Multinivel será considerada unha das ideas máis revolucionarias e unha das que máis cambiou o noso pensamento evolutivo.
Tras a aceptación dunha teoría da evolución mediada pola selección natural e o apoio á Síntese Evolutiva Moderna, o individuo considerouse o nivel no que actúa a selección. Historicamente, case todas as alternativas foron cuestionadas, convertendo este paradigma nun dos maiores piares do darwinismo. Este traballo revisa a literatura máis relevante sobre unha das hipóteses máis prometedoras da bioloxía evolutiva: a Selección Multinivel. Esta filosofía propón que abandonemos o modelo simple da selección natural que intervén no organismo, xa que a selección actúa a diferentes niveis de organización biolóxica, tanto por debaixo (células, orgánulos, xenes, etc.) como por riba (familias, especies, comunidades, etc.) do individuo. O obxectivo é revisar a evidencia empírica de que a selección procede a varios niveis e estudar o conflito biolóxico que xurdiría se a selección a un nivel superior se opoñe á selección a un nivel inferior e viceversa. Ademais, a Selección Multinivel será considerada como un marco teórico para explicar un dos maiores enigmas da evolución: o altruísmo. A metodoloxía empregada inclúe o uso de bases de datos como Web of Science (WOS) e PubMed, e filtros por idioma e data, priorizando estudos revisados por pares. As nosas conclusións son positivas, a pesar de que esta hipótese estivo chea de críticas desde o seu inicio e foi cualificada de mecanismo débil, ignorando gran parte das evidencias. Co tempo, a Selección Multinivel será considerada unha das ideas máis revolucionarias e unha das que máis cambiou o noso pensamento evolutivo.
Dirección
VILAS PETEIRO, ROMAN (Titoría)
VILAS PETEIRO, ROMAN (Titoría)
Tribunal
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
Reaccións abióticas que empregan maquinaria celular
Autoría
I.C.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía (2ªed)
I.C.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía (2ªed)
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
Desde a década de 2000, unha área da química moderna experimentou un crecemento asombroso: a química bioortogonal. Esta refírese a cualquera tipo de reacción química que ocorre dentro dun organismo vivo sen afectar o seu metabolismo. A biortogonalidade, ademais de evitar interaccións secundarias con grupos funcionais nativos, caracterízase por unha alta selectividade, unha cinética rápida e a falta de toxicidade. En consecuencia, non é sorprendente a ampla gama de aplicacións que atopamos en bioquímica, biosíntese, medicina e famacoloxía. Seguindo esta mesma filosofía, están a facerse intentos para desenvolver reaccións que non só sexan bioortogonais, senón tamén fotocatalizadas. Isto daría lugar ao que chamamos fotocatálise bioortogonal. Neste traballo, investigaranse novas reaccións sintéticas biocompatibles. En concreto, descríbese unha reacción baseada na a-arilación de enol acetatos. Esta reacción foi optimizada, demostrando o seu potencial en medios acuosos, un requisito esencial para a química bioortogonal. Posteriormente, esta reacción transferiuse a cianobacterias, que, grazas á luz solar e á maquinaria redox celular, serían capaces de catalizar este tipo de reacción permitindo a síntese in situ de fármacos, compostos bioactivos ou sondas fluorescentes. Finalmente, intentouse modificar a reacción para obter un producto fluorescente.
Desde a década de 2000, unha área da química moderna experimentou un crecemento asombroso: a química bioortogonal. Esta refírese a cualquera tipo de reacción química que ocorre dentro dun organismo vivo sen afectar o seu metabolismo. A biortogonalidade, ademais de evitar interaccións secundarias con grupos funcionais nativos, caracterízase por unha alta selectividade, unha cinética rápida e a falta de toxicidade. En consecuencia, non é sorprendente a ampla gama de aplicacións que atopamos en bioquímica, biosíntese, medicina e famacoloxía. Seguindo esta mesma filosofía, están a facerse intentos para desenvolver reaccións que non só sexan bioortogonais, senón tamén fotocatalizadas. Isto daría lugar ao que chamamos fotocatálise bioortogonal. Neste traballo, investigaranse novas reaccións sintéticas biocompatibles. En concreto, descríbese unha reacción baseada na a-arilación de enol acetatos. Esta reacción foi optimizada, demostrando o seu potencial en medios acuosos, un requisito esencial para a química bioortogonal. Posteriormente, esta reacción transferiuse a cianobacterias, que, grazas á luz solar e á maquinaria redox celular, serían capaces de catalizar este tipo de reacción permitindo a síntese in situ de fármacos, compostos bioactivos ou sondas fluorescentes. Finalmente, intentouse modificar a reacción para obter un producto fluorescente.
Dirección
Mascareñas Cid, Jose Luis (Titoría)
TOMAS GAMASA, MARIA Cotitoría
Mascareñas Cid, Jose Luis (Titoría)
TOMAS GAMASA, MARIA Cotitoría
Tribunal
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
Influencia da hipoxia en distintos tratamentos antitumorais.
Autoría
S.D.F.
Grao en Bioloxía (3ªed)
S.D.F.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
19.02.2025 11:00
19.02.2025 11:00
Resumo
Este traballo desenvolve como a resposta a distintos tratamentos antitumorais ten a súa eficacia limitada polo estado metabólico da célula tumoral, en concreto, da liña celular A549 de adenocarcinoma pulmonar. Analizamos tres fármacos, dous deles de uso clínico rutineiro, cisplatino e doxorrubicina, e unha nova molécula en desenvolvemento, Ag5. O mecanismo do Ag5 baséase na oxidación selectiva dos tioles de cisteínas no sistema antioxidante a nivel mitocondrial desencadeando a apoptose. Doutra banda, tanto o cisplatino (CDDP) como a doxorrubicina (DOX) actúan a nivel do DNA, interferindo cos mecanismos de reparación do ADN, causando dano ao ADN e, posteriormente, inducindo a apoptose nas células cancerosas. Combinando a reorganización metabólica que orixina a hipoxia co uso doutros axentes que afectan á homeostase redox intracelular, puidemos medir as diferentes respostas ca mesma célula ten fronte ao mesmo fármaco. Pensamos ca translación clínica dos resultados é inmediata xa que debe servir para establecer a racionalidade de terapias combinatorias que atenda á heteroxeneidade fenotípica dos tumores.
Este traballo desenvolve como a resposta a distintos tratamentos antitumorais ten a súa eficacia limitada polo estado metabólico da célula tumoral, en concreto, da liña celular A549 de adenocarcinoma pulmonar. Analizamos tres fármacos, dous deles de uso clínico rutineiro, cisplatino e doxorrubicina, e unha nova molécula en desenvolvemento, Ag5. O mecanismo do Ag5 baséase na oxidación selectiva dos tioles de cisteínas no sistema antioxidante a nivel mitocondrial desencadeando a apoptose. Doutra banda, tanto o cisplatino (CDDP) como a doxorrubicina (DOX) actúan a nivel do DNA, interferindo cos mecanismos de reparación do ADN, causando dano ao ADN e, posteriormente, inducindo a apoptose nas células cancerosas. Combinando a reorganización metabólica que orixina a hipoxia co uso doutros axentes que afectan á homeostase redox intracelular, puidemos medir as diferentes respostas ca mesma célula ten fronte ao mesmo fármaco. Pensamos ca translación clínica dos resultados é inmediata xa que debe servir para establecer a racionalidade de terapias combinatorias que atenda á heteroxeneidade fenotípica dos tumores.
Dirección
DOMINGUEZ PUENTE, FERNANDO (Titoría)
Domínguez Loidi, Blanca Cotitoría
DOMINGUEZ PUENTE, FERNANDO (Titoría)
Domínguez Loidi, Blanca Cotitoría
Tribunal
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Presidente/a)
VILAS PETEIRO, ROMAN (Secretario/a)
ADRIO FONDEVILA, MARIA FATIMA (Vogal)
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Presidente/a)
VILAS PETEIRO, ROMAN (Secretario/a)
ADRIO FONDEVILA, MARIA FATIMA (Vogal)
Novos mecanismos implicados na esteatohepatite asociada a disfunción metabólica: posible papel de ANGPTL4
Autoría
P.D.O.
Grao en Bioloxía (3ªed)
P.D.O.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
A enfermidade hepática esteatótica asociada á disfunción metabólica (MASLD) é unha das principais causas de hepatopatía crónica. Dentro do espectro desta patoloxía, encóntrase a fibrose hepática, caracterizada pola activación das células estreladas hepáticas (HSCs). A proteína ANGPTL4 é un importante regulador do metabolismo lipídico hepático, mais o seu papel nas HSCs non está claramente definido. Este traballo analizou a expresión de ANGPTL4 en células estreladas hepáticas activadas, avaliou o efecto do seu silenciamento tras a estimulación con TGF-B1, e examinou o impacto deste silenciamento nun modelo murino de esteatohepatite inducida por dieta. Os resultados mostraron que ANGPTL4 se sobreexpresa coa activación das células estreladas hepáticas e que o seu silenciamento reduce a expresión de xenes profibróticos e tanto in vitro coma in vivo. Estes resultados suxiren que ANGPTL4 ten un papel pro-fibrótico e podería ser unha diana terapéutica na MASLD.
A enfermidade hepática esteatótica asociada á disfunción metabólica (MASLD) é unha das principais causas de hepatopatía crónica. Dentro do espectro desta patoloxía, encóntrase a fibrose hepática, caracterizada pola activación das células estreladas hepáticas (HSCs). A proteína ANGPTL4 é un importante regulador do metabolismo lipídico hepático, mais o seu papel nas HSCs non está claramente definido. Este traballo analizou a expresión de ANGPTL4 en células estreladas hepáticas activadas, avaliou o efecto do seu silenciamento tras a estimulación con TGF-B1, e examinou o impacto deste silenciamento nun modelo murino de esteatohepatite inducida por dieta. Os resultados mostraron que ANGPTL4 se sobreexpresa coa activación das células estreladas hepáticas e que o seu silenciamento reduce a expresión de xenes profibróticos e tanto in vitro coma in vivo. Estes resultados suxiren que ANGPTL4 ten un papel pro-fibrótico e podería ser unha diana terapéutica na MASLD.
Dirección
NOGUEIRAS POZO, RUBEN (Titoría)
Parracho Martínez, Tamara Cotitoría
NOGUEIRAS POZO, RUBEN (Titoría)
Parracho Martínez, Tamara Cotitoría
Tribunal
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
Validación de biomarcadores de resposta ao tratamento con tofacitinib en pacientes con colite ulcerosa
Autoría
A.F.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
A.F.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Tofacitinib, un inhibidor da proteína Janus quinase (JAK), é a primeira molécula pequena, administrada por vía oral, aprobada para o tratamento da enfermidade inflamatoria intestinal. A eficacia e seguridade deste composto convérteno nunha opción terapéutica atractiva en pacientes cun grao de entre moderado e grave da enfermidade. Non obstante, como sucede con outros tratamentos para a enfermidade inflamatoria intestinal, unha significativa porcentaxe dos pacientes non responden á terapia con tofacitinib. Ata o momento, non se dispón de ningún biomarcador fiable para predicir a resposta ao tratamento con tofacitinib, a pesar de que isto suporía un gran beneficio médico e socioeconómico. Por este motivo, o obxectivo xeral deste proxecto é identificar posibles biomarcadores de resposta á terapia con tofacitinib e poñer a punto as condicións experimentais para a súa posterior validación. Con esta proposta preténdese sentar as bases para o tratamento personalizado dos pacientes coa enfermidade inflamatoria intestinal, mellorando polo tanto a atención ao paciente. Empregáronse mostras de células mononucleares de sangue periférico de pacientes con colite ulcerosa, que respondían ao tratamento con tofacitinib. Mediante a análise bioinformática das mostras obtivéronse tres potenciais biomarcadores para o tratamento con tofacitinib, os xenes: KCNH8, RSAD2 e SGO2. Establecéronse as condicións experimentais para a validación destes biomarcadores en cultivos de células primarias humanas. Determinouse que para a futura validación aplicarase un tratamento de 10 ng/ml de interleucina 6 (IL 6) durante 5 minutos e de 50 nM de tofacitinib durante 2 horas. Todos estes pasos, xunto coa posterior validación dos biomarcadores en futuros estudos, permitirán comprobar a capacidade de KCNH8, RSAD2 e SGO2 como marcadores de resposta ao tratamento con tofacitinib en pacientes con colite ulcerosa, posibilitando así tomar decisións individualizadas durante a administración desta terapia nos pacientes con colite ulcerosa.
Tofacitinib, un inhibidor da proteína Janus quinase (JAK), é a primeira molécula pequena, administrada por vía oral, aprobada para o tratamento da enfermidade inflamatoria intestinal. A eficacia e seguridade deste composto convérteno nunha opción terapéutica atractiva en pacientes cun grao de entre moderado e grave da enfermidade. Non obstante, como sucede con outros tratamentos para a enfermidade inflamatoria intestinal, unha significativa porcentaxe dos pacientes non responden á terapia con tofacitinib. Ata o momento, non se dispón de ningún biomarcador fiable para predicir a resposta ao tratamento con tofacitinib, a pesar de que isto suporía un gran beneficio médico e socioeconómico. Por este motivo, o obxectivo xeral deste proxecto é identificar posibles biomarcadores de resposta á terapia con tofacitinib e poñer a punto as condicións experimentais para a súa posterior validación. Con esta proposta preténdese sentar as bases para o tratamento personalizado dos pacientes coa enfermidade inflamatoria intestinal, mellorando polo tanto a atención ao paciente. Empregáronse mostras de células mononucleares de sangue periférico de pacientes con colite ulcerosa, que respondían ao tratamento con tofacitinib. Mediante a análise bioinformática das mostras obtivéronse tres potenciais biomarcadores para o tratamento con tofacitinib, os xenes: KCNH8, RSAD2 e SGO2. Establecéronse as condicións experimentais para a validación destes biomarcadores en cultivos de células primarias humanas. Determinouse que para a futura validación aplicarase un tratamento de 10 ng/ml de interleucina 6 (IL 6) durante 5 minutos e de 50 nM de tofacitinib durante 2 horas. Todos estes pasos, xunto coa posterior validación dos biomarcadores en futuros estudos, permitirán comprobar a capacidade de KCNH8, RSAD2 e SGO2 como marcadores de resposta ao tratamento con tofacitinib en pacientes con colite ulcerosa, posibilitando así tomar decisións individualizadas durante a administración desta terapia nos pacientes con colite ulcerosa.
Dirección
BALBOA MENDEZ, SABELA (Titoría)
Conde Aranda, Javier Cotitoría
BALBOA MENDEZ, SABELA (Titoría)
Conde Aranda, Javier Cotitoría
Tribunal
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
Efecto da temperatura de cor da iluminación ornamental na biocolonización do patrimonio arquitectónico: estudo experimental cunha cepa de microalga modelo
Autoría
C.F.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
C.F.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O patrimonio arquitectónico sofre procesos de colonización biolóxica, que en climas temperados e húmidos corresponde principalmente a algas verdes y cianobacterias (organismos fotótrofos) que forman biofilms subaéreos (SABs) sobre as superficies. O uso de iluminación ornamental con Diodos Emisores de Luz (LEDs) é unha práctica habitual para mellorar a visibilidade e estética do patrimonio, e está comprobado que esta iluminación afecta á colonización de fotótrofos que dependen da luz para procesos fotosintéticos. A luz ornamental nocturna pode ter diferente temperatura de cor, de máis baixa e cálida (2000K-3000K) con tonalidades alaranxadas, a máis alta e fría (6000K-7000K) con tonalidades azuladas. Para avaliar o seu impacto no desenvolvemento de fotótrofos sobre superficies de edificios patrimoniais (o que provoca o seu biodeterioro), estudouse o efecto de tres temperaturas de cor, 6000K (branco frío), 4000K (branco neutro) e 2700K (branco cálido) sobre o crecemento de biofilms da microalga modelo Jaagichlorella sp., común en construccións Centroeuropeas. Os biofilms desenvolvéronse ata maturez (38 días) sobre membranas de policarbonato baixo estas tres iluminacións e sen luz ornamental (control). Finalmente, determinouse o contido de pigmentos fotosintéticos e empregouse un fluorómetro de modulación de amplitud de pulso (PAM) para observar o rendemento fotosintético de cada biofilm. Os resultados indicaron un aumento no contido de pigmentos nos biofilms crecidos baixo asluces de 6000K e 4000K, e maior biomasa húmida e eficiencia fotosintética baixo a luz de 2700K. Infírese que, luces con temperaturas de cor elevadas e azuladas causan un maior estrés fisiolóxico ás células de Jaagichlorella sp. reducindo o seu crecemento en forma de biofilm, mentres luces con temperaturas de cor máis baixas e alaranxadas promoven o crecemento, o que trasladado á conservación do patrimonio frente ó biodeterioro que puidera causar Jaagichlorella sp. fai evitar unha iluminación cálida fronte a unha fría.
O patrimonio arquitectónico sofre procesos de colonización biolóxica, que en climas temperados e húmidos corresponde principalmente a algas verdes y cianobacterias (organismos fotótrofos) que forman biofilms subaéreos (SABs) sobre as superficies. O uso de iluminación ornamental con Diodos Emisores de Luz (LEDs) é unha práctica habitual para mellorar a visibilidade e estética do patrimonio, e está comprobado que esta iluminación afecta á colonización de fotótrofos que dependen da luz para procesos fotosintéticos. A luz ornamental nocturna pode ter diferente temperatura de cor, de máis baixa e cálida (2000K-3000K) con tonalidades alaranxadas, a máis alta e fría (6000K-7000K) con tonalidades azuladas. Para avaliar o seu impacto no desenvolvemento de fotótrofos sobre superficies de edificios patrimoniais (o que provoca o seu biodeterioro), estudouse o efecto de tres temperaturas de cor, 6000K (branco frío), 4000K (branco neutro) e 2700K (branco cálido) sobre o crecemento de biofilms da microalga modelo Jaagichlorella sp., común en construccións Centroeuropeas. Os biofilms desenvolvéronse ata maturez (38 días) sobre membranas de policarbonato baixo estas tres iluminacións e sen luz ornamental (control). Finalmente, determinouse o contido de pigmentos fotosintéticos e empregouse un fluorómetro de modulación de amplitud de pulso (PAM) para observar o rendemento fotosintético de cada biofilm. Os resultados indicaron un aumento no contido de pigmentos nos biofilms crecidos baixo asluces de 6000K e 4000K, e maior biomasa húmida e eficiencia fotosintética baixo a luz de 2700K. Infírese que, luces con temperaturas de cor elevadas e azuladas causan un maior estrés fisiolóxico ás células de Jaagichlorella sp. reducindo o seu crecemento en forma de biofilm, mentres luces con temperaturas de cor máis baixas e alaranxadas promoven o crecemento, o que trasladado á conservación do patrimonio frente ó biodeterioro que puidera causar Jaagichlorella sp. fai evitar unha iluminación cálida fronte a unha fría.
Dirección
SANMARTIN SANCHEZ, PATRICIA (Titoría)
MENDEZ VILLAR, ANXO Cotitoría
SANMARTIN SANCHEZ, PATRICIA (Titoría)
MENDEZ VILLAR, ANXO Cotitoría
Tribunal
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
Anisakis simplex, bioloxía e problemática
Autoría
L.F.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
L.F.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
19.02.2025 10:00
19.02.2025 10:00
Resumo
Anisakis simplex é un parasito que pode estar presente en moitos produtos pesqueiros e que pode provocar accidentalmente patoloxías no ser humano polo consumo destes produtos, en estado cru ou pouco cociñado, cando conteñen larvas de parásitos na súa fase infecciosa. Estas larvas infecciosas poden aparecer en moitas especies de peixes e cefalópodos de interese comercial que constitúen unha parte importante da dieta humana, especialmente nalgúns países. Para reducir e previr este problema de saúde pública, desenvolvéronse plans de concienciación da poboación e estratexias e recomendacións sobre técnicas de captura, manipulación e transformación dos produtos pesqueiros, a súa conservación e consumo. Neste traballo exponse os problemas de saúde pública que provoca o parasito Anisakis simplex e explícanse algunhas das técnicas e procesos recomendados nos distintos niveis da industria pesqueiro-alimentaria e no ámbito doméstico para previr a infección por Anisakis da forma máis eficaz.
Anisakis simplex é un parasito que pode estar presente en moitos produtos pesqueiros e que pode provocar accidentalmente patoloxías no ser humano polo consumo destes produtos, en estado cru ou pouco cociñado, cando conteñen larvas de parásitos na súa fase infecciosa. Estas larvas infecciosas poden aparecer en moitas especies de peixes e cefalópodos de interese comercial que constitúen unha parte importante da dieta humana, especialmente nalgúns países. Para reducir e previr este problema de saúde pública, desenvolvéronse plans de concienciación da poboación e estratexias e recomendacións sobre técnicas de captura, manipulación e transformación dos produtos pesqueiros, a súa conservación e consumo. Neste traballo exponse os problemas de saúde pública que provoca o parasito Anisakis simplex e explícanse algunhas das técnicas e procesos recomendados nos distintos niveis da industria pesqueiro-alimentaria e no ámbito doméstico para previr a infección por Anisakis da forma máis eficaz.
Dirección
IGLESIAS PIÑEIRO, FRANCISCO JAVIER (Titoría)
IGLESIAS PIÑEIRO, FRANCISCO JAVIER (Titoría)
Tribunal
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
Efecto da variabilidade intraindividual no rendemento fotoquímico fronte á desecación de Fucus vesiculosus L.
Autoría
I.F.A.
Grao en Bioloxía (3ªed)
I.F.A.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
As macroalgas como Fucus vesiculosus levan a cabo un papel fundamental nos ecosistemas intermareais, actuando como enxeñeiras ecosistémicas en condicións ambientais extremas. A desecación periódica asociada aos ciclos de marea supón un desafío fisiolóxico relevante, podendo comprometer a actividade fotosintética e a viabilidade celular. Este traballo propón que Fucus vesiculosus presenta unha heteroxeneidade funcional intraindividual: os tecidos máis apicais (máis recentes) responderían mellor ao estrés que os máis basais (máis maduros). Para contrastalo, analizáronse parámetros de fluorescencia clorofílica en tres dicotomías consecutivas do talo. O análise estatístico revelou diferenzas significativas entre as dicotomías, cunha maior eficiencia fotoquímica e menor disipación non regulada nos tecidos apicais, o que indica unha maior resiliencia fisiolóxica. Pola contra, os tecidos máis basais amosaron un funcionamento fotosintético máis limitado. Estes resultados apoian a existencia dun gradiente funcional asociado á idade e posición dos tecidos, e suxiren que Fucus vesiculosus podería empregar unha estratexia adaptativa baseada na protección prioritaria dos segmentos máis novos. Este traballo contribúe á comprensión da fisioloxía das macroalgas e achega novas evidencias sobre as súas estratexias adaptativas fronte ao estrés ambiental crecente derivado do cambio climático nos ecosistemas intermareais.
As macroalgas como Fucus vesiculosus levan a cabo un papel fundamental nos ecosistemas intermareais, actuando como enxeñeiras ecosistémicas en condicións ambientais extremas. A desecación periódica asociada aos ciclos de marea supón un desafío fisiolóxico relevante, podendo comprometer a actividade fotosintética e a viabilidade celular. Este traballo propón que Fucus vesiculosus presenta unha heteroxeneidade funcional intraindividual: os tecidos máis apicais (máis recentes) responderían mellor ao estrés que os máis basais (máis maduros). Para contrastalo, analizáronse parámetros de fluorescencia clorofílica en tres dicotomías consecutivas do talo. O análise estatístico revelou diferenzas significativas entre as dicotomías, cunha maior eficiencia fotoquímica e menor disipación non regulada nos tecidos apicais, o que indica unha maior resiliencia fisiolóxica. Pola contra, os tecidos máis basais amosaron un funcionamento fotosintético máis limitado. Estes resultados apoian a existencia dun gradiente funcional asociado á idade e posición dos tecidos, e suxiren que Fucus vesiculosus podería empregar unha estratexia adaptativa baseada na protección prioritaria dos segmentos máis novos. Este traballo contribúe á comprensión da fisioloxía das macroalgas e achega novas evidencias sobre as súas estratexias adaptativas fronte ao estrés ambiental crecente derivado do cambio climático nos ecosistemas intermareais.
Dirección
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Titoría)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN Cotitoría
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Titoría)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN Cotitoría
Tribunal
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
Cuantificación das isoformas de seipina en fibroblastos primarios de doentes con lipodistrofia conxénita xeneralizada tipo 2
Autoría
R.F.T.
Grao en Bioloxía (3ªed)
R.F.T.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 09:30
16.07.2025 09:30
Resumo
As lipodistrofias son un grupo heteroxéneo de enfermidades raras caracterizadas pola perda de tecido adiposo e outras alteracións metabólicas asociadas. Dentro delas, unha das formas máis graves está representada pola lipodistrofia conxénita xeneralizada tipo 2, causada por variantes no xene BSCL2, que codifica a proteína seipina. Un subtipo especialmente grave é a Encefalopatía de Celia, unha enfermidade neurodexenerativa provocada pola presenza dunha isoforma aberrante da seipina, coñecida como seipina Celia. Coa fin de optimizar o protocolo de detección desta forma aberrante, así como da propia seipina silvestre, formulouse este traballo; partindo da hipótese inicial de que, polas súas características, os anticorpos empregados na investigación deberían ser eficaces na identificación desta proteína. Para a realización deste estudo, traballouse con cultivos primarios de fibroblastos procedentes de biopsias cutáneas obtidas de doentes con esta patoloxía e dun individuo san (control). A partir destas células realizáronse extraccións de proteínas e cuantificacións co método de Bradford para a súa posterior análise mediante Western Blot en xeles Tris-Gly e Bis-Tris. Finalmente, rematouse coa cuantificación das bandas correspondentes á seipina a través do uso do software Image Lab. Deste xeito, tentouse avaliar a capacidade de detección dos distintos anticorpos, obténdose como resultado que a maior parte deles non resultaron efectivos para a detección de seipina. Con todo, o anticorpo anti seipina (Assay Genie) si que se amosou útil para a detección da seipina silvestre. Agárdase que todo isto contribúa ao desenvolvemento e optimización do protocolo de detección da seipina a partir de mostras de doentes con Encefalopatía de Celia; tentando así, achegar novos avances dirixidos a afondar na investigación desta patoloxía.
As lipodistrofias son un grupo heteroxéneo de enfermidades raras caracterizadas pola perda de tecido adiposo e outras alteracións metabólicas asociadas. Dentro delas, unha das formas máis graves está representada pola lipodistrofia conxénita xeneralizada tipo 2, causada por variantes no xene BSCL2, que codifica a proteína seipina. Un subtipo especialmente grave é a Encefalopatía de Celia, unha enfermidade neurodexenerativa provocada pola presenza dunha isoforma aberrante da seipina, coñecida como seipina Celia. Coa fin de optimizar o protocolo de detección desta forma aberrante, así como da propia seipina silvestre, formulouse este traballo; partindo da hipótese inicial de que, polas súas características, os anticorpos empregados na investigación deberían ser eficaces na identificación desta proteína. Para a realización deste estudo, traballouse con cultivos primarios de fibroblastos procedentes de biopsias cutáneas obtidas de doentes con esta patoloxía e dun individuo san (control). A partir destas células realizáronse extraccións de proteínas e cuantificacións co método de Bradford para a súa posterior análise mediante Western Blot en xeles Tris-Gly e Bis-Tris. Finalmente, rematouse coa cuantificación das bandas correspondentes á seipina a través do uso do software Image Lab. Deste xeito, tentouse avaliar a capacidade de detección dos distintos anticorpos, obténdose como resultado que a maior parte deles non resultaron efectivos para a detección de seipina. Con todo, o anticorpo anti seipina (Assay Genie) si que se amosou útil para a detección da seipina silvestre. Agárdase que todo isto contribúa ao desenvolvemento e optimización do protocolo de detección da seipina a partir de mostras de doentes con Encefalopatía de Celia; tentando así, achegar novos avances dirixidos a afondar na investigación desta patoloxía.
Dirección
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Titoría)
ARAUJO VILAR, DAVID Cotitoría
SANCHEZ IGLESIAS, SOFIA Cotitoría
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Titoría)
ARAUJO VILAR, DAVID Cotitoría
SANCHEZ IGLESIAS, SOFIA Cotitoría
Tribunal
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
Actividade antibacteriana de hidroxeles sintéticos derivados do ácido (-)-shikímico con antibióticos encapsulados
Autoría
S.F.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
S.F.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 15:30
16.07.2025 15:30
Resumo
O interese polos hidroxeles aumentou nos últimos anos dadas as súas propiedades biocompatibles, posicionándoos como materiais de gran proxección en industrias biotecnolóxicas como a farmacéutica e a enxeñería de tecidos. Ante o uso inadecuado e abusivo de fármacos antimicrobianos, as bacterias desenvolveron múltiples mecanismos de resistencia á acción dos antibióticos. Neste Traballo de Fin de Grao proponse o uso dun hidroxel molecular derivado do ácido (-)-shikímico como sistema de transporte e administración localizada de fármacos. Formuláronse dous obxectivos principais: avaliar a acción antibacteriana intrínseca do xel, e avaliar a capacidade de encapsulación e liberación de antibióticos, mediante estudos de difusión en placa con catro especies bacterianas, tres delas Gram-negativas (Escherichia coli, Salmonella enterica subsp. enterica e Acinetobacter baumannii) e unha Gram-positiva (Staphylococcus epidermidis). Ademais, a alteración de diferentes parámetros levou á formulación de dous obxectivos específicos: determinación do efecto das condicións de incubación (tempo e temperatura), e do efecto da concentración de antibiótico empregada. Neste último caso, avaliouse a sensibilidade das bacterias fronte a dous antibióticos de familias diferentes: beta-lactámicos e quinolonas. Os resultados descartaron a actividade antibacteriana inherente do hidroxel, pero demostraron a súa eficacia como medio de administración de antibióticos. Observouse unha liberación completa do antibiótico atrapado no hidroxel e que, a maiores concentracións utilizadas, maior era a liberación en placa. Isto verificou a súa eficacia na inhibición do crecemento bacteriano, sendo S. enterica a especie bacteriana que mostrou unha maior sensibilidade a ámbolos dous antibióticos. Os resultados obtidos suxiren que os hidroxeles de nova síntese poderían ser unha prometedora vía de administración de antibióticos ante a incesante aparición de resistencias bacterianas.
O interese polos hidroxeles aumentou nos últimos anos dadas as súas propiedades biocompatibles, posicionándoos como materiais de gran proxección en industrias biotecnolóxicas como a farmacéutica e a enxeñería de tecidos. Ante o uso inadecuado e abusivo de fármacos antimicrobianos, as bacterias desenvolveron múltiples mecanismos de resistencia á acción dos antibióticos. Neste Traballo de Fin de Grao proponse o uso dun hidroxel molecular derivado do ácido (-)-shikímico como sistema de transporte e administración localizada de fármacos. Formuláronse dous obxectivos principais: avaliar a acción antibacteriana intrínseca do xel, e avaliar a capacidade de encapsulación e liberación de antibióticos, mediante estudos de difusión en placa con catro especies bacterianas, tres delas Gram-negativas (Escherichia coli, Salmonella enterica subsp. enterica e Acinetobacter baumannii) e unha Gram-positiva (Staphylococcus epidermidis). Ademais, a alteración de diferentes parámetros levou á formulación de dous obxectivos específicos: determinación do efecto das condicións de incubación (tempo e temperatura), e do efecto da concentración de antibiótico empregada. Neste último caso, avaliouse a sensibilidade das bacterias fronte a dous antibióticos de familias diferentes: beta-lactámicos e quinolonas. Os resultados descartaron a actividade antibacteriana inherente do hidroxel, pero demostraron a súa eficacia como medio de administración de antibióticos. Observouse unha liberación completa do antibiótico atrapado no hidroxel e que, a maiores concentracións utilizadas, maior era a liberación en placa. Isto verificou a súa eficacia na inhibición do crecemento bacteriano, sendo S. enterica a especie bacteriana que mostrou unha maior sensibilidade a ámbolos dous antibióticos. Os resultados obtidos suxiren que os hidroxeles de nova síntese poderían ser unha prometedora vía de administración de antibióticos ante a incesante aparición de resistencias bacterianas.
Dirección
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
AFONSO LAGES, MARTA CAROLINA Cotitoría
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
AFONSO LAGES, MARTA CAROLINA Cotitoría
Tribunal
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
Hidroxeles de alquilbisamidas bolaanfifílicas derivadas do ácido (-)-shikímico con espazadores hidrocarbonados de lonxitude impar: Novos materiais nanoestruturados para o transporte de fármacos
Autoría
S.F.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
S.F.L.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
Os xeles moleculares de baixo peso molecular destacan pola súa versatilidade e variedade estrutural, xa que son materiais brandos e flexibles, capaces de atrapar líquidos na súa rede e con excelentes propiedades en canto a suavidade, biodegradabilidade e biocompatibilidade. Estas características suscitan un gran interese en áreas como a biomedicina, a cosmética e a industria alimentaria, ampliando cada vez máis a súa proxección. Este Traballo de Fin de Grao enfócase no estudo destes materiais como sistemas nanoestruturados para o transporte e administración controlada de fármacos. Os obxectivos do proxecto inclúen a síntese dunha molécula derivada do ácido (-)-shikímico comercial e a avaliación da súa posible capacidade xelificante en varios disolventes. Ademais, profúndase no estudo dos seus hidroxeles que mostran propiedades óptimas para a súa aplicación como “drug delivery systems”, concretamente para o atrapado e liberación de antibióticos de amplo espectro.
Os xeles moleculares de baixo peso molecular destacan pola súa versatilidade e variedade estrutural, xa que son materiais brandos e flexibles, capaces de atrapar líquidos na súa rede e con excelentes propiedades en canto a suavidade, biodegradabilidade e biocompatibilidade. Estas características suscitan un gran interese en áreas como a biomedicina, a cosmética e a industria alimentaria, ampliando cada vez máis a súa proxección. Este Traballo de Fin de Grao enfócase no estudo destes materiais como sistemas nanoestruturados para o transporte e administración controlada de fármacos. Os obxectivos do proxecto inclúen a síntese dunha molécula derivada do ácido (-)-shikímico comercial e a avaliación da súa posible capacidade xelificante en varios disolventes. Ademais, profúndase no estudo dos seus hidroxeles que mostran propiedades óptimas para a súa aplicación como “drug delivery systems”, concretamente para o atrapado e liberación de antibióticos de amplo espectro.
Dirección
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Titoría)
QUIÑOA CABANA, EMILIO Cotitoría
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Titoría)
QUIÑOA CABANA, EMILIO Cotitoría
Tribunal
SAA RODRIGUEZ, CARLOS EUGENIO (Presidente/a)
SOUSA PEDRARES, ANTONIO (Secretario/a)
GARCIA DEIBE, ANA MARIA (Vogal)
SAA RODRIGUEZ, CARLOS EUGENIO (Presidente/a)
SOUSA PEDRARES, ANTONIO (Secretario/a)
GARCIA DEIBE, ANA MARIA (Vogal)
Sirtuinas, envellecemento e restrición calórica
Autoría
C.F.B.
Grao en Bioloxía (3ªed)
C.F.B.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
As sirtuinas son unha familia de enzimas desacetilasas conservadas dende os procariotas ata os eucariotas. Foron descritas por primeira vez en Saccharomyces cerevisiae e atribuíuselles a capacidade de alongar a vida deste organismo cando se sobreexpresaban grazas a intervencións como a restrición calórica e a modificación xenética. Tras a súa primeira descripción, realizáronse numerosos experimentos que trataban de averiguar se a capacidade das sirtuinas para prolongar a vida dos lévedos poderían trasladarse a organismos máis complexos. Os resultados iniciais semellaban prometedores e mesmo comezaron a facerse estudos nos seres humanos. Malia todo, estudos máis actuais sementaron dúbidas sobre as concepcións previas respecto ao papel das sirtuínas no envellecemento, sendo algúns resultados totalmente contraditorios. Por desgraza, o furor que causaron no seu momento produciron unha vaga de artigos de revisión que hoxe en día enturban a bibliografía e provocan un sesgo nos investigadores. Aínda queda moito camiño por percorrer. As sirtuinas seguen sendo na actualidade un tema de interese como potencial obxectivo da medicina molecular, xa que, a pesar das dúbidas existentes sobre o seu efecto na esperanza de vida, demostraron ser útiles á hora de protexer aos organismos fronte a diferentes afeccións asociadas á idade.
As sirtuinas son unha familia de enzimas desacetilasas conservadas dende os procariotas ata os eucariotas. Foron descritas por primeira vez en Saccharomyces cerevisiae e atribuíuselles a capacidade de alongar a vida deste organismo cando se sobreexpresaban grazas a intervencións como a restrición calórica e a modificación xenética. Tras a súa primeira descripción, realizáronse numerosos experimentos que trataban de averiguar se a capacidade das sirtuinas para prolongar a vida dos lévedos poderían trasladarse a organismos máis complexos. Os resultados iniciais semellaban prometedores e mesmo comezaron a facerse estudos nos seres humanos. Malia todo, estudos máis actuais sementaron dúbidas sobre as concepcións previas respecto ao papel das sirtuínas no envellecemento, sendo algúns resultados totalmente contraditorios. Por desgraza, o furor que causaron no seu momento produciron unha vaga de artigos de revisión que hoxe en día enturban a bibliografía e provocan un sesgo nos investigadores. Aínda queda moito camiño por percorrer. As sirtuinas seguen sendo na actualidade un tema de interese como potencial obxectivo da medicina molecular, xa que, a pesar das dúbidas existentes sobre o seu efecto na esperanza de vida, demostraron ser útiles á hora de protexer aos organismos fronte a diferentes afeccións asociadas á idade.
Dirección
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Titoría)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Titoría)
Tribunal
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
Estudo do uso de recubrimentos de nanopartículas metálicas para a prevención da colonización biolóxica no patrimonio granítico galego.
Autoría
N.G.B.
Grao en Bioloxía (3ªed)
N.G.B.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
19.02.2025 10:00
19.02.2025 10:00
Resumo
A conservación preventiva fronte o biodeterioro producido polos biofilms desenvolvidos no patrimonio granítico é prioritaria no contexto galego xa que a colonización biolóxica é inexorable polas condicións ambientais. Neste traballo analízase o posible efecto biocida e biostático sobre comunidades fototróficas a partir da aplicación de nanopartículas me-tálicas a superficies graníticas. Para iso, deseñáronse experimentos de laboratorio nos que se ensaiaron nanopartículas de prata (Ag), dióxido de titanio (TiO2) e unha mestura de varios metais, a diferentes concentracións, aplicadas directamente nun inóculo de biofilm, para estudar o efecto biocida, e sobre superficies de agar e rocha que poste-riormente foron inoculadas, para estudar o efecto biostático. Os resultados mostraron que, para as comunidades fototróficas, as nanopartículas ensaiadas non teñen efecto biocida pero sí un efecto biostático xa que as nanopartículas de Ag (250 ppm) e a mes-tura de metais (750 ppm) suprimiron o desenvolvemento do biofilm en superficies de agar e as nanopartículas de TiO2 frearon o desenvolvemento do biofilm en superficies graníticas. Con todo, é preciso levar a cabo posteriores experimentos a mais longo pra-zo e desenvolvidos no exterior.
A conservación preventiva fronte o biodeterioro producido polos biofilms desenvolvidos no patrimonio granítico é prioritaria no contexto galego xa que a colonización biolóxica é inexorable polas condicións ambientais. Neste traballo analízase o posible efecto biocida e biostático sobre comunidades fototróficas a partir da aplicación de nanopartículas me-tálicas a superficies graníticas. Para iso, deseñáronse experimentos de laboratorio nos que se ensaiaron nanopartículas de prata (Ag), dióxido de titanio (TiO2) e unha mestura de varios metais, a diferentes concentracións, aplicadas directamente nun inóculo de biofilm, para estudar o efecto biocida, e sobre superficies de agar e rocha que poste-riormente foron inoculadas, para estudar o efecto biostático. Os resultados mostraron que, para as comunidades fototróficas, as nanopartículas ensaiadas non teñen efecto biocida pero sí un efecto biostático xa que as nanopartículas de Ag (250 ppm) e a mes-tura de metais (750 ppm) suprimiron o desenvolvemento do biofilm en superficies de agar e as nanopartículas de TiO2 frearon o desenvolvemento do biofilm en superficies graníticas. Con todo, é preciso levar a cabo posteriores experimentos a mais longo pra-zo e desenvolvidos no exterior.
Dirección
PRIETO LAMAS, BEATRIZ LORETO (Titoría)
PEREZ VELON, DIANA Cotitoría
PRIETO LAMAS, BEATRIZ LORETO (Titoría)
PEREZ VELON, DIANA Cotitoría
Tribunal
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
Deseño de novos sistemas moleculares para a estabilización de ácidos nucleicos en disolventes eutécticos
Autoría
M.G.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
M.G.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 09:00
16.07.2025 09:00
Resumo
Os ácidos nucleicos empréganse hoxe en día nunha gran variedade de tratamentos debido á súa ampla diversidade de tipos e funcións, e teñen a capacidade de converterse en fármacos de gran importancia nas próximas décadas. Un dos principais inconvenientes que presentan é a súa baixa estabilidade en medios acuosos, sendo susceptibles á hidrólise química, á agregación e á degradación enzimática. Unha posible solución a este problema sería o uso de disolventes eutécticos, un tipo de disolvente non acuoso descuberto recentemente, formado por un doante e un aceptor de ligazóns de hidróxeno unidos mediante forzas intermoleculares. Non conteñen auga na súa formulación, son estables termicamente, baratos, non son tóxicos e teñen capacidade para disolver biomoléculas, o que os converte en posibles candidatos para estabilizar ácidos nucleicos. Nesta investigación realizáronse probas da súa baixa toxicidade mediante ensaios de viabilidade celular usando MTT en liñas modelo. Os resultados obtidos indican unha baixa toxicidade a concentracións relativamente altas, salientando o seu carácter biocompatible e a súa posible aplicación na química biolóxica.
Os ácidos nucleicos empréganse hoxe en día nunha gran variedade de tratamentos debido á súa ampla diversidade de tipos e funcións, e teñen a capacidade de converterse en fármacos de gran importancia nas próximas décadas. Un dos principais inconvenientes que presentan é a súa baixa estabilidade en medios acuosos, sendo susceptibles á hidrólise química, á agregación e á degradación enzimática. Unha posible solución a este problema sería o uso de disolventes eutécticos, un tipo de disolvente non acuoso descuberto recentemente, formado por un doante e un aceptor de ligazóns de hidróxeno unidos mediante forzas intermoleculares. Non conteñen auga na súa formulación, son estables termicamente, baratos, non son tóxicos e teñen capacidade para disolver biomoléculas, o que os converte en posibles candidatos para estabilizar ácidos nucleicos. Nesta investigación realizáronse probas da súa baixa toxicidade mediante ensaios de viabilidade celular usando MTT en liñas modelo. Os resultados obtidos indican unha baixa toxicidade a concentracións relativamente altas, salientando o seu carácter biocompatible e a súa posible aplicación na química biolóxica.
Dirección
MONTENEGRO GARCIA, JAVIER (Titoría)
SANCHEZ FERNANDEZ, ADRIAN Cotitoría
MONTENEGRO GARCIA, JAVIER (Titoría)
SANCHEZ FERNANDEZ, ADRIAN Cotitoría
Tribunal
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
Deseño de novos sistemas moleculares para a estabilización e entrega de ácidos nucleicos en disolventes eutécticos
Autoría
M.G.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
M.G.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
Os disolventes eutécticos (DESs) son líquidos formados pola mestura dun doador e un aceptor de enlaces de hidróxeno que promoven un descenso do punto de fusión respecto aos seus compoñentes por separado. Os DESs fórmanse grazas a forzas intermoleculares variadas (enlaces de hidróxeno, interaccións electrostáticas, forzas de van der Waals), onde distintas combinacións de precursores permiten obter DESs con propiedades diversas. Ademais, a súa estabilidade, baixa toxicidade e ausencia de auga fan que sexan candidatos prometedores para estabilizar moléculas complexas. Neste traballo realizáronse experimentos de solubilización e incorporación de ácidos nucleicos en DESs. Inicialmente, formuláronse DESs con composicións variadas, comprobouse o seu contido en auga mediante o método de Karl-Fischer, así como mediante medidas de espectroscopía infravermella e resonancia magnética nuclear de protón para comprobar a súa estrutura. A estes DESs incorporouse ácido ribonucleico de transferencia (ARNt). A conformación do ARNt comprobouse mediante espectroscopía ultravioleta, e realizáronse ensaios de degradación do ARNt nos DESs para comprobar as súas propiedades estabilizadoras. Os resultados amosan a correcta formación dos DESs, así como a súa pureza e un baixo contido en auga. Os resultados preliminares da solubilización e degradación do ARNt reflicten a capacidade dos DESs para conter e estabilizar a biomolécula. Este estudo demostra o potencial dos DESs para estabilizar biomoléculas fráxiles en medios non acuosos.
Os disolventes eutécticos (DESs) son líquidos formados pola mestura dun doador e un aceptor de enlaces de hidróxeno que promoven un descenso do punto de fusión respecto aos seus compoñentes por separado. Os DESs fórmanse grazas a forzas intermoleculares variadas (enlaces de hidróxeno, interaccións electrostáticas, forzas de van der Waals), onde distintas combinacións de precursores permiten obter DESs con propiedades diversas. Ademais, a súa estabilidade, baixa toxicidade e ausencia de auga fan que sexan candidatos prometedores para estabilizar moléculas complexas. Neste traballo realizáronse experimentos de solubilización e incorporación de ácidos nucleicos en DESs. Inicialmente, formuláronse DESs con composicións variadas, comprobouse o seu contido en auga mediante o método de Karl-Fischer, así como mediante medidas de espectroscopía infravermella e resonancia magnética nuclear de protón para comprobar a súa estrutura. A estes DESs incorporouse ácido ribonucleico de transferencia (ARNt). A conformación do ARNt comprobouse mediante espectroscopía ultravioleta, e realizáronse ensaios de degradación do ARNt nos DESs para comprobar as súas propiedades estabilizadoras. Os resultados amosan a correcta formación dos DESs, así como a súa pureza e un baixo contido en auga. Os resultados preliminares da solubilización e degradación do ARNt reflicten a capacidade dos DESs para conter e estabilizar a biomolécula. Este estudo demostra o potencial dos DESs para estabilizar biomoléculas fráxiles en medios non acuosos.
Dirección
MONTENEGRO GARCIA, JAVIER (Titoría)
SANCHEZ FERNANDEZ, ADRIAN Cotitoría
MONTENEGRO GARCIA, JAVIER (Titoría)
SANCHEZ FERNANDEZ, ADRIAN Cotitoría
Tribunal
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
Orixe e evolución do bipedismo na liñaxe humana
Autoría
J.G.T.
Grao en Bioloxía (3ªed)
J.G.T.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
A orixe do bipedismo e a súa consolidación como sistema locomotor primario nos humanos foi obxecto de estudo nas últimas décadas grazas ao crecente descubrimento e análise do rexistro fósil correspondente aos diferentes taxóns que compuxeron a liñaxe humana. A comparación anatómica cos grandes simios que coexisten con nós hoxe en día permítenos identificar as características que diferencian o bipedismo ortógrado da locomoción cuadrúpeda e dunha postura pronógrada. Así, o ensanche e acurtamento da pelve, o desenvolvemento da lordose lumbar e a modificación do pé a unha estrutura puramente de soporte son cambios anatómicos resultado dun proceso evolutivo suxeito a unha combinación de múltiples presións selectivas e localizado en ambientes abertos cunha presenza significativa de árbores. O rexistro fósil mostra o curso desta evolución desde a aparición dos primeiros signos de bipedismo facultativo en xéneros como Orrorin e Ardipithecus. O xénero Australopithecus presenta un mosaico de trazos arbóreos e bípedes, con bipedismo habitual, e representa un punto de inflexión no modo de locomoción da liñaxe humana. Finalmente, a locomoción bípeda considérase agora obrigatoria no xénero Homo, xa que as características que suxiren o comportamento arbóreo se volven mínimas. Non obstante, a morfoloxía deste xénero tamén está marcada por un forte dimorfismo sexual resultante da forza evolutiva das dificultades obstétricas causadas pola expansión da caixa encefálica e o estreitamento do canal de parto.
A orixe do bipedismo e a súa consolidación como sistema locomotor primario nos humanos foi obxecto de estudo nas últimas décadas grazas ao crecente descubrimento e análise do rexistro fósil correspondente aos diferentes taxóns que compuxeron a liñaxe humana. A comparación anatómica cos grandes simios que coexisten con nós hoxe en día permítenos identificar as características que diferencian o bipedismo ortógrado da locomoción cuadrúpeda e dunha postura pronógrada. Así, o ensanche e acurtamento da pelve, o desenvolvemento da lordose lumbar e a modificación do pé a unha estrutura puramente de soporte son cambios anatómicos resultado dun proceso evolutivo suxeito a unha combinación de múltiples presións selectivas e localizado en ambientes abertos cunha presenza significativa de árbores. O rexistro fósil mostra o curso desta evolución desde a aparición dos primeiros signos de bipedismo facultativo en xéneros como Orrorin e Ardipithecus. O xénero Australopithecus presenta un mosaico de trazos arbóreos e bípedes, con bipedismo habitual, e representa un punto de inflexión no modo de locomoción da liñaxe humana. Finalmente, a locomoción bípeda considérase agora obrigatoria no xénero Homo, xa que as características que suxiren o comportamento arbóreo se volven mínimas. Non obstante, a morfoloxía deste xénero tamén está marcada por un forte dimorfismo sexual resultante da forza evolutiva das dificultades obstétricas causadas pola expansión da caixa encefálica e o estreitamento do canal de parto.
Dirección
RODRIGUEZ LUIS, JAVIER (Titoría)
RODRIGUEZ LUIS, JAVIER (Titoría)
Tribunal
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
Marcaxe e traceado das células GPS hipofisarias in vitro
Autoría
J.G.G.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
J.G.G.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
20.02.2025 16:00
20.02.2025 16:00
Resumo
A glándula hipófise é un órgano endocrino cuxa función principal é a secreción de hormonas. Conta coa adenohípofise, formada por distintas células endocrinas, e coa neurohipófise, terminais nerviosas do hipotálamo. No 2009 descubriuse o nicho de células nai adultas na hipófise. Ante a necesidade de estudo do compartimento desta poboación baixo os cambios fisiolóxicos da glándula en diferentes momentos da vida, xurdiu a necesidade de obter unha técnica de marcaxe desta poboación para poder ser usada en estudos de rastreo e diferenciación celular. Con este obxectivo, preténdese estandarizar un protocolo baseado no uso de vectores virais con expresión de GFP como xene reporteiro nas células nai hipofisarias. Para iso, empregouse un protocolo de purificación das células nai grazas á expresión característica de GFRA2 e purificación con anticorpos conxugados con partículas magnéticas. Sobre estas células, comparáronse diferentes protocolos de infección con vectores adenovirais ou adenoasociados, seleccionándose como válido aquel cunha maior eficacia de infección. Mediante o uso de técnicas complementarias, validouse a correcta purificación da poboación de células nai, así como o seguemento do seu cultivo in vitro e a eficacia dos diferentes protocolos de infección sobre células primarias en suspensión. Como resultado, logrouse un protocolo de infección con virus adenoasociados en células primarias en suspensión que proporcionaría unha nova ferramenta para o estudo desta poboación na hipófise.
A glándula hipófise é un órgano endocrino cuxa función principal é a secreción de hormonas. Conta coa adenohípofise, formada por distintas células endocrinas, e coa neurohipófise, terminais nerviosas do hipotálamo. No 2009 descubriuse o nicho de células nai adultas na hipófise. Ante a necesidade de estudo do compartimento desta poboación baixo os cambios fisiolóxicos da glándula en diferentes momentos da vida, xurdiu a necesidade de obter unha técnica de marcaxe desta poboación para poder ser usada en estudos de rastreo e diferenciación celular. Con este obxectivo, preténdese estandarizar un protocolo baseado no uso de vectores virais con expresión de GFP como xene reporteiro nas células nai hipofisarias. Para iso, empregouse un protocolo de purificación das células nai grazas á expresión característica de GFRA2 e purificación con anticorpos conxugados con partículas magnéticas. Sobre estas células, comparáronse diferentes protocolos de infección con vectores adenovirais ou adenoasociados, seleccionándose como válido aquel cunha maior eficacia de infección. Mediante o uso de técnicas complementarias, validouse a correcta purificación da poboación de células nai, así como o seguemento do seu cultivo in vitro e a eficacia dos diferentes protocolos de infección sobre células primarias en suspensión. Como resultado, logrouse un protocolo de infección con virus adenoasociados en células primarias en suspensión que proporcionaría unha nova ferramenta para o estudo desta poboación na hipófise.
Dirección
Alvarez Villamarin, Clara (Titoría)
CHENLO MIRANDA, MIGUEL ANGEL Cotitoría
Alvarez Villamarin, Clara (Titoría)
CHENLO MIRANDA, MIGUEL ANGEL Cotitoría
Tribunal
MOREIRA VILAR, MARIA TERESA (Presidente/a)
Woodhoo , Ashwin (Secretario/a)
TOVAR CARRO, SULAY AMPARO (Vogal)
MOREIRA VILAR, MARIA TERESA (Presidente/a)
Woodhoo , Ashwin (Secretario/a)
TOVAR CARRO, SULAY AMPARO (Vogal)
Avaliación da actividade bioestimulante de extractos de Ulva lactuca sobre distintos modelos vexetais.
Autoría
V.G.A.
Grao en Bioloxía (3ªed)
V.G.A.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Durante os últimos anos, os extractos de algas foron utilizados como potenciais bioestimulantes do desenvolvemento vexetal de distintas especies de interese, coa intención de mellorar a produtividade e calidade dos cultivos, ademais de reducir o impacto medioambiental sobre os recursos edáficos e hidrolóxicos dos fertilizantes químicos sintéticos. Neste traballo demostrouse o efecto dos extractos de Ulva lactuca sobre parámetros de crecemento en plántulas de Vitis vinifera cv. Albariño cultivadas in vitro e plántulas de Arabidopsis thaliana cultivadas in vivo. Os resultados amosaron un efecto negativo sobre o desenvolvemento das xemas axilares e a lonxitude do talo e raíz das plántulas de vide cando se utilizan concentracións do 1 ou 2,2% do extracto de alga con ou sen ciclodextrina, potencialmente debido ao seu contido en ácido abscísico (ABA) e/ou NaCl. Porén, non se observou ningún efecto dos extractos sobre a cantidade de compostos fenólicos totais nas follas. Por outra banda, a aplicación foliar dos extractos a unha concentración de 5,4 L/ha sobre plántulas de A. thaliana semella incrementar o número de follas formadas, aínda que non se atoparon diferenzas significativas respecto das non tratadas tras 30 días de crecemento. Finalmente, realizouse un ensaio de toxicidade no organismo modelo alternativo, Caenorhabditis elegans, que demostrou o uso seguro dos extractos. En conclusión, o efecto bioestimulante dos extractos de algas depende de factores numerosos e diversos, como a concentración ou o método de aplicación, que dificultan o seu uso óptimo, polo que deben realizarse ensaios que teñan en conta todos estes factores co obxectivo de axustar as súas características ás do proceso de cultivo.
Durante os últimos anos, os extractos de algas foron utilizados como potenciais bioestimulantes do desenvolvemento vexetal de distintas especies de interese, coa intención de mellorar a produtividade e calidade dos cultivos, ademais de reducir o impacto medioambiental sobre os recursos edáficos e hidrolóxicos dos fertilizantes químicos sintéticos. Neste traballo demostrouse o efecto dos extractos de Ulva lactuca sobre parámetros de crecemento en plántulas de Vitis vinifera cv. Albariño cultivadas in vitro e plántulas de Arabidopsis thaliana cultivadas in vivo. Os resultados amosaron un efecto negativo sobre o desenvolvemento das xemas axilares e a lonxitude do talo e raíz das plántulas de vide cando se utilizan concentracións do 1 ou 2,2% do extracto de alga con ou sen ciclodextrina, potencialmente debido ao seu contido en ácido abscísico (ABA) e/ou NaCl. Porén, non se observou ningún efecto dos extractos sobre a cantidade de compostos fenólicos totais nas follas. Por outra banda, a aplicación foliar dos extractos a unha concentración de 5,4 L/ha sobre plántulas de A. thaliana semella incrementar o número de follas formadas, aínda que non se atoparon diferenzas significativas respecto das non tratadas tras 30 días de crecemento. Finalmente, realizouse un ensaio de toxicidade no organismo modelo alternativo, Caenorhabditis elegans, que demostrou o uso seguro dos extractos. En conclusión, o efecto bioestimulante dos extractos de algas depende de factores numerosos e diversos, como a concentración ou o método de aplicación, que dificultan o seu uso óptimo, polo que deben realizarse ensaios que teñan en conta todos estes factores co obxectivo de axustar as súas características ás do proceso de cultivo.
Dirección
GONZALEZ GONZALEZ, MARIA VICTORIA (Titoría)
GONZALEZ GONZALEZ, MARIA VICTORIA (Titoría)
Tribunal
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Presidente/a)
LORENZO CARBALLA, MARÍA OLALLA (Secretario/a)
MONTERROSO MARTINEZ, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Presidente/a)
LORENZO CARBALLA, MARÍA OLALLA (Secretario/a)
MONTERROSO MARTINEZ, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
Efecto dos inhibidores da GSK-3 e da temperatura na embrioxénese somática de Picea abies
Autoría
M.G.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
M.G.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 09:00
16.07.2025 09:00
Resumo
Picea abies (abeto noruego), é unha conífera de gran importancia ecolóxica e económica. Unha opción para satisfacer a demanda é a embrioxénese somática, unha técnica biotecnolóxica que permite a propagación clonal de xenotipos elite. Ademais, permite producir individuos adaptados ás condición locais de cultivo mediante a indución dunha memoria epixenética á temperatura que modela caracteres fenotípicos. Por esta razón, tamén é unha técnica pioneira para conseguir plantas adaptadas aos novos escenarios climáticos. O potencial desta técnica vese minguado pola perda da capacidade embrioxénica tras varios ciclos de proliferación, polo que é necesario buscar alternativas para manter a produción de individuos. Por iso, neste traballo empregáronse inhibidores da GSK-3, co obxectivo de aumentar a eficacia e produción de embrións somáticos. O principal obxectivo deste traballo é avaliar o efecto producido polo uso de inhibidores da GSK-3 (TDZD-8 e VP3-15), na indución e maduración de embrións somáticos a diferentes temperaturas (18, 23 e 28ºC). Para determinar o efecto producido polos inhibidores, cuantificouse a actividade enzimática da GSK-3 e realizáronse observacións macroscópicas para determinar a produción de embrións somáticos. Os resultados amosaron unha relación directa entre a temperatura e a actividade enzimática o que suxire que existe un aumento na actividade da GSK-3 en resposta a un aumento da temperatura. Polo tanto, os inhibidores non tiveron efecto na produción de embrións. Isto atribúese a que as moléculas son xenotipo dependentes, indicando que os clons utilizados non son adecuados para este estudo. Este estudo, pioneiro nesta especie, achega información sobre o efecto dos inhibidores da GSK-3 en relación coa temperatura e a súa eficiencia como mediadores na produción de embrións somáticos en Picea abies.
Picea abies (abeto noruego), é unha conífera de gran importancia ecolóxica e económica. Unha opción para satisfacer a demanda é a embrioxénese somática, unha técnica biotecnolóxica que permite a propagación clonal de xenotipos elite. Ademais, permite producir individuos adaptados ás condición locais de cultivo mediante a indución dunha memoria epixenética á temperatura que modela caracteres fenotípicos. Por esta razón, tamén é unha técnica pioneira para conseguir plantas adaptadas aos novos escenarios climáticos. O potencial desta técnica vese minguado pola perda da capacidade embrioxénica tras varios ciclos de proliferación, polo que é necesario buscar alternativas para manter a produción de individuos. Por iso, neste traballo empregáronse inhibidores da GSK-3, co obxectivo de aumentar a eficacia e produción de embrións somáticos. O principal obxectivo deste traballo é avaliar o efecto producido polo uso de inhibidores da GSK-3 (TDZD-8 e VP3-15), na indución e maduración de embrións somáticos a diferentes temperaturas (18, 23 e 28ºC). Para determinar o efecto producido polos inhibidores, cuantificouse a actividade enzimática da GSK-3 e realizáronse observacións macroscópicas para determinar a produción de embrións somáticos. Os resultados amosaron unha relación directa entre a temperatura e a actividade enzimática o que suxire que existe un aumento na actividade da GSK-3 en resposta a un aumento da temperatura. Polo tanto, os inhibidores non tiveron efecto na produción de embrións. Isto atribúese a que as moléculas son xenotipo dependentes, indicando que os clons utilizados non son adecuados para este estudo. Este estudo, pioneiro nesta especie, achega información sobre o efecto dos inhibidores da GSK-3 en relación coa temperatura e a súa eficiencia como mediadores na produción de embrións somáticos en Picea abies.
Dirección
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Titoría)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Titoría)
Tribunal
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
Estudo experimental e modelización dos mecanismos de protonación en musgos
Autoría
M.G.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
M.G.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
Os musgos son bos bioindicadores da contaminación atmosférica e acuática. O seu uso como biomonitores está amplamente consolidado debido a que se trata dunha técnica barata, sinxela e altamente fiable, empregada para a detección e retención de metais pesados. A comprensión e caracterización das propiedades ácido-base da superficie dos musgos é esencial para a posterior determinación da súa capacidade de retención de metais. No presente estudo avalíanse os mecanismos de protonación de dúas especies de musgos: Sphagnum palustre e Sphagnum denticulatum, empregando os modelos NICA e NICA-Donnan. O axuste realizouse a partir das curvas de carga, obtidas mediante valoracións ácido-base a diferentes forzas iónicas. Estes modelos permiten determinar a distribución, accesibilidade e abundancia dos grupos funcionais activos na superficie de adsorción. Demóstrase que existen diferenzas na capacidade de adsorción entre ambos musgos, sendo o S. palustre un mellor bioadsorbente. Ademais, as valoracións discontinuas presentan un mellor achegamento á comprensión das propiedades ácido-base. Determínase que o modelo NICA-Donnan é un modelo axeitado para a modelización predictiva, ao permitir obter parámetros intrínsecos. En comparación con outros bioadsorbentes naturais, os musgos son bioadsorbentes eficaces e versátiles, converténdoos en bos biomonitores da contaminación ambiental.
Os musgos son bos bioindicadores da contaminación atmosférica e acuática. O seu uso como biomonitores está amplamente consolidado debido a que se trata dunha técnica barata, sinxela e altamente fiable, empregada para a detección e retención de metais pesados. A comprensión e caracterización das propiedades ácido-base da superficie dos musgos é esencial para a posterior determinación da súa capacidade de retención de metais. No presente estudo avalíanse os mecanismos de protonación de dúas especies de musgos: Sphagnum palustre e Sphagnum denticulatum, empregando os modelos NICA e NICA-Donnan. O axuste realizouse a partir das curvas de carga, obtidas mediante valoracións ácido-base a diferentes forzas iónicas. Estes modelos permiten determinar a distribución, accesibilidade e abundancia dos grupos funcionais activos na superficie de adsorción. Demóstrase que existen diferenzas na capacidade de adsorción entre ambos musgos, sendo o S. palustre un mellor bioadsorbente. Ademais, as valoracións discontinuas presentan un mellor achegamento á comprensión das propiedades ácido-base. Determínase que o modelo NICA-Donnan é un modelo axeitado para a modelización predictiva, ao permitir obter parámetros intrínsecos. En comparación con outros bioadsorbentes naturais, os musgos son bioadsorbentes eficaces e versátiles, converténdoos en bos biomonitores da contaminación ambiental.
Dirección
Fiol López, Sarah (Titoría)
Antelo Martínez, Juan Cotitoría
Fiol López, Sarah (Titoría)
Antelo Martínez, Juan Cotitoría
Tribunal
VAZQUEZ RODRIGUEZ, SAULO ANGEL (Presidente/a)
BARCIELA ALONSO, Ma CARMEN (Secretario/a)
RIVADULLA FERNANDEZ, JOSE FRANCISCO (Vogal)
VAZQUEZ RODRIGUEZ, SAULO ANGEL (Presidente/a)
BARCIELA ALONSO, Ma CARMEN (Secretario/a)
RIVADULLA FERNANDEZ, JOSE FRANCISCO (Vogal)
Os parásitos de mamíferos mariños
Autoría
S.G.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
S.G.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Os mamíferos mariños son considerados especies centinela dos ecosistemas acuáticos. Neste ecosistema realizáronse numerosas investigacións, pero as infeccións parasitarias non foron un punto clave nestes estudos, a pesar da súa importancia clínica, ecolóxica e zoonótica. Este traballo nace así da motivación de demostrar que os parasitos son ameazas significativas e infravaloradas. O obxectivo principal é determinar os principais grupos de parasitos e considerar a transmisión, os efectos e os riscos asociados a estes organismos. Sobre esta base, realizouse unha revisión bibliográfica baixo o enfoque de One Health. Os resultados destacan os grupos parasitarios máis comúns (protozoos, helmintos e ectoparásitos) que afectan aos mamíferos mariños, tras unha revisión actualizada da literatura científica. Descríbense as formas de transmisión, as consecuencias para os hospedadores e os efectos sobre a saúde pública. As conclusións indican que a contaminación, o cambio climático e a actividade humana favorecen a súa dispersión no ecosistema, revelando a necesidade de aplicar o enfoque de Una Sola Saúde. Con este Traballo de Fin de Grao búscase concienciar sobre un problema pouco investigado e suxírese ampliar a investigación neste ámbito tan relevante e interesante.
Os mamíferos mariños son considerados especies centinela dos ecosistemas acuáticos. Neste ecosistema realizáronse numerosas investigacións, pero as infeccións parasitarias non foron un punto clave nestes estudos, a pesar da súa importancia clínica, ecolóxica e zoonótica. Este traballo nace así da motivación de demostrar que os parasitos son ameazas significativas e infravaloradas. O obxectivo principal é determinar os principais grupos de parasitos e considerar a transmisión, os efectos e os riscos asociados a estes organismos. Sobre esta base, realizouse unha revisión bibliográfica baixo o enfoque de One Health. Os resultados destacan os grupos parasitarios máis comúns (protozoos, helmintos e ectoparásitos) que afectan aos mamíferos mariños, tras unha revisión actualizada da literatura científica. Descríbense as formas de transmisión, as consecuencias para os hospedadores e os efectos sobre a saúde pública. As conclusións indican que a contaminación, o cambio climático e a actividade humana favorecen a súa dispersión no ecosistema, revelando a necesidade de aplicar o enfoque de Una Sola Saúde. Con este Traballo de Fin de Grao búscase concienciar sobre un problema pouco investigado e suxírese ampliar a investigación neste ámbito tan relevante e interesante.
Dirección
IGLESIAS PIÑEIRO, FRANCISCO JAVIER (Titoría)
IGLESIAS PIÑEIRO, FRANCISCO JAVIER (Titoría)
Tribunal
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Presidente/a)
LORENZO CARBALLA, MARÍA OLALLA (Secretario/a)
MONTERROSO MARTINEZ, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Presidente/a)
LORENZO CARBALLA, MARÍA OLALLA (Secretario/a)
MONTERROSO MARTINEZ, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
Búsqueda e uso de enzimas bacterianas capaces de degradar plásticos.
Autoría
E.H.C.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
E.H.C.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:30
16.07.2025 10:30
Resumo
A contaminación por plásticos constitúe un dos retos ambientais máis urxentes a nivel global. Neste contexto, a biodegradación mediante enzimas microbianas xorde como unha alternativa sustentable ao tempo que impulsa a transición cara a unha economía circular. Os plásticos presentan unha diversidade estrutural (enlaces, cristalización...) que condiciona o seu potencial de biodegradación. Só unha pequena fracción deles son completamente biodegradables, mentres que a maioría son recalcitrantes (sen enlaces accesibles enzimaticamente) ou hidrolizables (conteñen enlaces éster accesibles pero protexidos por grupos aromáticos). Aínda que existen estratexias de reciclaxe e enzimas coñecidas capaces de degradalos (DuraPETasa, LCC-ICCG), a súa efectividade é limitada fronte a algúns destes polímeros, especialmente aqueles como o poliéteruretano e as poliamidas de alto peso molecular. Debido a que diversos estudos demostraron que bacterias presentes en lodos de depuradora poden adaptarse metabolicamente para empregar plásticos como fonte de carbono, prantexouse a hipótese de que estes microorganismos poderían albergar enzimas capaces de degradar estes polímeros complexos. Por tanto, o presente traballo realizou a identificación dunha enzima poliamidasa novidosa en xenomas de bacterias tomadas de lodos de EDAR. Ademais, levouse a cabo a produción da enzima DuraPETasa e unha análise da capacidade degradativa da enzima recombinante cutinasa LCC-ICCG fronte a distintos plásticos comerciais. Para isto, realizouse a extracción, secuenciación, anotación, comparación e análise do ADN xenómico destas bacterias. Por outra banda, purificouse a proteína DuraPETasa e finalmente realizáronse ensaios de incubación da enzima LCC-ICCG con plásticos como poliéster, poliuretano, PET de alta cristalización (HC-PET) e PET de baixa cristalización (LC-PET). Aínda que o xene da enzima candidata non se puido amplificar, os resultados dos ensaios indican unha actividade degradadora sobre estes materiais, o que concorda e reforza estudos previos realizados con esta enzima.
A contaminación por plásticos constitúe un dos retos ambientais máis urxentes a nivel global. Neste contexto, a biodegradación mediante enzimas microbianas xorde como unha alternativa sustentable ao tempo que impulsa a transición cara a unha economía circular. Os plásticos presentan unha diversidade estrutural (enlaces, cristalización...) que condiciona o seu potencial de biodegradación. Só unha pequena fracción deles son completamente biodegradables, mentres que a maioría son recalcitrantes (sen enlaces accesibles enzimaticamente) ou hidrolizables (conteñen enlaces éster accesibles pero protexidos por grupos aromáticos). Aínda que existen estratexias de reciclaxe e enzimas coñecidas capaces de degradalos (DuraPETasa, LCC-ICCG), a súa efectividade é limitada fronte a algúns destes polímeros, especialmente aqueles como o poliéteruretano e as poliamidas de alto peso molecular. Debido a que diversos estudos demostraron que bacterias presentes en lodos de depuradora poden adaptarse metabolicamente para empregar plásticos como fonte de carbono, prantexouse a hipótese de que estes microorganismos poderían albergar enzimas capaces de degradar estes polímeros complexos. Por tanto, o presente traballo realizou a identificación dunha enzima poliamidasa novidosa en xenomas de bacterias tomadas de lodos de EDAR. Ademais, levouse a cabo a produción da enzima DuraPETasa e unha análise da capacidade degradativa da enzima recombinante cutinasa LCC-ICCG fronte a distintos plásticos comerciais. Para isto, realizouse a extracción, secuenciación, anotación, comparación e análise do ADN xenómico destas bacterias. Por outra banda, purificouse a proteína DuraPETasa e finalmente realizáronse ensaios de incubación da enzima LCC-ICCG con plásticos como poliéster, poliuretano, PET de alta cristalización (HC-PET) e PET de baixa cristalización (LC-PET). Aínda que o xene da enzima candidata non se puido amplificar, os resultados dos ensaios indican unha actividade degradadora sobre estes materiais, o que concorda e reforza estudos previos realizados con esta enzima.
Dirección
BALBOA MENDEZ, SABELA (Titoría)
EIBES GONZALEZ, GEMMA MARIA Cotitoría
BALBOA MENDEZ, SABELA (Titoría)
EIBES GONZALEZ, GEMMA MARIA Cotitoría
Tribunal
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
Análise dos rasgos biolóxicos e funcionais (BTA) dos nematodos mariños de vida libre en sustratos brandos intermareais de Galicia
Autoría
J.H.D.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
J.H.D.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 15:30
16.07.2025 15:30
Resumo
O análise de caracteres biolóxicos (BTA) é unha ferramenta que permite estudar as comunidades de nematodos desde un punto de vista funcional, pois ao mesmo tempo que considera as combinacións dos caracteres expresados polos animais, ten en conta a distribución espacial dos taxóns. Os caracteres que se adoitan estudar son: forma do adulto, lonxitude do adulto, morfoloxía bucal, forma da cola e estratexia do seu ciclo vital. Aplicouse esta análise ás 25 especies e 73 xéneros de nematodos obtidos en 17 localidades intermareais do litoral galego, aos que se engadiu o tipo de alimentación. Non se atoparon diferenzas significativas entre a composición taxonómica e os trazos biolóxicos das comunidades respecto aos parámetros sedimentarios. As comunidades están dominadas por nematodos epiestratificadores ou depositívoros non selectivos, micróvoros raspadores, de cola cónica ou claviforme, esbeltos, con lonxitudes comprendidas entre 1 e 4 mm e cunha estratexia vital de tipo colonizador extremo-intermedio (cp 2 e 3). As mostras amosan diferenzas significativas entre as localidades expostas e abrigadas, con posicións de transición para os ambientes semiexpostos, sendo, polo tanto, a exposición ao oleaxe o factor que parece regular a súa distribución. A combinación de múltiples trazos, máis ca cada trazo individual, é o que permite captar de maneira máis robusta os patróns ecolóxicos, o que pon de manifesto a calidade da información proporcionada polas análises BTA.
O análise de caracteres biolóxicos (BTA) é unha ferramenta que permite estudar as comunidades de nematodos desde un punto de vista funcional, pois ao mesmo tempo que considera as combinacións dos caracteres expresados polos animais, ten en conta a distribución espacial dos taxóns. Os caracteres que se adoitan estudar son: forma do adulto, lonxitude do adulto, morfoloxía bucal, forma da cola e estratexia do seu ciclo vital. Aplicouse esta análise ás 25 especies e 73 xéneros de nematodos obtidos en 17 localidades intermareais do litoral galego, aos que se engadiu o tipo de alimentación. Non se atoparon diferenzas significativas entre a composición taxonómica e os trazos biolóxicos das comunidades respecto aos parámetros sedimentarios. As comunidades están dominadas por nematodos epiestratificadores ou depositívoros non selectivos, micróvoros raspadores, de cola cónica ou claviforme, esbeltos, con lonxitudes comprendidas entre 1 e 4 mm e cunha estratexia vital de tipo colonizador extremo-intermedio (cp 2 e 3). As mostras amosan diferenzas significativas entre as localidades expostas e abrigadas, con posicións de transición para os ambientes semiexpostos, sendo, polo tanto, a exposición ao oleaxe o factor que parece regular a súa distribución. A combinación de múltiples trazos, máis ca cada trazo individual, é o que permite captar de maneira máis robusta os patróns ecolóxicos, o que pon de manifesto a calidade da información proporcionada polas análises BTA.
Dirección
BESTEIRO RODRIGUEZ, MARIA CELIA (Titoría)
CARREIRA FLORES, DIEGO Cotitoría
BESTEIRO RODRIGUEZ, MARIA CELIA (Titoría)
CARREIRA FLORES, DIEGO Cotitoría
Tribunal
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
Estudo da eficacia de eliminación de microcontaminantes de augas residuais mediante tratamentos avanzados
Autoría
J.H.D.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
J.H.D.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
A presenza dos microcontaminantes emerxentes en augas residuais urbanas supón un desafío ambiental e sanitario, xa que moitos destes compostos non se eliminan correctamente mediante tratamentos convencionais nas estacións depuradoras de augas residuais (EDAR). Neste contexto, os procesos de oxidación avanzada (POAs) ofrecen una solución prometedora para a súa eliminación, sendo a ozonización un dos máis empregados. O presente traballo avalía a eficacia do ozono, só e combinado co peróxido de hidróxeno (H2O2), na eliminación de diversos microcontaminantes presentes no efluente dunha (EDAR). Para iso, realizáronse ensayos en catro condición experimentais, variando a proporción de 0 a 0,75. As mostras analizáronse mediante extracción en fase sólida (SPE) e cromatografía líquida acoplada a espectrometría de masa (HPLC-MS). Os resultados de eficacia de eliminación amosan una elevada eliminación de certos compostos como diclofenaco ou carbamazepina só con ozono, mentres que outros requieren condición máis reactivas, sendo o ensaio coa relación H2O2-O3 de 0,75, o máis eficaz. A resposta depende fortemente da estructura química do contaminante, o que recalca a necesidade de adaptar o tratamento á composición do efluente e á natureza dos microcontaminantes. O estudio demostra que a ozonización avanzada pode ser una ferramenta eficaz para cumplir cos novos obxectivos normativos en materia de depuración, sempre que se optimicen as condición de operación en función do perfil dos contaminantes presentes.
A presenza dos microcontaminantes emerxentes en augas residuais urbanas supón un desafío ambiental e sanitario, xa que moitos destes compostos non se eliminan correctamente mediante tratamentos convencionais nas estacións depuradoras de augas residuais (EDAR). Neste contexto, os procesos de oxidación avanzada (POAs) ofrecen una solución prometedora para a súa eliminación, sendo a ozonización un dos máis empregados. O presente traballo avalía a eficacia do ozono, só e combinado co peróxido de hidróxeno (H2O2), na eliminación de diversos microcontaminantes presentes no efluente dunha (EDAR). Para iso, realizáronse ensayos en catro condición experimentais, variando a proporción de 0 a 0,75. As mostras analizáronse mediante extracción en fase sólida (SPE) e cromatografía líquida acoplada a espectrometría de masa (HPLC-MS). Os resultados de eficacia de eliminación amosan una elevada eliminación de certos compostos como diclofenaco ou carbamazepina só con ozono, mentres que outros requieren condición máis reactivas, sendo o ensaio coa relación H2O2-O3 de 0,75, o máis eficaz. A resposta depende fortemente da estructura química do contaminante, o que recalca a necesidade de adaptar o tratamento á composición do efluente e á natureza dos microcontaminantes. O estudio demostra que a ozonización avanzada pode ser una ferramenta eficaz para cumplir cos novos obxectivos normativos en materia de depuración, sempre que se optimicen as condición de operación en función do perfil dos contaminantes presentes.
Dirección
MONTES GOYANES, ROSA MARIA (Titoría)
RODIL RODRIGUEZ, MARIA DEL ROSARIO Cotitoría
MONTES GOYANES, ROSA MARIA (Titoría)
RODIL RODRIGUEZ, MARIA DEL ROSARIO Cotitoría
Tribunal
FERNANDEZ RODRIGUEZ, BERTA (Presidente/a)
ESTEVEZ VALCARCEL, CARLOS MANUEL (Secretario/a)
YEBRA BIURRUN, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
FERNANDEZ RODRIGUEZ, BERTA (Presidente/a)
ESTEVEZ VALCARCEL, CARLOS MANUEL (Secretario/a)
YEBRA BIURRUN, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
Estudos de internalización de helicatos peptídicos en células
Autoría
P.I.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
P.I.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 15:30
16.07.2025 15:30
Resumo
O helicato de cobre deseñado polo noso grupo de investigación, e no que se centrará este traballo, forma parte dunha familia de sistemas químicos que presentan interesantes propiedades de unión ao ADN, o que xustifica a súa consideración como potenciais axentes terapéuticos no ámbito da investigación biomédica. Trátase de compostos de coordinación formados por un ligando peptídico polipiridínico e dous cationes metálicos, Fe(II), Co(II) ou, neste caso, Cu(II), que presentan capacidade de recoñecemento selectivo de unións de ADN de tres vías sobre outras estruturas do ADN, as cales aparecen de forma transitoria no xenoma e, en múltiples casos, asociadas a diversas patoloxías, como por exemplo o cancro. Non obstante, a súa potencial aplicación terapéutica vese limitada pola incapacidade de internalización celular que presentan nas células de mamífero, dado que non poden atravesar a membrana de forma autónoma e, en consecuencia, non alcanzan o núcleo, onde ten lugar a interacción coas unións de tres vías ou 3WJs. Actualmente, o noso grupo busca novas vías de internalización celular que substitúan á digitonina, un deterxente non iónico empregado en ensaios preliminares, capaz de permeabilizar a membrana, pero que causa unha alta disrupción na fisioloxía celular. En concreto, este proxecto centrarase no estudo dos liposomas como unha vía alternativa, dada a súa analoxía estrutural e composicional coa membrana. O obxectivo principal é abrir a porta, no futuro, ao uso destes compostos no campo da investigación biomédica como posible tratamento en distintas enfermidades.
O helicato de cobre deseñado polo noso grupo de investigación, e no que se centrará este traballo, forma parte dunha familia de sistemas químicos que presentan interesantes propiedades de unión ao ADN, o que xustifica a súa consideración como potenciais axentes terapéuticos no ámbito da investigación biomédica. Trátase de compostos de coordinación formados por un ligando peptídico polipiridínico e dous cationes metálicos, Fe(II), Co(II) ou, neste caso, Cu(II), que presentan capacidade de recoñecemento selectivo de unións de ADN de tres vías sobre outras estruturas do ADN, as cales aparecen de forma transitoria no xenoma e, en múltiples casos, asociadas a diversas patoloxías, como por exemplo o cancro. Non obstante, a súa potencial aplicación terapéutica vese limitada pola incapacidade de internalización celular que presentan nas células de mamífero, dado que non poden atravesar a membrana de forma autónoma e, en consecuencia, non alcanzan o núcleo, onde ten lugar a interacción coas unións de tres vías ou 3WJs. Actualmente, o noso grupo busca novas vías de internalización celular que substitúan á digitonina, un deterxente non iónico empregado en ensaios preliminares, capaz de permeabilizar a membrana, pero que causa unha alta disrupción na fisioloxía celular. En concreto, este proxecto centrarase no estudo dos liposomas como unha vía alternativa, dada a súa analoxía estrutural e composicional coa membrana. O obxectivo principal é abrir a porta, no futuro, ao uso destes compostos no campo da investigación biomédica como posible tratamento en distintas enfermidades.
Dirección
MARTINEZ COSTAS, JOSE MANUEL (Titoría)
BARREIRO PIÑEIRO, NATALIA Cotitoría
MARTINEZ COSTAS, JOSE MANUEL (Titoría)
BARREIRO PIÑEIRO, NATALIA Cotitoría
Tribunal
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
Síntese de novos helicatos peptídicos funcionalizados
Autoría
P.I.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
P.I.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
Os helicatos peptídicos son sistemas químicos que presentan propiedades interesantes de unión ao ADN, o que xustifica a súa consideración como potenciais axentes terapéuticos en investigación biomédica. Trátase de compostos de coordinación formados por un ligando peptídico polipiridínico e dous catións metálicos, como Cu(II), Co(II) ou Fe(II), con capacidade de recoñecemento selectivo de unións de ADN de tres vías fronte a outras estruturas do ADN, as cales poden aparecer no xenoma de forma transitoria e están asociadas a diversas patoloxías, como o cancro. O obxectivo deste TFG é buscar, de cara á súa posible aplicación terapéutica, unha solución ao principal problema destes metalopéptidos: a súa incapacidade de internalización celular, xa que non poden atravesar a membrana de forma autónoma. Actualmente, o noso grupo está a explorar vías alternativas de internalización celular destes compostos que substitúan á dixitonina, empregada de forma eficaz en ensaios preliminares, pero que causa unha alta disrupción na fisioloxía celular. En concreto, afondaremos no uso duns sistemas denominados Cell Penetrating Peptides (CPPs), pequenos péptidos que inducen a translocación doutros compostos ao interior celular, e farémolo a través da funcionalización do ligando peptídico precursor dos helicatos cun CPP formado por oito residuos de arginina. Valorarase se esta estratexia permite que os helicatos peptídicos penetren eficazmente nas células e alcancen o núcleo, mantendo a selectividade dos seus análogos non funcionalizados polas unións de tres vías.
Os helicatos peptídicos son sistemas químicos que presentan propiedades interesantes de unión ao ADN, o que xustifica a súa consideración como potenciais axentes terapéuticos en investigación biomédica. Trátase de compostos de coordinación formados por un ligando peptídico polipiridínico e dous catións metálicos, como Cu(II), Co(II) ou Fe(II), con capacidade de recoñecemento selectivo de unións de ADN de tres vías fronte a outras estruturas do ADN, as cales poden aparecer no xenoma de forma transitoria e están asociadas a diversas patoloxías, como o cancro. O obxectivo deste TFG é buscar, de cara á súa posible aplicación terapéutica, unha solución ao principal problema destes metalopéptidos: a súa incapacidade de internalización celular, xa que non poden atravesar a membrana de forma autónoma. Actualmente, o noso grupo está a explorar vías alternativas de internalización celular destes compostos que substitúan á dixitonina, empregada de forma eficaz en ensaios preliminares, pero que causa unha alta disrupción na fisioloxía celular. En concreto, afondaremos no uso duns sistemas denominados Cell Penetrating Peptides (CPPs), pequenos péptidos que inducen a translocación doutros compostos ao interior celular, e farémolo a través da funcionalización do ligando peptídico precursor dos helicatos cun CPP formado por oito residuos de arginina. Valorarase se esta estratexia permite que os helicatos peptídicos penetren eficazmente nas células e alcancen o núcleo, mantendo a selectividade dos seus análogos non funcionalizados polas unións de tres vías.
Dirección
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Titoría)
Alvar Gil, David Cotitoría
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Titoría)
Alvar Gil, David Cotitoría
Tribunal
SAA RODRIGUEZ, CARLOS EUGENIO (Presidente/a)
SOUSA PEDRARES, ANTONIO (Secretario/a)
GARCIA DEIBE, ANA MARIA (Vogal)
SAA RODRIGUEZ, CARLOS EUGENIO (Presidente/a)
SOUSA PEDRARES, ANTONIO (Secretario/a)
GARCIA DEIBE, ANA MARIA (Vogal)
A invasión de Tradescantia fluminensis Vell. e o seu impacto no banco de sementes das plantas nativas.
Autoría
L.I.S.
Grao en Bioloxía
L.I.S.
Grao en Bioloxía
Data da defensa
19.02.2025 10:00
19.02.2025 10:00
Resumo
Tradescantia fluminensis é unha planta exótica invasora que afecta á biodiversidade nativa dos bosques riparios. Sen embargo, descoñécese cal é o seu efecto a longo prazo nos ecosistemas europeos. O obxetivo deste estudo foi avaliar o impacto de T. fluminensis sobre o banco de sementes da flora nativa dun bosque de ribeira de Galicia, analizando se este impacto varia en función da profundidade do banco se sementes presente no solo, a exposición á luz ou o estado de invasión. Para iso, utilizouse o método de emerxencia de plántulas. Recolléronse mostros de solos invadidos por T. fluminensis e non invadidos (zonas adxacentes) en dez puntos ao longo da ribeira do río Tins (Outes, A Coruña) e a dúas profundidades diferentes (0 a 5 cm; 5 a 10 cm). Os solos colocáronse en macetas combinándoos en dous tratamentos (luz e sombra) e mantivéronse no invernadoiro durante seis meses, realizando un seguimento semanal da emerxencia de individuos. Para avaliar o seu crecemento e desenvolvemento, realizáronse dúas colleitas (meses tres e seis) nas que se mediron diversos parámetros ecofisiolóxicos das especies. Os resultados indicaron que se conseguiron establecer diversas especies de plantas, tanto en solos invadidos como non invadidos, sen diferenzas cuantitativas en riqueza e abundancia. Porén, si houbo diferenzas de forma cualitativa, onde as zonas invadidas caracterizáronse por ter un maior establecemento de especies exóticas como Oxalis corniculata ou Phytolacca americana. Por outra banda, observouse que o sombreado producido pola invasora, limitando a chegada de luz ao solo, ten un impacto negativo severo na xerminación e no establecemento das especies presentes no banco de sementes. Ante estes achados, de cara a un futuro plan de restauración a partir do banco de sementes da zona, recoméndase a retirada de T. fluminensis para eliminar o efecto de sombreado e un rigoroso seguimento das especies que xerminan e se establecen, erradicando aquelas especies que poidan ser problemáticas para evitar novas invasións secundarias.
Tradescantia fluminensis é unha planta exótica invasora que afecta á biodiversidade nativa dos bosques riparios. Sen embargo, descoñécese cal é o seu efecto a longo prazo nos ecosistemas europeos. O obxetivo deste estudo foi avaliar o impacto de T. fluminensis sobre o banco de sementes da flora nativa dun bosque de ribeira de Galicia, analizando se este impacto varia en función da profundidade do banco se sementes presente no solo, a exposición á luz ou o estado de invasión. Para iso, utilizouse o método de emerxencia de plántulas. Recolléronse mostros de solos invadidos por T. fluminensis e non invadidos (zonas adxacentes) en dez puntos ao longo da ribeira do río Tins (Outes, A Coruña) e a dúas profundidades diferentes (0 a 5 cm; 5 a 10 cm). Os solos colocáronse en macetas combinándoos en dous tratamentos (luz e sombra) e mantivéronse no invernadoiro durante seis meses, realizando un seguimento semanal da emerxencia de individuos. Para avaliar o seu crecemento e desenvolvemento, realizáronse dúas colleitas (meses tres e seis) nas que se mediron diversos parámetros ecofisiolóxicos das especies. Os resultados indicaron que se conseguiron establecer diversas especies de plantas, tanto en solos invadidos como non invadidos, sen diferenzas cuantitativas en riqueza e abundancia. Porén, si houbo diferenzas de forma cualitativa, onde as zonas invadidas caracterizáronse por ter un maior establecemento de especies exóticas como Oxalis corniculata ou Phytolacca americana. Por outra banda, observouse que o sombreado producido pola invasora, limitando a chegada de luz ao solo, ten un impacto negativo severo na xerminación e no establecemento das especies presentes no banco de sementes. Ante estes achados, de cara a un futuro plan de restauración a partir do banco de sementes da zona, recoméndase a retirada de T. fluminensis para eliminar o efecto de sombreado e un rigoroso seguimento das especies que xerminan e se establecen, erradicando aquelas especies que poidan ser problemáticas para evitar novas invasións secundarias.
Dirección
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
VARELA RIO, ZULEMA Cotitoría
Rodríguez Parra, Jonatan Cotitoría
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
VARELA RIO, ZULEMA Cotitoría
Rodríguez Parra, Jonatan Cotitoría
Tribunal
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
Estudo da replicación dunha cepa recombinante de Betanodavirus en linguado e rodaballo
Autoría
M.J.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
M.J.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
A produción de peixes de acuicultura é vulnerable debido á dispersión de patóxenos acuáticos, coma o virus da necrose nerviosa (xénero Betanodavirus). Este virus de ARN de cadea sinxela clasifícase en 4 xenotipos cuxa distribución depende da temperatura da auga: Barfin Flounder Nervous Necrosis Virus (BFNNV), Redspotted Grouper Nervous Necrosis Virus (RGNNV), Striped Jack Nervous Necrosis Virus (SJNNV) e Tiger Puffer Nervous Necrosis Virus (TPNNV). Describíronse cepas recombinantes no Sur de Europa (RGNNV/SJNNV e SJNNV/RGNNV). Neste traballo avaliouse a patoxenicidade dun illado recombinante RGNNV/SJNNV, obtido en xarda, para xuvenís de linguado e rodaballo. Os resultados mostraron que a cepa Ssc1002.21 non causou mortalidade nin replicou de forma eficaz nos linguados. O número de copias xenómicas foi constante e baixo durante o ensaio, e as partículas virais infectivas estiveron por debaixo do límite de detección do método de titulación. Porén, nas mostras de rodaballo sí se observou un aumento significativo no número de copias xenómicas e a titulación viral en cultivo celular revelou a existencia dun alto número de partículas infectivas. Estas diferenzas poderían deberse a mutacións da cepa Ssc1002.21 na polimerasa e na proteína da cápside, localizadas en rexións clave para a replicación e a interacción coa célula hóspede. Os resultados obtidos destacan a importancia de determinar o potencial patóxeno das cepas de Betanodavirus illadas do medio salvaxe para as especies cultivadas, xa que os virus presentes na fauna silvestre supoñen unha ameaza para os sistemas de cultivo.
A produción de peixes de acuicultura é vulnerable debido á dispersión de patóxenos acuáticos, coma o virus da necrose nerviosa (xénero Betanodavirus). Este virus de ARN de cadea sinxela clasifícase en 4 xenotipos cuxa distribución depende da temperatura da auga: Barfin Flounder Nervous Necrosis Virus (BFNNV), Redspotted Grouper Nervous Necrosis Virus (RGNNV), Striped Jack Nervous Necrosis Virus (SJNNV) e Tiger Puffer Nervous Necrosis Virus (TPNNV). Describíronse cepas recombinantes no Sur de Europa (RGNNV/SJNNV e SJNNV/RGNNV). Neste traballo avaliouse a patoxenicidade dun illado recombinante RGNNV/SJNNV, obtido en xarda, para xuvenís de linguado e rodaballo. Os resultados mostraron que a cepa Ssc1002.21 non causou mortalidade nin replicou de forma eficaz nos linguados. O número de copias xenómicas foi constante e baixo durante o ensaio, e as partículas virais infectivas estiveron por debaixo do límite de detección do método de titulación. Porén, nas mostras de rodaballo sí se observou un aumento significativo no número de copias xenómicas e a titulación viral en cultivo celular revelou a existencia dun alto número de partículas infectivas. Estas diferenzas poderían deberse a mutacións da cepa Ssc1002.21 na polimerasa e na proteína da cápside, localizadas en rexións clave para a replicación e a interacción coa célula hóspede. Os resultados obtidos destacan a importancia de determinar o potencial patóxeno das cepas de Betanodavirus illadas do medio salvaxe para as especies cultivadas, xa que os virus presentes na fauna silvestre supoñen unha ameaza para os sistemas de cultivo.
Dirección
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Titoría)
VAZQUEZ SALGADO, LUCIA Cotitoría
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Titoría)
VAZQUEZ SALGADO, LUCIA Cotitoría
Tribunal
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
Efecto das anfetaminas sobre o microbioma humano
Autoría
L.L.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
L.L.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 15:30
16.07.2025 15:30
Resumo
Nos últimos anos, o microbioma humano foi obxecto de numerosas investigacións debido á súa implicación no sistema inmune, o metabolismo e a actividade molecular. Dende o nacemento, a súa composición varía en función de diversos factores. Este traballo centrarase no impacto das drogas, en particular os estimulantes de tipo anfetamínico (ETA), debido a que se atopan entre as sustancias máis consumidas de forma indebida en todo o mundo. Neste contexto, levarase a cabo unha análise bibliográfica para examinar as evidencias experimentais dispoñibles sobre como a metanfetamina (o ETA máis común) altera a composición do microbioma, e como esta disbiose afecta á saúde humana, contribuíndo ao desenvolvemento de diversas enfermidades. A metanfetamina actúa como un agonista indirecto da monoamina, provocando efectos como vixilia, euforia, excitación e aumento da atención. Sen embargo, o seu consumo conleva graves consecuencias para a saúde, incluíndo alteracións no microbioma. Os diversos estudios analizados demostran que o consumo de metanfetamina modifica a microbiota intestinal, a microbiota oral e a microbiota da placa dental supraxinxival, o que se asocia con patoloxías como obesidade, inflamación intestinal, hipertensión arterial, enfermidade de Párkinson, alzhéimer e certos tipos de cancro. Todas estas enfermidades están vinculadas co aumento ou a diminución de certos filos bacterianos. Polo tanto, conclúese que o consumo de metanfetamina induce disbiose nas microbiotas mencionadas. Así mesmo, estes achados poñen de manifesto o papel fundamental do microbioma no desenvolvemento de enfermidades graves, pero á vez comúns na poboación actual.
Nos últimos anos, o microbioma humano foi obxecto de numerosas investigacións debido á súa implicación no sistema inmune, o metabolismo e a actividade molecular. Dende o nacemento, a súa composición varía en función de diversos factores. Este traballo centrarase no impacto das drogas, en particular os estimulantes de tipo anfetamínico (ETA), debido a que se atopan entre as sustancias máis consumidas de forma indebida en todo o mundo. Neste contexto, levarase a cabo unha análise bibliográfica para examinar as evidencias experimentais dispoñibles sobre como a metanfetamina (o ETA máis común) altera a composición do microbioma, e como esta disbiose afecta á saúde humana, contribuíndo ao desenvolvemento de diversas enfermidades. A metanfetamina actúa como un agonista indirecto da monoamina, provocando efectos como vixilia, euforia, excitación e aumento da atención. Sen embargo, o seu consumo conleva graves consecuencias para a saúde, incluíndo alteracións no microbioma. Os diversos estudios analizados demostran que o consumo de metanfetamina modifica a microbiota intestinal, a microbiota oral e a microbiota da placa dental supraxinxival, o que se asocia con patoloxías como obesidade, inflamación intestinal, hipertensión arterial, enfermidade de Párkinson, alzhéimer e certos tipos de cancro. Todas estas enfermidades están vinculadas co aumento ou a diminución de certos filos bacterianos. Polo tanto, conclúese que o consumo de metanfetamina induce disbiose nas microbiotas mencionadas. Así mesmo, estes achados poñen de manifesto o papel fundamental do microbioma no desenvolvemento de enfermidades graves, pero á vez comúns na poboación actual.
Dirección
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
Tribunal
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
Uso da microextracción mediante pinga suspendida para a determinación de anfetaminas en ouriños por cromatografía de gases-espectrometría de masas
Autoría
L.L.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
L.L.R.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
As anfetaminas son un grupo de drogas que actúan como estimulantes do sistema nervioso central e cuxo consumo a curto prazo produce diversos efectos sobre a saúde incluíndo aumento da frecuencia cardíaca e presión arterial, menor sensación de fatiga, euforia, diminución do apetito etc. Con todo, o seu consumo a longo prazo pode xerar dependencia, ansiedade, agresividade, problemas cardiovasculares etc. Entre as anfetaminas máis consumidas destacan a anfetamina, a metanfetamina, o MDMA, o MDA e o MDEA. Nos últimos anos detectouse un gran aumento no consumo destas substancias a nivel mundial, o cal supón un grave problema tanto a nivel individual como para a sociedade en xeral, podendo chegar a ocasionar sobredose ou mesmo a morte. Segundo isto, xorde a necesidade de desenvolver métodos que permitan a súa determinación en mostras biolóxicas. Seguindo cos principios da química verde, expúxose un método de extracción incluído dentro das denominadas técnicas de microextracción. Por tanto, o obxectivo deste traballo consiste en optimizar e validar unha técnica analítica de microextracción, a microextracción mediante pinga suspendida, que permita determinar e cuantificar as anfetaminas obxecto de estudo en mostras de ouriños, usando a cromatografía de gases acoplada á espectrometría de masas (GC-MS) como técnica de detección.
As anfetaminas son un grupo de drogas que actúan como estimulantes do sistema nervioso central e cuxo consumo a curto prazo produce diversos efectos sobre a saúde incluíndo aumento da frecuencia cardíaca e presión arterial, menor sensación de fatiga, euforia, diminución do apetito etc. Con todo, o seu consumo a longo prazo pode xerar dependencia, ansiedade, agresividade, problemas cardiovasculares etc. Entre as anfetaminas máis consumidas destacan a anfetamina, a metanfetamina, o MDMA, o MDA e o MDEA. Nos últimos anos detectouse un gran aumento no consumo destas substancias a nivel mundial, o cal supón un grave problema tanto a nivel individual como para a sociedade en xeral, podendo chegar a ocasionar sobredose ou mesmo a morte. Segundo isto, xorde a necesidade de desenvolver métodos que permitan a súa determinación en mostras biolóxicas. Seguindo cos principios da química verde, expúxose un método de extracción incluído dentro das denominadas técnicas de microextracción. Por tanto, o obxectivo deste traballo consiste en optimizar e validar unha técnica analítica de microextracción, a microextracción mediante pinga suspendida, que permita determinar e cuantificar as anfetaminas obxecto de estudo en mostras de ouriños, usando a cromatografía de gases acoplada á espectrometría de masas (GC-MS) como técnica de detección.
Dirección
MOREDA PIÑEIRO, ANTONIO (Titoría)
CABARCOS FERNANDEZ, PAMELA Cotitoría
MOREDA PIÑEIRO, ANTONIO (Titoría)
CABARCOS FERNANDEZ, PAMELA Cotitoría
Tribunal
FERNANDEZ RAMOS, ANTONIO (Presidente/a)
CASAIS LAIÑO, Mª DEL CARMEN (Secretario/a)
RODIL RODRIGUEZ, MARIA DEL ROSARIO (Vogal)
FERNANDEZ RAMOS, ANTONIO (Presidente/a)
CASAIS LAIÑO, Mª DEL CARMEN (Secretario/a)
RODIL RODRIGUEZ, MARIA DEL ROSARIO (Vogal)
Determinación xenética e distribución xeográfica da intolerancia á lactosa na especie humana.
Autoría
R.L.S.
Grao en Bioloxía (3ªed)
R.L.S.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Este traballo é unha revisión bibliográfica da base xenética e da distribución xeográfica da intolerancia á lactosa na especie humana. A domesticación do gando e o consecuente consumo de leite, comezaron no Neolítico. A capacidade de dixerir lactosa na idade adulta, grazas á persistencia da lactasa, non está distribuída de maneira uniforme no mundo. A maioría dos adultos perden a capacidade de producir lactasa, o que da lugar a unha intolerancia á lactosa, aínda que existen poboacións, sobre todo no norte de Europa, onde certas mutacións en rexións reguladoras da expresión do xene da lactasa (LCT) permiten seguir dixerindo lactosa sen problemas. A persistencia da lactasa está asociada a varias mutacións, principalmente á variante alélica LCT-13910T, predominante en Eurasia. Pero esta non é a única variante alélica causante deste fenotipo, hai estudos que evidencian a presenza doutras variantes en África e Oriente Medio. O presente documento pretende analizar cal é o factor que influencia en maior media a distribución destas mutacións: a selección natural, as migracións, factores culturais relacionados co consumo de leite, entre outros. A revisión bibliográfica realizada destaca que a intolerancia á lactosa é un fenómeno complexo, e que a comprensión da súa orixe require unha análise multidisciplinar.
Este traballo é unha revisión bibliográfica da base xenética e da distribución xeográfica da intolerancia á lactosa na especie humana. A domesticación do gando e o consecuente consumo de leite, comezaron no Neolítico. A capacidade de dixerir lactosa na idade adulta, grazas á persistencia da lactasa, non está distribuída de maneira uniforme no mundo. A maioría dos adultos perden a capacidade de producir lactasa, o que da lugar a unha intolerancia á lactosa, aínda que existen poboacións, sobre todo no norte de Europa, onde certas mutacións en rexións reguladoras da expresión do xene da lactasa (LCT) permiten seguir dixerindo lactosa sen problemas. A persistencia da lactasa está asociada a varias mutacións, principalmente á variante alélica LCT-13910T, predominante en Eurasia. Pero esta non é a única variante alélica causante deste fenotipo, hai estudos que evidencian a presenza doutras variantes en África e Oriente Medio. O presente documento pretende analizar cal é o factor que influencia en maior media a distribución destas mutacións: a selección natural, as migracións, factores culturais relacionados co consumo de leite, entre outros. A revisión bibliográfica realizada destaca que a intolerancia á lactosa é un fenómeno complexo, e que a comprensión da súa orixe require unha análise multidisciplinar.
Dirección
RODRIGUEZ LUIS, JAVIER (Titoría)
RODRIGUEZ LUIS, JAVIER (Titoría)
Tribunal
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
Estudo da Bioloxía da alga invasora Rugulopteryx okamurae en Galicia
Autoría
C.L.M.
Grao en Bioloxía (3ªed)
C.L.M.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Rugulopteryx okamurae é unha alga parda orixinaria do sueste asiático, detectada por primeira vez en Europa no ano 2002, na lagoa Thau (Francia), onde non amosaba un comportamento invasor. No 2016, atopouse nas costas españolas, concretamente no estreito de Xibraltar, onde se considera unha especie invasora con impactos significativos. A principal motivación deste estudo é a súa recente introdución (2019) en Galicia, onde presenta unha elevada capacidade de crecemento e dispersión, alterando os ecosistemas mariños. O obxectivo principal deste traballo é estudar a morfología e a fenoloxía de R. okamurae nas costas galegas, ademais da capacidade fotosintética dos individuos en arribazón, co fin de determinar a súa viabilidade. Para iso, recolléronse individuos en diferentes zonas e momentos, estudando as súas características morfolóxicas e a súa actividade fotosintética. Os morfotipos coñecidos non presentan a mesma distribución estacional ca noutras zonas estudadas. O morfotipo groso caracterízase por un maior ancho do talo e un maior número de capas celulares no extremo da dicotomía apical, sendo característico do inverno, mentres que o morfotipo fino presenta un menor ancho do talo e poucas capas celulares, sendo característico do verán. Ademais, existe un morfotipo intermedio entre ambos que aparece ao longo do ano. Comprobouse a escasa ou nula capacidade de recuperación dos individuos en arribazón que, segundo os nosos resultados, presentan un dano moi severo.
Rugulopteryx okamurae é unha alga parda orixinaria do sueste asiático, detectada por primeira vez en Europa no ano 2002, na lagoa Thau (Francia), onde non amosaba un comportamento invasor. No 2016, atopouse nas costas españolas, concretamente no estreito de Xibraltar, onde se considera unha especie invasora con impactos significativos. A principal motivación deste estudo é a súa recente introdución (2019) en Galicia, onde presenta unha elevada capacidade de crecemento e dispersión, alterando os ecosistemas mariños. O obxectivo principal deste traballo é estudar a morfología e a fenoloxía de R. okamurae nas costas galegas, ademais da capacidade fotosintética dos individuos en arribazón, co fin de determinar a súa viabilidade. Para iso, recolléronse individuos en diferentes zonas e momentos, estudando as súas características morfolóxicas e a súa actividade fotosintética. Os morfotipos coñecidos non presentan a mesma distribución estacional ca noutras zonas estudadas. O morfotipo groso caracterízase por un maior ancho do talo e un maior número de capas celulares no extremo da dicotomía apical, sendo característico do inverno, mentres que o morfotipo fino presenta un menor ancho do talo e poucas capas celulares, sendo característico do verán. Ademais, existe un morfotipo intermedio entre ambos que aparece ao longo do ano. Comprobouse a escasa ou nula capacidade de recuperación dos individuos en arribazón que, segundo os nosos resultados, presentan un dano moi severo.
Dirección
DIAZ TAPIA, PILAR (Titoría)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN Cotitoría
DIAZ TAPIA, PILAR (Titoría)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN Cotitoría
Tribunal
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
Uso de espectroscopía FTIR-ATR para a caracterización da composición de restos óseos procedentes de xacementos arqueolóxicos da Península Ibérica de interese patrimonial
Autoría
R.L.C.
Grao en Bioloxía (3ªed)
R.L.C.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O esqueleto humano está composto por tecido óseo que durante a vida permanece en continuo cambio. Tras a morte, estes cambios persisten pola interacción co medio no que se encontra, mediante procesos diaxenéticos. Neste estudo son de determinar a súa composición e as alteracións que experimentaron os ósos e a súa parte mineral (bioapatita), mediante o uso de espectroscopía FTIR-ATR (“Fourier Transform Infrared-Attenuated Total Reflectance”). Os restos óseos, de máis de 3000 anos de antigüidade, atopábanse en diferentes áreas do xacemento. As análises estatísticas amosan as relacións que gardan os diferentes índices calculados a partir dos resultados da espectroscopía, así como as diferencias que hai entre as tres localizacións diferenciadas no xacemento. Obsérvase que os ósos procedentes da estrutura máis recente son os máis alterados e os únicos que non contan coa presenza de calcita secundaria. Os resultados poñen en evidencia que o grao de diaxénese do óso está máis condicionado polas características xeoquímicas do sedimento no que estaban soterrados que polo tempo de enterramento. Tamén se evidencia que a composición do óso depende de factores ante-morten como a idade ou o sexo.
O esqueleto humano está composto por tecido óseo que durante a vida permanece en continuo cambio. Tras a morte, estes cambios persisten pola interacción co medio no que se encontra, mediante procesos diaxenéticos. Neste estudo son de determinar a súa composición e as alteracións que experimentaron os ósos e a súa parte mineral (bioapatita), mediante o uso de espectroscopía FTIR-ATR (“Fourier Transform Infrared-Attenuated Total Reflectance”). Os restos óseos, de máis de 3000 anos de antigüidade, atopábanse en diferentes áreas do xacemento. As análises estatísticas amosan as relacións que gardan os diferentes índices calculados a partir dos resultados da espectroscopía, así como as diferencias que hai entre as tres localizacións diferenciadas no xacemento. Obsérvase que os ósos procedentes da estrutura máis recente son os máis alterados e os únicos que non contan coa presenza de calcita secundaria. Os resultados poñen en evidencia que o grao de diaxénese do óso está máis condicionado polas características xeoquímicas do sedimento no que estaban soterrados que polo tempo de enterramento. Tamén se evidencia que a composición do óso depende de factores ante-morten como a idade ou o sexo.
Dirección
MARTINEZ CORTIZAS, ANTONIO MANUEL (Titoría)
LOPEZ COSTAS, OLALLA Cotitoría
MARTINEZ CORTIZAS, ANTONIO MANUEL (Titoría)
LOPEZ COSTAS, OLALLA Cotitoría
Tribunal
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
Estudo do efecto da modificación de AMPK en astrocitos GLAST sobre os ritmos circadianos
Autoría
H.L.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
H.L.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O sistema circadiano regula procesos fisiolóxicos chave a través dun complexo reloxo molecular que sincroniza os ritmos internos con sinais ambientais como a luz e a alimentación. Os astrocitos, tradicionalmente relegados fronte ás neuronas, emerxen como elementos esenciais na integración de sinais metabólicos e circadianos. Este traballo céntrase na quinasa activada por AMP (AMPK), un sensor enerxético presente en astrocitos, e no seu papel na regulación circadiana mediante o estudo de ratóns con deleción astrocítica da subunidade gamma-2 (Prkag2), coñecida por inducir a activación constitutiva de AMPK. Ademais, o estudo busca detectar posibles dimorfismos sexuais. Avaliáronse tanto parámetros circadianos comportamentais como a actividade locomotora baixo ciclos de luz/escuridade e en escuridade constante, así como marcadores moleculares chave no hipotálamo. A diferenza do observado en machos, as femias coa deleción da subunidade gamma-2 non amosaron alteracións no seu fenotipo circadiano condutual. Porén, a nivel molecular evidenciouse unha perda da oscilación na fosforilación de AMPK e da súa diana pACC, xunto con alteracións no ritmo de expresión e fosforilación de PER2, compoñente esencial do reloxo molecular. Estes resultados confirman a implicación de AMPK na modulación do reloxo circadiano nos astrocitos e evidencian un claro dimorfismo sexual: as femias manteñen unha actividade circadiana estable a pesar da desregulación molecular, o que suxire a existencia de mecanismos compensatorios específicos do sexo. Comprender estes mecanismos podería ofrecer novas perspectivas terapéuticas fronte a trastornos circadianos e metabólicos, consolidando a relevancia funcional dos astrocitos e de AMPK como posibles dianas na investigación biomédica.
O sistema circadiano regula procesos fisiolóxicos chave a través dun complexo reloxo molecular que sincroniza os ritmos internos con sinais ambientais como a luz e a alimentación. Os astrocitos, tradicionalmente relegados fronte ás neuronas, emerxen como elementos esenciais na integración de sinais metabólicos e circadianos. Este traballo céntrase na quinasa activada por AMP (AMPK), un sensor enerxético presente en astrocitos, e no seu papel na regulación circadiana mediante o estudo de ratóns con deleción astrocítica da subunidade gamma-2 (Prkag2), coñecida por inducir a activación constitutiva de AMPK. Ademais, o estudo busca detectar posibles dimorfismos sexuais. Avaliáronse tanto parámetros circadianos comportamentais como a actividade locomotora baixo ciclos de luz/escuridade e en escuridade constante, así como marcadores moleculares chave no hipotálamo. A diferenza do observado en machos, as femias coa deleción da subunidade gamma-2 non amosaron alteracións no seu fenotipo circadiano condutual. Porén, a nivel molecular evidenciouse unha perda da oscilación na fosforilación de AMPK e da súa diana pACC, xunto con alteracións no ritmo de expresión e fosforilación de PER2, compoñente esencial do reloxo molecular. Estes resultados confirman a implicación de AMPK na modulación do reloxo circadiano nos astrocitos e evidencian un claro dimorfismo sexual: as femias manteñen unha actividade circadiana estable a pesar da desregulación molecular, o que suxire a existencia de mecanismos compensatorios específicos do sexo. Comprender estes mecanismos podería ofrecer novas perspectivas terapéuticas fronte a trastornos circadianos e metabólicos, consolidando a relevancia funcional dos astrocitos e de AMPK como posibles dianas na investigación biomédica.
Dirección
BARCA MAYO, OLGA (Titoría)
LUENGO MATEOS, MARIA Cotitoría
BARCA MAYO, OLGA (Titoría)
LUENGO MATEOS, MARIA Cotitoría
Tribunal
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
Comportamento reprodutivo en relación con incendios forestais de Hedychium gardnerianum Sheppard ex Ker Gawl. en dúas fases de invasión: introdución e establecemento
Autoría
P.L.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
P.L.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Hedychium gardnerianum Sheppard ex Ker Gawl é unha das 100 especies exóticas invasoras máis daniñas do mundo, cunha alta capacidade de propagación por sementes e rizomas. Os incendios forestais, cada vez máis frecuentes polo cambio climático, crean condicións favorables para a súa expansión. Este estudio propón que o lume non afecta ao comportamento reprodutivo desta especie, tanto en áreas onde está en fase de introdución (como Galicia), como en fase de estabelecemento (como as illas Azores). Para comprobar esta hipótese, analizáronse e comparáronse poboacións de ambos lugares, estudando o efecto dos diferentes factores do lume (choques térmicos, fume, cinza e carbón) sobre as sementes e o crecemento vexetativo. A caracterización das poboacións revelou un atraso na frutificación da poboación galega. A viabilidade das sementes sufre un descenso drástico a finais da primavera. Elevadas temperaturas inhiben por completo a xerminación e grandes cantidades de cinza redúcena levemente. A poboación en fase de estabelecemento xermina máis rápido que a da fase de introdución. Algunhas sementes amosan dormancia. A reprodución asexual non resultou afectada polos choques térmicos.
Hedychium gardnerianum Sheppard ex Ker Gawl é unha das 100 especies exóticas invasoras máis daniñas do mundo, cunha alta capacidade de propagación por sementes e rizomas. Os incendios forestais, cada vez máis frecuentes polo cambio climático, crean condicións favorables para a súa expansión. Este estudio propón que o lume non afecta ao comportamento reprodutivo desta especie, tanto en áreas onde está en fase de introdución (como Galicia), como en fase de estabelecemento (como as illas Azores). Para comprobar esta hipótese, analizáronse e comparáronse poboacións de ambos lugares, estudando o efecto dos diferentes factores do lume (choques térmicos, fume, cinza e carbón) sobre as sementes e o crecemento vexetativo. A caracterización das poboacións revelou un atraso na frutificación da poboación galega. A viabilidade das sementes sufre un descenso drástico a finais da primavera. Elevadas temperaturas inhiben por completo a xerminación e grandes cantidades de cinza redúcena levemente. A poboación en fase de estabelecemento xermina máis rápido que a da fase de introdución. Algunhas sementes amosan dormancia. A reprodución asexual non resultou afectada polos choques térmicos.
Dirección
REYES FERREIRA, OTILIA (Titoría)
Cruz de la Fuente, Óscar Cotitoría
REYES FERREIRA, OTILIA (Titoría)
Cruz de la Fuente, Óscar Cotitoría
Tribunal
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
Estudo da capacidade de enraizamento de brotes axilares de aciñeira establecidos a partir de plantas seleccionadas pola súa tolerancia a Phytophtora cinnamomi Rands.
Autoría
E.L.L.
Grao en Bioloxía (3ªed)
E.L.L.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Quercus ilex L. é a especie forestal máis abundante da península ibérica. Nos últimos anos, esta especie viuse severamente afectada polo síndrome da seca, causado principalmente polo oomiceto Phytophthora cinnamomi Rands (Pc). No marco do Programa Nacional de Mellora do xénero Quercus fronte á seca, impulsado polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO), seleccionáronse exemplares de aciñeira con tolerancia a Pc e estes xenotipos foron clonados in vitro mediante a proliferación de xemas axilares. Porén, a aciñeira é unha especie recalcitrante ao cultivo in vitro, o que dificulta tanto a formación de raíces como a adaptación das plantas ás condicións ex vitro. Por este motivo, o presente traballo centrouse na optimización dun protocolo eficiente de enraizamento utilizando os xenotipos seleccionados e previamente establecidos in vitro. Para iso, avaliáronse diversos factores sobre a indución de raíces: i) a composición do medio mineral; ii) a concentración e o réxime de exposición ao ácido indol-3-butírico (AIB); iii) a concentración da fonte de carbono; iv) o tipo de inhibidor de etileno (tiosulfato de prata ou nitrato de prata); e v) a adición de 5-azacitidina. Os mellores porcentaxes de enraizamento obtivéronse cando os brotes se cultivaron nun medio MS cos macronutrientes ou cos nitratos reducidos á metade, suplementado con 25 mg/L AIB aplicado durante 48 horas, seguido dunha transferencia a un medio libre de auxinas con tiosulfato de prata. A adición de 5-azacitidina ao medio de expresión non tivo efectos positivos sobre as frecuencias de enraizamento. Por último, na etapa de aclimatación, testáronse dous tipos de substrato, sendo os jiffys de turba prensada os que proporcionaron as mellores taxas de supervivencia.
Quercus ilex L. é a especie forestal máis abundante da península ibérica. Nos últimos anos, esta especie viuse severamente afectada polo síndrome da seca, causado principalmente polo oomiceto Phytophthora cinnamomi Rands (Pc). No marco do Programa Nacional de Mellora do xénero Quercus fronte á seca, impulsado polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO), seleccionáronse exemplares de aciñeira con tolerancia a Pc e estes xenotipos foron clonados in vitro mediante a proliferación de xemas axilares. Porén, a aciñeira é unha especie recalcitrante ao cultivo in vitro, o que dificulta tanto a formación de raíces como a adaptación das plantas ás condicións ex vitro. Por este motivo, o presente traballo centrouse na optimización dun protocolo eficiente de enraizamento utilizando os xenotipos seleccionados e previamente establecidos in vitro. Para iso, avaliáronse diversos factores sobre a indución de raíces: i) a composición do medio mineral; ii) a concentración e o réxime de exposición ao ácido indol-3-butírico (AIB); iii) a concentración da fonte de carbono; iv) o tipo de inhibidor de etileno (tiosulfato de prata ou nitrato de prata); e v) a adición de 5-azacitidina. Os mellores porcentaxes de enraizamento obtivéronse cando os brotes se cultivaron nun medio MS cos macronutrientes ou cos nitratos reducidos á metade, suplementado con 25 mg/L AIB aplicado durante 48 horas, seguido dunha transferencia a un medio libre de auxinas con tiosulfato de prata. A adición de 5-azacitidina ao medio de expresión non tivo efectos positivos sobre as frecuencias de enraizamento. Por último, na etapa de aclimatación, testáronse dous tipos de substrato, sendo os jiffys de turba prensada os que proporcionaron as mellores taxas de supervivencia.
Dirección
GONZALEZ GONZALEZ, MARIA VICTORIA (Titoría)
Corredoira Castro, Elena Cotitoría
GONZALEZ GONZALEZ, MARIA VICTORIA (Titoría)
Corredoira Castro, Elena Cotitoría
Tribunal
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Presidente/a)
LORENZO CARBALLA, MARÍA OLALLA (Secretario/a)
MONTERROSO MARTINEZ, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Presidente/a)
LORENZO CARBALLA, MARÍA OLALLA (Secretario/a)
MONTERROSO MARTINEZ, MARIA DEL CARMEN (Vogal)
Avaliación da aplicabilidade de índices de risco polixénico en casos de suicidio
Autoría
M.L.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
M.L.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O suicidio é unha das principais causas de morte no mundo. Diversos estudos concluíron que nesta conducta existe un compoñente hereditario, que alcanza entre o 30 e o 50%. Por este motivo, é imperativo buscar ferramentas, como as puntuacións de risco polixénico, que permita estimar a predisposición xenética a nivel individual. Neste traballo propóñese que estes índices, obtidos a partir de estudos de asociación do xenoma completo, sexan capaces de determinar a probabilidad de suicidio. Para iso, avalíase a aplicación de tres puntuacións de risco polixénico, derivadas de estudos multiancestrais e europeos, nunha cohorte de individuos que consumaron o suicidio e presentan un historial de abuso de diversas sutancias. Partiuse de 863 casos e 3.596 controis, aos que se lles aplicou un control de calidade, imputación e análise de compoñentes principais. Claculáronse as puntuacións polixénicas a partir dos resumos estatísticos dun metaanálise internacional, para despois seren avaliadas mediante modelos de regresión loxística e curvas ROC. Aínda que os resultados amosaron que as puntuacións non acadaban un poder predictivo significativo de maneira individual, si evidenciaron que as covariables e o sexo explican maioritariamente o valor do modelo. Por tanto, conclúese que é necesario combinar os datos xenéticos con factores ambientais e sociais, construíndolo modelos máis completos para mellorar a súa aplicación na prevención do suicidio, xa que, na actualidade, aínda non poden ser empregados de maneira clínica.
O suicidio é unha das principais causas de morte no mundo. Diversos estudos concluíron que nesta conducta existe un compoñente hereditario, que alcanza entre o 30 e o 50%. Por este motivo, é imperativo buscar ferramentas, como as puntuacións de risco polixénico, que permita estimar a predisposición xenética a nivel individual. Neste traballo propóñese que estes índices, obtidos a partir de estudos de asociación do xenoma completo, sexan capaces de determinar a probabilidad de suicidio. Para iso, avalíase a aplicación de tres puntuacións de risco polixénico, derivadas de estudos multiancestrais e europeos, nunha cohorte de individuos que consumaron o suicidio e presentan un historial de abuso de diversas sutancias. Partiuse de 863 casos e 3.596 controis, aos que se lles aplicou un control de calidade, imputación e análise de compoñentes principais. Claculáronse as puntuacións polixénicas a partir dos resumos estatísticos dun metaanálise internacional, para despois seren avaliadas mediante modelos de regresión loxística e curvas ROC. Aínda que os resultados amosaron que as puntuacións non acadaban un poder predictivo significativo de maneira individual, si evidenciaron que as covariables e o sexo explican maioritariamente o valor do modelo. Por tanto, conclúese que é necesario combinar os datos xenéticos con factores ambientais e sociais, construíndolo modelos máis completos para mellorar a súa aplicación na prevención do suicidio, xa que, na actualidade, aínda non poden ser empregados de maneira clínica.
Dirección
VILAS PETEIRO, ROMAN (Titoría)
CRUZ GUERRERO, RAQUEL Cotitoría
VILAS PETEIRO, ROMAN (Titoría)
CRUZ GUERRERO, RAQUEL Cotitoría
Tribunal
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
Caracterización dos niveis atmosféricos de material particulado en Santiago de Compostela
Autoría
P.M.M.
Grao en Bioloxía (3ªed)
P.M.M.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
A contaminación atmosférica nas cidades aumentou significativamente dende a Revolución Industrial, principalmente debido ao tráfico de vehículos e outras actividades humanas. As partículas en suspensión son un dos contaminantes máis preocupantes polo seu impacto na saúde respiratoria e cardiovascular, así como polos seus efectos negativos na vexetación urbana. A hipótese deste estudo suxire a existencia de patróns espaciais e estacionais significativos nas concentracións de partículas en Santiago de Compostela, influenciados polas condicións meteorolóxicas e o ambiente urbano. Os obxectivos foron caracterizar a distribución espacial das partículas en suspensión, detectar variacións estacionais e verificar o cumprimento da normativa vixente en España. Para iso, empregouse un medidor de partículas portátil, que permite a toma de mostras de alta resolución en 236 puntos da cidade, tanto no inverno como na primavera. Os datos obtidos analizáronse mediante ferramentas estatísticas e xeoestatísticas. Os resultados mostran concentracións máis altas no inverno, con algunhas superacións ocasionais do límite legal establecido para partículas menores de 10 micrómetros. Observouse unha variabilidade estacional significativa, con diferenzas estatisticamente significativas entre estacións, sendo as concentracións de partículas máis baixas e homoxéneas na primavera. Ademais, identificouse unha clara dependencia espacial durante o inverno, especialmente en zonas con alta densidade de tráfico ou estruturas urbanas pechadas. Estes descubrementos demostran a utilidade da mostraxe portátil para capturar as variacións locais na calidade do aire. As súas aplicacións poden ser clave para desenvolver políticas públicas máis eficaces para a xestión da calidade do aire e a redución dos riscos para a saúde pública.
A contaminación atmosférica nas cidades aumentou significativamente dende a Revolución Industrial, principalmente debido ao tráfico de vehículos e outras actividades humanas. As partículas en suspensión son un dos contaminantes máis preocupantes polo seu impacto na saúde respiratoria e cardiovascular, así como polos seus efectos negativos na vexetación urbana. A hipótese deste estudo suxire a existencia de patróns espaciais e estacionais significativos nas concentracións de partículas en Santiago de Compostela, influenciados polas condicións meteorolóxicas e o ambiente urbano. Os obxectivos foron caracterizar a distribución espacial das partículas en suspensión, detectar variacións estacionais e verificar o cumprimento da normativa vixente en España. Para iso, empregouse un medidor de partículas portátil, que permite a toma de mostras de alta resolución en 236 puntos da cidade, tanto no inverno como na primavera. Os datos obtidos analizáronse mediante ferramentas estatísticas e xeoestatísticas. Os resultados mostran concentracións máis altas no inverno, con algunhas superacións ocasionais do límite legal establecido para partículas menores de 10 micrómetros. Observouse unha variabilidade estacional significativa, con diferenzas estatisticamente significativas entre estacións, sendo as concentracións de partículas máis baixas e homoxéneas na primavera. Ademais, identificouse unha clara dependencia espacial durante o inverno, especialmente en zonas con alta densidade de tráfico ou estruturas urbanas pechadas. Estes descubrementos demostran a utilidade da mostraxe portátil para capturar as variacións locais na calidade do aire. As súas aplicacións poden ser clave para desenvolver políticas públicas máis eficaces para a xestión da calidade do aire e a redución dos riscos para a saúde pública.
Dirección
FERNANDEZ ESCRIBANO, JOSE ANGEL (Titoría)
Pacín Salvador, María do Carme Cotitoría
FERNANDEZ ESCRIBANO, JOSE ANGEL (Titoría)
Pacín Salvador, María do Carme Cotitoría
Tribunal
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
AIRA RODRÍGUEZ, Mª JESÚS (Presidente/a)
GOMEZ RODRIGUEZ, CAROLA (Secretario/a)
DOMINGUEZ CONDE, JESUS (Vogal)
Estudio do impacto de Rbm3 nos ritmos circadianos
Autoría
P.M.P.
Grao en Bioloxía (3ªed)
P.M.P.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Introdución: Os ritmos circadianos son oscilacións biolóxicas intrínsecas e autosostidas xeradas nas células do noso organismo. Estas oscilacións sincronízanse co entorno grazas ao marcapasos central localizado no hipotálamo: o núcleo supraquiasmático (NSQ). Ata fai pouco, considerábase que o NSQ era insensible á temperatura ambiental. Con todo, estudos recentes in vitro indican que algunhas vías moleculares reguladas por xenes reloxo si responden a cambios térmicos. Neste contexto destaca a proteína “RNA Binding Motif 3” (RBM3). Neste traballo plantexase que RBM3 actúa como un sensor térmico circadiano no NSQ e analízase o seu papel na sincronización dos ritmos circadianos coa temperatura ambiental in vivo. Obxectivos: Xerar e validar un modelo de silenciamiento de RBM3 no NSQ e analizar os efectos sobre os ciclos metabólicos e de temperatura corporal. Metodoloxía: Utilizáronse modelos animais nos que se inducíu un silenciamiento da proteína RBM3 no NSQ mediante inxeccións estereotáxicas de vectores virais (modelos Rbm3Sh). A eficacia do silenciamiento xenético validouse mediante inmunofluorescencia en cortes de cerebro. Analizouse en GraphPad Prism o efecto da temperatura sobre os parámetros circadianos tras o rexistro da temperatura corporal con sensores térmicos e os ciclos metabólicos e actividade mediante un sistema de calorimetría indirecta. Resultados: A inmunofluorescencia revelou unha redución do 29 % da expresión de RBM3 nos ratos mutantes, suficiente para producir efectos fenotípicos detectables. Ademais, identificouse un papel funcional de RBM3 na regulación do período dos ciclos metabólicos en resposta á temperatura ambiental. En ratos control, as temperaturas elevadas acurtaron o período circadiano da temperatura corporal e dos ciclos metabólicos, mentres que as temperaturas baixas alongáronos. Estes cambios non se observaron nos Rbm3Sh, o que indica que RBM3 é necesaria para a adaptación do ritmo circadiano a variacións térmicas. Conclusións: Os nosos resultados confirman que RBM3 participa activamente na modulación do período circadiano de parámetros metabólicos e térmicos en función da temperatura ambiental. A súa deficiencia reduce a capacidade do sistema circadiano para sincronizarse co entorno térmico, subliñando a súa relevancia como mediador molecular na adaptación circadiana aos cambios ambientais.
Introdución: Os ritmos circadianos son oscilacións biolóxicas intrínsecas e autosostidas xeradas nas células do noso organismo. Estas oscilacións sincronízanse co entorno grazas ao marcapasos central localizado no hipotálamo: o núcleo supraquiasmático (NSQ). Ata fai pouco, considerábase que o NSQ era insensible á temperatura ambiental. Con todo, estudos recentes in vitro indican que algunhas vías moleculares reguladas por xenes reloxo si responden a cambios térmicos. Neste contexto destaca a proteína “RNA Binding Motif 3” (RBM3). Neste traballo plantexase que RBM3 actúa como un sensor térmico circadiano no NSQ e analízase o seu papel na sincronización dos ritmos circadianos coa temperatura ambiental in vivo. Obxectivos: Xerar e validar un modelo de silenciamiento de RBM3 no NSQ e analizar os efectos sobre os ciclos metabólicos e de temperatura corporal. Metodoloxía: Utilizáronse modelos animais nos que se inducíu un silenciamiento da proteína RBM3 no NSQ mediante inxeccións estereotáxicas de vectores virais (modelos Rbm3Sh). A eficacia do silenciamiento xenético validouse mediante inmunofluorescencia en cortes de cerebro. Analizouse en GraphPad Prism o efecto da temperatura sobre os parámetros circadianos tras o rexistro da temperatura corporal con sensores térmicos e os ciclos metabólicos e actividade mediante un sistema de calorimetría indirecta. Resultados: A inmunofluorescencia revelou unha redución do 29 % da expresión de RBM3 nos ratos mutantes, suficiente para producir efectos fenotípicos detectables. Ademais, identificouse un papel funcional de RBM3 na regulación do período dos ciclos metabólicos en resposta á temperatura ambiental. En ratos control, as temperaturas elevadas acurtaron o período circadiano da temperatura corporal e dos ciclos metabólicos, mentres que as temperaturas baixas alongáronos. Estes cambios non se observaron nos Rbm3Sh, o que indica que RBM3 é necesaria para a adaptación do ritmo circadiano a variacións térmicas. Conclusións: Os nosos resultados confirman que RBM3 participa activamente na modulación do período circadiano de parámetros metabólicos e térmicos en función da temperatura ambiental. A súa deficiencia reduce a capacidade do sistema circadiano para sincronizarse co entorno térmico, subliñando a súa relevancia como mediador molecular na adaptación circadiana aos cambios ambientais.
Dirección
BARCA MAYO, OLGA (Titoría)
BARCA MAYO, OLGA (Titoría)
Tribunal
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
Análise de vesículas extracelulares derivadas de glóbulos vermellos
Autoría
I.M.S.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
I.M.S.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
20.02.2025 16:00
20.02.2025 16:00
Resumo
Os glóbulos vermellos foron tradicionalmente considerados como simples transportadores de osíxeno. Estudos recentes, algúns realizados no noso laboratorio, revelaron o seu papel en diversos procesos biolóxicos, incluíndo a súa posible implicación na progresión tumoral. Neste contexto, as vesículas extracelulares derivadas dos mesmos emerxeron como un posible elemento clave na comunicación celular, debido a súa capacidade para transportar moléculas. Porén, a interacción dos glóbulos vermellos coas células tumorais e o seu impacto na metástase foron pouco explorados. A hipótese deste estudo propón que as vesículas extracelulares derivadas dos glóbulos vermellos xogan un papel clave no microambiente tumoral como transportadoras de moléculas, afectando tanto ás células tumorais como ás células do sistema inmunitario. Os principais obxectivos foron establecer un protocolo eficiente para a obtención de vesículas extracelulares, analizar os efectos de factores externos sobre a morfoloxía e a función dos glóbulos vermellos e determinar a posibilidade de que os glóbulos vermellos e/ou as vesículas extracelulares participen no transporte de moléculas. Para iso, comparáronse dous protocolos e observouse que o protocolo de liberación pasiva favorecía a produción de vesículas extracelulares de pequeno tamaño. Empregáronse mostras de sangue de pacientes con cancro de mama e de doantes sans, que foron incubadas con glóbulos vermellos. Posteriormente, realizáronse estudos de citometría e adhesión que confirmaron que os glóbulos vermellos sofren modificacións e, á súa vez, inflúen no seu entorno. Finalmente, realizouse un ensaio de cocultivo coas células tumorais e os glóbulos vermellos, con e sen contacto directo empregando un Transwell, demostrando que existe transporte de moléculas en ambos casos. Estes achados resaltan a importancia dos glóbulos vermellos e das súas vesículas extracelulares na progresión do tumor, suxerindo a súa posible aplicación como biomarcadores ou ferramentas terapéuticas en oncoloxía.
Os glóbulos vermellos foron tradicionalmente considerados como simples transportadores de osíxeno. Estudos recentes, algúns realizados no noso laboratorio, revelaron o seu papel en diversos procesos biolóxicos, incluíndo a súa posible implicación na progresión tumoral. Neste contexto, as vesículas extracelulares derivadas dos mesmos emerxeron como un posible elemento clave na comunicación celular, debido a súa capacidade para transportar moléculas. Porén, a interacción dos glóbulos vermellos coas células tumorais e o seu impacto na metástase foron pouco explorados. A hipótese deste estudo propón que as vesículas extracelulares derivadas dos glóbulos vermellos xogan un papel clave no microambiente tumoral como transportadoras de moléculas, afectando tanto ás células tumorais como ás células do sistema inmunitario. Os principais obxectivos foron establecer un protocolo eficiente para a obtención de vesículas extracelulares, analizar os efectos de factores externos sobre a morfoloxía e a función dos glóbulos vermellos e determinar a posibilidade de que os glóbulos vermellos e/ou as vesículas extracelulares participen no transporte de moléculas. Para iso, comparáronse dous protocolos e observouse que o protocolo de liberación pasiva favorecía a produción de vesículas extracelulares de pequeno tamaño. Empregáronse mostras de sangue de pacientes con cancro de mama e de doantes sans, que foron incubadas con glóbulos vermellos. Posteriormente, realizáronse estudos de citometría e adhesión que confirmaron que os glóbulos vermellos sofren modificacións e, á súa vez, inflúen no seu entorno. Finalmente, realizouse un ensaio de cocultivo coas células tumorais e os glóbulos vermellos, con e sen contacto directo empregando un Transwell, demostrando que existe transporte de moléculas en ambos casos. Estes achados resaltan a importancia dos glóbulos vermellos e das súas vesículas extracelulares na progresión do tumor, suxerindo a súa posible aplicación como biomarcadores ou ferramentas terapéuticas en oncoloxía.
Dirección
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Costa Nogueira, Clotilde Cotitoría
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Costa Nogueira, Clotilde Cotitoría
Tribunal
MOREIRA VILAR, MARIA TERESA (Presidente/a)
Woodhoo , Ashwin (Secretario/a)
TOVAR CARRO, SULAY AMPARO (Vogal)
MOREIRA VILAR, MARIA TERESA (Presidente/a)
Woodhoo , Ashwin (Secretario/a)
TOVAR CARRO, SULAY AMPARO (Vogal)
Estrutura, síntese e transporte de sideróforos de tipo catecol en bacterias do xénero Vibrio
Autoría
M.O.M.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
M.O.M.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 15:30
16.07.2025 15:30
Resumo
O ferro é un elemento fundamental para o crecemento e desenvolvemento da gran maioría dos seres vivos, e as bacterias non son unha excepción. Ao atoparse normalmente na súa forma oxidada (Fe3+), é difícil de absorber directamente debido á súa baixa solubilidade en condicións fisiolóxicas. Para superar esta limitación, as bacterias desenvolveron unha serie de mecanismos de asimilación do ferro. Un dos máis importantes é a síntese de compostos de baixo peso molecular denominados sideróforos, que lles permiten obter ferro do entorno. Este traballo céntrase concretamente nos sideróforos de tipo catecol das bacterias do xénero Vibrio. Estes sideróforos presentan unha estrutura xeral baseada no ácido 2,3-dihidroxi-benzoico (2,3-DHBA) e na norespermidina, á que se unen diferentes aminoácidos e grupos funcionais dependendo do sideróforo en cuestión. Ademais, na súa síntese son fundamentais o corismato, as encimas NRPS e o sistema de regulación Fur. Por último, o transporte corre a cargo de proteínas transportadoras da membrana externa dependentes de TonB e de sistemas de tipo ABC para o paso a través da membrana citoplasmática.
O ferro é un elemento fundamental para o crecemento e desenvolvemento da gran maioría dos seres vivos, e as bacterias non son unha excepción. Ao atoparse normalmente na súa forma oxidada (Fe3+), é difícil de absorber directamente debido á súa baixa solubilidade en condicións fisiolóxicas. Para superar esta limitación, as bacterias desenvolveron unha serie de mecanismos de asimilación do ferro. Un dos máis importantes é a síntese de compostos de baixo peso molecular denominados sideróforos, que lles permiten obter ferro do entorno. Este traballo céntrase concretamente nos sideróforos de tipo catecol das bacterias do xénero Vibrio. Estes sideróforos presentan unha estrutura xeral baseada no ácido 2,3-dihidroxi-benzoico (2,3-DHBA) e na norespermidina, á que se unen diferentes aminoácidos e grupos funcionais dependendo do sideróforo en cuestión. Ademais, na súa síntese son fundamentais o corismato, as encimas NRPS e o sistema de regulación Fur. Por último, o transporte corre a cargo de proteínas transportadoras da membrana externa dependentes de TonB e de sistemas de tipo ABC para o paso a través da membrana citoplasmática.
Dirección
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
BALADO DACOSTA, MIGUEL Cotitoría
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
BALADO DACOSTA, MIGUEL Cotitoría
Tribunal
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
Complexos de lantanoides como sensores de anións: Unha revisión bibliográfica
Autoría
M.O.M.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
M.O.M.F.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
Nas últimas décadas, a detección selectiva e precisa de anións no medio ambiente cobrou unha gran relevancia debido ao seu impacto tanto na saúde humana como nos ecosistemas naturais. Entre as estratexias estudadas con este fin destaca o emerxente uso dos complexos de lantanoides que, debido ás súas propiedades fotofísicas únicas, permiten a construción de sensores selectivos con tempos de resposta rápidos e resolución espacial óptima. Este traballo baséase nunha revisión bibliográfica centrada na procura de complexos de lantanoides como sensores ou sondas moleculares para a detección específica de anións no medio ambiente, analizando os mecanismos de sinalización óptica implicados e discutindo exemplos relevantes da literatura recente. O obxectivo é avaliar o seu potencial como ferramentas analíticas eficaces para a vixilancia ambiental.
Nas últimas décadas, a detección selectiva e precisa de anións no medio ambiente cobrou unha gran relevancia debido ao seu impacto tanto na saúde humana como nos ecosistemas naturais. Entre as estratexias estudadas con este fin destaca o emerxente uso dos complexos de lantanoides que, debido ás súas propiedades fotofísicas únicas, permiten a construción de sensores selectivos con tempos de resposta rápidos e resolución espacial óptima. Este traballo baséase nunha revisión bibliográfica centrada na procura de complexos de lantanoides como sensores ou sondas moleculares para a detección específica de anións no medio ambiente, analizando os mecanismos de sinalización óptica implicados e discutindo exemplos relevantes da literatura recente. O obxectivo é avaliar o seu potencial como ferramentas analíticas eficaces para a vixilancia ambiental.
Dirección
FONDO BUSTO, MARIA MATILDE (Titoría)
FONDO BUSTO, MARIA MATILDE (Titoría)
Tribunal
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Presidente/a)
GARCIA SUAREZ, LUIS ALBERTO (Secretario/a)
GONZALEZ NOYA, ANA MARIA (Vogal)
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Presidente/a)
GARCIA SUAREZ, LUIS ALBERTO (Secretario/a)
GONZALEZ NOYA, ANA MARIA (Vogal)
Desenvolvemento de rexuvenecemento celular mediante reprogramación química parcial
Autoría
M.M.T.
Grao en Bioloxía (3ªed)
M.M.T.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
A senescencia celular é unha resposta a factores de estrés que detén o ciclo celular. Este estado de prevención a danos presenta un papel dual, nun estado fisiolóxico, axuda ó desenvolvemento e reparación dos tecidos, porén, nun estado patolóxico, favorece á inflamación crónica e á progresión de enfermedades dexenerativas. Está demostrado que a reprogramación celular mediante os factores de transcrición Oct3/4, Sox2, Klf4 e c-Myc (OSKM) e a reprogramación química con 7 compostos permite a reversión dun estado diferenciado ó de células pluripotentes inducidas. Así ben, unha reprogramación parcial empregando estes factores de transcrición ou 2 dos compostos químicos, revirte efectos do envellecemento sen perder a identidade celular. A partir disto, plantéxase a posible reprogramación parcial de fibroblastos embrionarios de ratón (MEFs; Mouse Embryonic Fibroblasts), ós que se lles induciu senescencia mediante radiación X, co emprego só de: 2 factores de transcrición, Sox2 e Oct4 (SO); e de 2 dos compoñentes químicos (2C), RepSox e Tranilcipromina (TCP). Finalmente, obsérvase unha correlación positiva entre a diminución de senescencia e os cultivos nos que se expresou SO e se tratou con 2C, presentando estes compostos un efecto senomórfico. Esta reprogramación parcial, resulta un posible campo biomédico a abordar para rexuvenecer tecidos sen causar unha desdiferenciación perigosa e tratar enfermidades neurodexenerativas, metabólicas ou cardiovasculares relacionadas co envellecemento.
A senescencia celular é unha resposta a factores de estrés que detén o ciclo celular. Este estado de prevención a danos presenta un papel dual, nun estado fisiolóxico, axuda ó desenvolvemento e reparación dos tecidos, porén, nun estado patolóxico, favorece á inflamación crónica e á progresión de enfermedades dexenerativas. Está demostrado que a reprogramación celular mediante os factores de transcrición Oct3/4, Sox2, Klf4 e c-Myc (OSKM) e a reprogramación química con 7 compostos permite a reversión dun estado diferenciado ó de células pluripotentes inducidas. Así ben, unha reprogramación parcial empregando estes factores de transcrición ou 2 dos compostos químicos, revirte efectos do envellecemento sen perder a identidade celular. A partir disto, plantéxase a posible reprogramación parcial de fibroblastos embrionarios de ratón (MEFs; Mouse Embryonic Fibroblasts), ós que se lles induciu senescencia mediante radiación X, co emprego só de: 2 factores de transcrición, Sox2 e Oct4 (SO); e de 2 dos compoñentes químicos (2C), RepSox e Tranilcipromina (TCP). Finalmente, obsérvase unha correlación positiva entre a diminución de senescencia e os cultivos nos que se expresou SO e se tratou con 2C, presentando estes compostos un efecto senomórfico. Esta reprogramación parcial, resulta un posible campo biomédico a abordar para rexuvenecer tecidos sen causar unha desdiferenciación perigosa e tratar enfermidades neurodexenerativas, metabólicas ou cardiovasculares relacionadas co envellecemento.
Dirección
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Collado Rodríguez, Manuel Cotitoría
DA SILVA ALVAREZ, SABELA Cotitoría
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Collado Rodríguez, Manuel Cotitoría
DA SILVA ALVAREZ, SABELA Cotitoría
Tribunal
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
Relación entre a microbiota intestinal e o desenvolvemento e/ou prevención da depresión maior
Autoría
M.N.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
M.N.G.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Este traballo explora a relación entre a microbiota intestinal (MI) e a depresión maior (DM), analizando como a disbiose intestinal inflúe na súa fisiopatoloxía a través de mecanismos neurobiolóxicos, inflamatorios e metabólicos. Os obxectivos incluiron revisar as hipóteses clásicas da DM [monoaminérxica, estrés/eixe hipotálamo hipófisis adrenal (EHHA), citocinas e neuroplasticidade], examinar o papel dos metabolitos microbianos (ácidos grasos de cadea corta (AGCC), triptófano, LPS) e avaliar intervencións basadas na modulación da MI. A metodoloxía consistiu nunha revisión narrativa de estudos preclínicos e clínicos, seleccionando investigacións que vinculan disbiose, inflamación e alteracións condutais dos 10 últimos anos. Priorizáronse achados sobre roedores con estrés crónico ou disbiose inducida, así como efectos de probióticos e dieta. Os achados principais indican que a DI diminúe niveis de serotonina, dopamina e BDNF, á vez que incrementa citocinas proinflamatorias e estrés oxidativo. Asimesmo, observóuse que os ácidos grasos de cadea corta, especialmente o butirato, fortalecen a barreira intestinal, reducen a neuroinflamación e promoven a neuroxénese. Pola súa parte, certos probióticos (Lactobacillus, Bifidobacterium) demostraron revertir conductas depresivas en modelos animais, regulando neurotransmisores e modulando o EHHA. En conclusión, a MI emerxe como un factor clave na DM, onde estratexias como dietas ricas en fibra, probióticos e o trasplante fecal poderían complementar tratamentos farmacolóxicos. Aínda que a evidencia preclínica é sólida, requírense máis estudos en humanos para validar estas intervencións. Este enfoque integrador abre novas vías para terapias personalizadas na saúde mental.
Este traballo explora a relación entre a microbiota intestinal (MI) e a depresión maior (DM), analizando como a disbiose intestinal inflúe na súa fisiopatoloxía a través de mecanismos neurobiolóxicos, inflamatorios e metabólicos. Os obxectivos incluiron revisar as hipóteses clásicas da DM [monoaminérxica, estrés/eixe hipotálamo hipófisis adrenal (EHHA), citocinas e neuroplasticidade], examinar o papel dos metabolitos microbianos (ácidos grasos de cadea corta (AGCC), triptófano, LPS) e avaliar intervencións basadas na modulación da MI. A metodoloxía consistiu nunha revisión narrativa de estudos preclínicos e clínicos, seleccionando investigacións que vinculan disbiose, inflamación e alteracións condutais dos 10 últimos anos. Priorizáronse achados sobre roedores con estrés crónico ou disbiose inducida, así como efectos de probióticos e dieta. Os achados principais indican que a DI diminúe niveis de serotonina, dopamina e BDNF, á vez que incrementa citocinas proinflamatorias e estrés oxidativo. Asimesmo, observóuse que os ácidos grasos de cadea corta, especialmente o butirato, fortalecen a barreira intestinal, reducen a neuroinflamación e promoven a neuroxénese. Pola súa parte, certos probióticos (Lactobacillus, Bifidobacterium) demostraron revertir conductas depresivas en modelos animais, regulando neurotransmisores e modulando o EHHA. En conclusión, a MI emerxe como un factor clave na DM, onde estratexias como dietas ricas en fibra, probióticos e o trasplante fecal poderían complementar tratamentos farmacolóxicos. Aínda que a evidencia preclínica é sólida, requírense máis estudos en humanos para validar estas intervencións. Este enfoque integrador abre novas vías para terapias personalizadas na saúde mental.
Dirección
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Titoría)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Titoría)
Tribunal
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
Evaluación da funcionalidade dun mutante de SUMOilación de RPL23
Autoría
A.P.M.
Grao en Bioloxía (3ªed)
A.P.M.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 09:30
16.07.2025 09:30
Resumo
As proteínas ribosómicas son proteínas que compoñen os ribosomas. Estas proteínas participan na síntese de proteínas e desempeñan un papel crucial na regulación de diversos procesos celulares, entre os que se inclúen o crecemento celular e a apoptose. A proteína ribosómica RPL23 pertence á subunidade ribosómica grande 60S e, de maneira semellante ás proteínas RPL11 e RPL5, pode actuar como un activador do supresor tumoral p53. Sábese que a actividade da proteína RPL11 está regulada por modificacións post-traducionais a través de proteínas da familia da ubiquitina, como a SUMOilación ou a NEDDilación. Sabemos que RPL23 pode ser conxugada con SUMO, pero descoñecemos como esta modificación afecta á proteína. Neste traballo propoñémonos avaliar se un mutante de RPL23 na lisina 66 ten alterada a súa conxugación con SUMO e como afecta esta modificación á devandita proteína ribosómica. Os nosos resultados indican que o mutante de RPL23 na lisina K66 ten diminuída a súa capacidade de conxugarse con SUMO2. Ademais, observamos que a localización do mutante vese lixeiramente afectada. Mentres que a proteína RPL23 silvestre se localiza principalmente no nucleolo celular, a localización do mutante RPL23-K66R é máis difusa e máis nucleoplásmica. Ademais, observamos que a sobreexpresión de SUMO favorece a saída de RPL23 do nucleolo cara ao nucleoplasma. Estes resultados suxiren que SUMO modula a localización subcelular da proteína, aínda que probablemente de forma indirecta, xa que tanto a sobreexpresión como a redución da SUMOilación inducen a deslocalización de RPL23 do nucleolo. Tamén estudamos se o estrés ribosómico alteraba a SUMOilación de RPL23. Os nosos resultados suxiren que dito estrés diminúe a SUMOilación de RPL23. Dado que unha diminución da SUMOilación parece favorecer a translocación de RPL23 ao nucleoplasma, este mecanismo podería favorecer a activación de p53. Serían necesarios máis estudos para confirmar estes resultados e identificar outros posibles reguladores de RPL23. Esta identificación podería facilitar o control da súa actividade e o desenvolvemento de estratexias terapéuticas en patoloxías nas que RPL23 estea implicada.
As proteínas ribosómicas son proteínas que compoñen os ribosomas. Estas proteínas participan na síntese de proteínas e desempeñan un papel crucial na regulación de diversos procesos celulares, entre os que se inclúen o crecemento celular e a apoptose. A proteína ribosómica RPL23 pertence á subunidade ribosómica grande 60S e, de maneira semellante ás proteínas RPL11 e RPL5, pode actuar como un activador do supresor tumoral p53. Sábese que a actividade da proteína RPL11 está regulada por modificacións post-traducionais a través de proteínas da familia da ubiquitina, como a SUMOilación ou a NEDDilación. Sabemos que RPL23 pode ser conxugada con SUMO, pero descoñecemos como esta modificación afecta á proteína. Neste traballo propoñémonos avaliar se un mutante de RPL23 na lisina 66 ten alterada a súa conxugación con SUMO e como afecta esta modificación á devandita proteína ribosómica. Os nosos resultados indican que o mutante de RPL23 na lisina K66 ten diminuída a súa capacidade de conxugarse con SUMO2. Ademais, observamos que a localización do mutante vese lixeiramente afectada. Mentres que a proteína RPL23 silvestre se localiza principalmente no nucleolo celular, a localización do mutante RPL23-K66R é máis difusa e máis nucleoplásmica. Ademais, observamos que a sobreexpresión de SUMO favorece a saída de RPL23 do nucleolo cara ao nucleoplasma. Estes resultados suxiren que SUMO modula a localización subcelular da proteína, aínda que probablemente de forma indirecta, xa que tanto a sobreexpresión como a redución da SUMOilación inducen a deslocalización de RPL23 do nucleolo. Tamén estudamos se o estrés ribosómico alteraba a SUMOilación de RPL23. Os nosos resultados suxiren que dito estrés diminúe a SUMOilación de RPL23. Dado que unha diminución da SUMOilación parece favorecer a translocación de RPL23 ao nucleoplasma, este mecanismo podería favorecer a activación de p53. Serían necesarios máis estudos para confirmar estes resultados e identificar outros posibles reguladores de RPL23. Esta identificación podería facilitar o control da súa actividade e o desenvolvemento de estratexias terapéuticas en patoloxías nas que RPL23 estea implicada.
Dirección
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Rivas Vázquez, María del Carmen Cotitoría
BLANQUER GARATE, MARIA Cotitoría
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Rivas Vázquez, María del Carmen Cotitoría
BLANQUER GARATE, MARIA Cotitoría
Tribunal
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
Estudio do papel dos efectos maternos e do fruxivorismo na xerminación e crecemento temprán de Carpobrotus spp.
Autoría
A.P.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
A.P.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
As poboacións de Carpobrotus spp. supoñen un risco para as especies nativas dos ecosistemas litorais. Varias especies do xénero Carpobrotus están consideradas dentro das plantas exóticas invasoras máis perxudiciais de Europa. O obxetivo deste estudo foi avaliar a posible presenza de efectos maternos en tres zonas ao longo da costa Atlántica galega e, ademais, avaliar a posible mellora na xerminación e crecemento temprán de Carpobrotus spp. debido ao fruxivorismo, como afirman estudios previos. O planteamento do experimento consistiu na sementa de sementes procedentes das tres localizacións distintas (Norte, Sur y Centro) e das dúas orixes posibles (excrementos e froitos). Estas sementaronse en tres tipos de sustratos (orgánico, areoso e mixto). As plántulas creceron durante 13 semanas. Esto brindounos unha mostra suficiente para o análisis estadístico, no que se analizaron diversas variables como emerxencia, medidas biométricas e algúns índices. Os resultados permitiron observar diferenzas entre procedencias, puidendo deberse a efectos maternos ambientais. Tambén diferenzas entre excrementos e froitos, ainda que, ao contrario do que afirmaban os estudos previos, as sementes de excrementos vironse desfavorecidas. Ademais, houbo grandes diferenzas entre sustratos.
As poboacións de Carpobrotus spp. supoñen un risco para as especies nativas dos ecosistemas litorais. Varias especies do xénero Carpobrotus están consideradas dentro das plantas exóticas invasoras máis perxudiciais de Europa. O obxetivo deste estudo foi avaliar a posible presenza de efectos maternos en tres zonas ao longo da costa Atlántica galega e, ademais, avaliar a posible mellora na xerminación e crecemento temprán de Carpobrotus spp. debido ao fruxivorismo, como afirman estudios previos. O planteamento do experimento consistiu na sementa de sementes procedentes das tres localizacións distintas (Norte, Sur y Centro) e das dúas orixes posibles (excrementos e froitos). Estas sementaronse en tres tipos de sustratos (orgánico, areoso e mixto). As plántulas creceron durante 13 semanas. Esto brindounos unha mostra suficiente para o análisis estadístico, no que se analizaron diversas variables como emerxencia, medidas biométricas e algúns índices. Os resultados permitiron observar diferenzas entre procedencias, puidendo deberse a efectos maternos ambientais. Tambén diferenzas entre excrementos e froitos, ainda que, ao contrario do que afirmaban os estudos previos, as sementes de excrementos vironse desfavorecidas. Ademais, houbo grandes diferenzas entre sustratos.
Dirección
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
Rodríguez Parra, Jonatan Cotitoría
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
Rodríguez Parra, Jonatan Cotitoría
Tribunal
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
Resposta das comunidades de diatomeas bentónicas á contaminación por chumbo nun ambiente mariño
Autoría
E.P.C.
Grao en Bioloxía (3ªed)
E.P.C.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
19.02.2025 10:00
19.02.2025 10:00
Resumo
As rías galegas son ecosistemas especiais, biodiversos e de alto valor socioeconómico, pero están expostas ás contaminacións producidas polas actividades antropoxénicas. Un caso representativo deste problema é a elevada concentración de chumbo nos sedimentos próximos á fábrica de porcelana “Alfares de Ponte Sampaio”, no interior da ría de Vigo. Neste estudo investígase a relación entre este chumbo e a presenza de diatomeas con deformidades neste entorno, avaliando tamén a severidade destas e os posibles efectos na redución da súa biodiversidade. Formúlase a hipótese de que un maior contido de chumbo incrementa a abundancia e gravidade das deformacións nos frústulos das diatomeas e reduce a diversidade das súas comunidades. Para comprobalo, tomáronse mostras de sedimentos en distintos puntos e profundidades próximas á antiga fábrica. Identificáronse e analizáronse as diatomeas presentes baixo o microscopio e aplicáronse probas estatísticas para correlacionar as súas deformidades e a biodiversidade cos niveis de chumbo. Os resultados amosan que as abundancias de diatomeas deformes superan o limiar esperado en condicións sen estrés, pero non se atoparon correlacións significativas entre a concentración de chumbo e a presenza ou gravidade das deformidades. Porén, observouse unha tendencia á redución da biodiversidade co aumento do metal, aínda que sen acadar significación estatística. Este estudo axuda a comprender mellor os efectos que os metais pesados poden ter sobre as diatomeas e subliña a necesidade de considerar outros factores ambientais nestas investigacións.
As rías galegas son ecosistemas especiais, biodiversos e de alto valor socioeconómico, pero están expostas ás contaminacións producidas polas actividades antropoxénicas. Un caso representativo deste problema é a elevada concentración de chumbo nos sedimentos próximos á fábrica de porcelana “Alfares de Ponte Sampaio”, no interior da ría de Vigo. Neste estudo investígase a relación entre este chumbo e a presenza de diatomeas con deformidades neste entorno, avaliando tamén a severidade destas e os posibles efectos na redución da súa biodiversidade. Formúlase a hipótese de que un maior contido de chumbo incrementa a abundancia e gravidade das deformacións nos frústulos das diatomeas e reduce a diversidade das súas comunidades. Para comprobalo, tomáronse mostras de sedimentos en distintos puntos e profundidades próximas á antiga fábrica. Identificáronse e analizáronse as diatomeas presentes baixo o microscopio e aplicáronse probas estatísticas para correlacionar as súas deformidades e a biodiversidade cos niveis de chumbo. Os resultados amosan que as abundancias de diatomeas deformes superan o limiar esperado en condicións sen estrés, pero non se atoparon correlacións significativas entre a concentración de chumbo e a presenza ou gravidade das deformidades. Porén, observouse unha tendencia á redución da biodiversidade co aumento do metal, aínda que sen acadar significación estatística. Este estudo axuda a comprender mellor os efectos que os metais pesados poden ter sobre as diatomeas e subliña a necesidade de considerar outros factores ambientais nestas investigacións.
Dirección
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Titoría)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Titoría)
Tribunal
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
Degradación enzimática de PET en biorreactor secuencial.
Autoría
R.P.P.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
R.P.P.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:30
16.07.2025 10:30
Resumo
O plástico é un dos materiais máis empregados a nivel mundial debido ás súas destacadas calidades como a súa alta durabilidade e flexibilidade. O problema con este material xurde da súa non degradabilidade no mediambiente, o que produce a súa acumulación e formación de partículas contaminantes. Os métodos máis utilizados para o tratamento dos residuos plásticos son a eliminación en vertedoiro, a incineración e o reciclado. Este último é o máis interesante, xa que permite a producción de plástico novo substituíndo o uso de materiais virxes. Neste aspecto presentamos o tereftalato de polietileno (PET), un dos tipos de plástico máis utilizados no téxtil e embalaxes. O PET é un plástico que pode ser reciclado de maneira biolóxica mediante o uso de de enzimas como a cutinasa LCC-ICCG, que o degrada nos seus monómeros esenciaisme permite a súa síntese sen consumir materiais novos. Esta idea sustenta o presente traballo, no cal escálase o proceso de degradación do PET mediante unha hidrolasa xa coñecida, a cutinasa LCC-ICCG, tanto en estado libre como inmovilizada mediante un sistema de encapsulación de IC-Tagging. Neste traballo levouse a cabo o escalado da degradación de PET a escala biorreactor de 50 mL, estudando o número de ciclos que se pode reutilizar a enzima antes de que esgote a súa actividade e o estudo da axitación óptima para levar a cabo ditos ensaios de degradación. Os experimentos realizados demostraron que a degradación do PET redúceseen gran medida ao escalar o proceso, chegando solo á degradación do 29,3% do PET coa enzima libre, e unha degradación do 36,7% do PET coa enzima encapsulada. Ademais, comprobouse que en axitacións altas de operación obtéñense peores eficiencias de degradación do PET coa enzima encapsulada.
O plástico é un dos materiais máis empregados a nivel mundial debido ás súas destacadas calidades como a súa alta durabilidade e flexibilidade. O problema con este material xurde da súa non degradabilidade no mediambiente, o que produce a súa acumulación e formación de partículas contaminantes. Os métodos máis utilizados para o tratamento dos residuos plásticos son a eliminación en vertedoiro, a incineración e o reciclado. Este último é o máis interesante, xa que permite a producción de plástico novo substituíndo o uso de materiais virxes. Neste aspecto presentamos o tereftalato de polietileno (PET), un dos tipos de plástico máis utilizados no téxtil e embalaxes. O PET é un plástico que pode ser reciclado de maneira biolóxica mediante o uso de de enzimas como a cutinasa LCC-ICCG, que o degrada nos seus monómeros esenciaisme permite a súa síntese sen consumir materiais novos. Esta idea sustenta o presente traballo, no cal escálase o proceso de degradación do PET mediante unha hidrolasa xa coñecida, a cutinasa LCC-ICCG, tanto en estado libre como inmovilizada mediante un sistema de encapsulación de IC-Tagging. Neste traballo levouse a cabo o escalado da degradación de PET a escala biorreactor de 50 mL, estudando o número de ciclos que se pode reutilizar a enzima antes de que esgote a súa actividade e o estudo da axitación óptima para levar a cabo ditos ensaios de degradación. Os experimentos realizados demostraron que a degradación do PET redúceseen gran medida ao escalar o proceso, chegando solo á degradación do 29,3% do PET coa enzima libre, e unha degradación do 36,7% do PET coa enzima encapsulada. Ademais, comprobouse que en axitacións altas de operación obtéñense peores eficiencias de degradación do PET coa enzima encapsulada.
Dirección
EIBES GONZALEZ, GEMMA MARIA (Titoría)
BALBOA MENDEZ, SABELA Cotitoría
EIBES GONZALEZ, GEMMA MARIA (Titoría)
BALBOA MENDEZ, SABELA Cotitoría
Tribunal
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
Estudo do efecto do tratamento con obestatina nun modelo in vitro de adenocarcinoma pancreático ductal humano
Autoría
S.P.C.
Grao en Bioloxía (3ªed)
S.P.C.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O adenocarcinoma ductal pancreático, que é o tipo predominante de cancro de páncreas, constitúe unha das neoplasias máis agresivas e letais coñecidas ata agora. Estímase que dentro de dúas décadas, esta sexa a segunda causa de morte por cancro no mundo, a pesar da súa reducida incidencia. Neste contexto, a implicación da obestatina e o receptor acoplado a proteínas G 39 (GPR39) na regulación da proliferación celular, postula a súa capacidade para bloquear procesos clave asociados ao desenvolvemento tumoral. Este traballo ten como obxectivo avaliar a potencialidade do sistema obestatina/GPR39 como diana terapéutica nun modelo in vitro de cancro de páncreas: a liña celular MIA PaCa-2. Unha vez confirmada a expresión do devandito sistema no modelo, os ensaios moleculares revelaron que o tratamento con obestatina estimula a apoptose, ao mesmo tempo que inhibe a actividade mitoxénica das células tumorais pancreáticas. Paralelamente, a obestatina é capaz de inducir a susceptibilidade á hipoxia e favorecer estados antiinflamatorios, dous eventos relevantes na remodelación do microambiente tumoral. En conclusión, estes datos reforzan o rol fundamental do sistema obestatina/GPR39 no control do crecemento tumoral do adenocarcinoma ductal pancreático, abrindo camiño a novas estratexias terapéuticas.
O adenocarcinoma ductal pancreático, que é o tipo predominante de cancro de páncreas, constitúe unha das neoplasias máis agresivas e letais coñecidas ata agora. Estímase que dentro de dúas décadas, esta sexa a segunda causa de morte por cancro no mundo, a pesar da súa reducida incidencia. Neste contexto, a implicación da obestatina e o receptor acoplado a proteínas G 39 (GPR39) na regulación da proliferación celular, postula a súa capacidade para bloquear procesos clave asociados ao desenvolvemento tumoral. Este traballo ten como obxectivo avaliar a potencialidade do sistema obestatina/GPR39 como diana terapéutica nun modelo in vitro de cancro de páncreas: a liña celular MIA PaCa-2. Unha vez confirmada a expresión do devandito sistema no modelo, os ensaios moleculares revelaron que o tratamento con obestatina estimula a apoptose, ao mesmo tempo que inhibe a actividade mitoxénica das células tumorais pancreáticas. Paralelamente, a obestatina é capaz de inducir a susceptibilidade á hipoxia e favorecer estados antiinflamatorios, dous eventos relevantes na remodelación do microambiente tumoral. En conclusión, estes datos reforzan o rol fundamental do sistema obestatina/GPR39 no control do crecemento tumoral do adenocarcinoma ductal pancreático, abrindo camiño a novas estratexias terapéuticas.
Dirección
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Titoría)
Leal López, Saúl Cotitoría
Pazos Randulfe, Yolanda Cotitoría
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Titoría)
Leal López, Saúl Cotitoría
Pazos Randulfe, Yolanda Cotitoría
Tribunal
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
Estudo de biodispoñibilidade comparativa en base ao tamaño e á composición de resinas sintéticas a retirar no patrimonio cultural.
Autoría
I.P.L.
Grao en Bioloxía (3ªed)
I.P.L.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Realizáronse diferentes ensaios exploratorios coa finalidade de incrementar a biodispoñibilidade (accesibilidade aos organismos vivos) de xenobióticos (substancias sintéticas difíciles de eliminar) para as bacterias, co obxectivo de facilitar a súa eliminación do patrimonio cultural mediante procesos de biolimpeza (utilización de organismos vivos e/ou as súas encimas como axentes de limpeza). As bacterias empregadas foron tres, que previamente demostraron unha capacidade biodegradativa probada como axentes de biolimpeza sobre pinturas en spray de grafiti (consideradas un xenobiótico): Comamonas (anteriormente Pseudomonas) testosteroni, Enterobacter (anteriormente Aerobacter e actualmente Klebsiella) aerogenes e Rhodococcus erythropolis. Os xenobióticos empregados foron dous: Paraloid B72 e Paraloid B82. Para mellorar a biodispoñibilidade realizáronse dous ensaios en medio líquido. No primeiro, variouse o tamaño de partícula de ambos Paraloids (ensaiáronse tamaños de 4 mm, 1 mm e 0,25 mm de diámetro), coa hipótese de que tamaños máis pequenos resultarían máis accesibles para as bacterias. No segundo ensaio, aplicáronse pretratamentos con dous aditivos de acción deterxente: Tween80 e Tween20, e cun disolvente orgánico: dimetilsulfóxido (DMSO). En ambos ensaios determinouse a porcentaxe de perda de peso das resinas, e no medio líquido circundante analizouse a absorbancia a 600 nm (relacionada coa presenza de bacterias), o potencial redox e o carbono orgánico disolto (COD) e o carbono inorgánico disolto (CID). Os resultados amosaron que tamaños de partícula máis pequenos parecen favorecer a biodispoñibilidade de ambos Paraloids fronte á accesibilidade das bacterias, entre as que destaca Rhodococcus erythropolis. O Paraloid B82 podería ser máis doado de bioretirar que o seu homólogo, a pesar de ter unha estrutura química moi similar. Dos tres pretratamentos, o Tween80 semella ser o máis eficaz favorecendo o proceso de biolimpeza, seguido do Tween20.
Realizáronse diferentes ensaios exploratorios coa finalidade de incrementar a biodispoñibilidade (accesibilidade aos organismos vivos) de xenobióticos (substancias sintéticas difíciles de eliminar) para as bacterias, co obxectivo de facilitar a súa eliminación do patrimonio cultural mediante procesos de biolimpeza (utilización de organismos vivos e/ou as súas encimas como axentes de limpeza). As bacterias empregadas foron tres, que previamente demostraron unha capacidade biodegradativa probada como axentes de biolimpeza sobre pinturas en spray de grafiti (consideradas un xenobiótico): Comamonas (anteriormente Pseudomonas) testosteroni, Enterobacter (anteriormente Aerobacter e actualmente Klebsiella) aerogenes e Rhodococcus erythropolis. Os xenobióticos empregados foron dous: Paraloid B72 e Paraloid B82. Para mellorar a biodispoñibilidade realizáronse dous ensaios en medio líquido. No primeiro, variouse o tamaño de partícula de ambos Paraloids (ensaiáronse tamaños de 4 mm, 1 mm e 0,25 mm de diámetro), coa hipótese de que tamaños máis pequenos resultarían máis accesibles para as bacterias. No segundo ensaio, aplicáronse pretratamentos con dous aditivos de acción deterxente: Tween80 e Tween20, e cun disolvente orgánico: dimetilsulfóxido (DMSO). En ambos ensaios determinouse a porcentaxe de perda de peso das resinas, e no medio líquido circundante analizouse a absorbancia a 600 nm (relacionada coa presenza de bacterias), o potencial redox e o carbono orgánico disolto (COD) e o carbono inorgánico disolto (CID). Os resultados amosaron que tamaños de partícula máis pequenos parecen favorecer a biodispoñibilidade de ambos Paraloids fronte á accesibilidade das bacterias, entre as que destaca Rhodococcus erythropolis. O Paraloid B82 podería ser máis doado de bioretirar que o seu homólogo, a pesar de ter unha estrutura química moi similar. Dos tres pretratamentos, o Tween80 semella ser o máis eficaz favorecendo o proceso de biolimpeza, seguido do Tween20.
Dirección
SANMARTIN SANCHEZ, PATRICIA (Titoría)
Martín Caramés, Fabiana Cotitoría
SANMARTIN SANCHEZ, PATRICIA (Titoría)
Martín Caramés, Fabiana Cotitoría
Tribunal
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
LOPEZ RODRIGUEZ, Mª DEL CARMEN (Presidente/a)
VIEJO SOMOANO, MARCOS (Secretario/a)
LEIRA CAMPOS, ANTON MANOEL (Vogal)
Papel das pequenas vesículas extracelulares (sEVs) no balance enerxético da caquexia
Autoría
S.B.P.Q.
Grao en Bioloxía (3ªed)
S.B.P.Q.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 09:30
16.07.2025 09:30
Resumo
A caquexia asociada ao cancro é unha síndrome multifactorial que implica alteracións profundas no balance enerxético. Caracterízase por unha perda de peso significativa, inflamación sistémica, anorexia e un aumento do gasto enerxético debido á activación de procesos como a termoxénese. Entre as dianas terapéuticas emerxentes está a proteína quinasa activada por AMP (AMPK), que funciona como un sensor de enerxía e un regulador clave do metabolismo no hipotálamo, particularmente nas neuronas do núcleo ventromedial. Neste contexto, este estudo ten como obxectivo avaliar se a administración sistémica de pequenas vesículas extracelulares (sEVs) cargadas con AMPKa1 constitutivamente activa e dirixidas especificamente ás neuronas SF1 no hipotálamo pode reverter os efectos da caquexia inducida por tumores C26 en ratos. Con este fin, utilizouse un modelo animal de caquexia xerado por inxección subcutánea de células tumorais C26, seguido de tratamento sistémico con sEV. Posteriormente analizáronse parámetros como a masa corporal, a inxesta, a composición corporal e a termoxénese do tecido adiposo marrón. Os resultados mostraron unha perda significativa de masa corporal e graxa nos animais portadores de tumores, validando o modelo. Ademais, a administración de sEV non conseguiu reverter a perda de peso nos animais caquécticos, pero si produciu un aumento significativo na inxesta de alimentos e unha tendencia a unha termoxénese reducida. Estes achados suxiren que as sEVs poden representar unha estratexia prometedora para o tratamento da caquexia mediante a modulación do metabolismo hipotalámico e a evitación de procedementos invasivos.
A caquexia asociada ao cancro é unha síndrome multifactorial que implica alteracións profundas no balance enerxético. Caracterízase por unha perda de peso significativa, inflamación sistémica, anorexia e un aumento do gasto enerxético debido á activación de procesos como a termoxénese. Entre as dianas terapéuticas emerxentes está a proteína quinasa activada por AMP (AMPK), que funciona como un sensor de enerxía e un regulador clave do metabolismo no hipotálamo, particularmente nas neuronas do núcleo ventromedial. Neste contexto, este estudo ten como obxectivo avaliar se a administración sistémica de pequenas vesículas extracelulares (sEVs) cargadas con AMPKa1 constitutivamente activa e dirixidas especificamente ás neuronas SF1 no hipotálamo pode reverter os efectos da caquexia inducida por tumores C26 en ratos. Con este fin, utilizouse un modelo animal de caquexia xerado por inxección subcutánea de células tumorais C26, seguido de tratamento sistémico con sEV. Posteriormente analizáronse parámetros como a masa corporal, a inxesta, a composición corporal e a termoxénese do tecido adiposo marrón. Os resultados mostraron unha perda significativa de masa corporal e graxa nos animais portadores de tumores, validando o modelo. Ademais, a administración de sEV non conseguiu reverter a perda de peso nos animais caquécticos, pero si produciu un aumento significativo na inxesta de alimentos e unha tendencia a unha termoxénese reducida. Estes achados suxiren que as sEVs poden representar unha estratexia prometedora para o tratamento da caquexia mediante a modulación do metabolismo hipotalámico e a evitación de procedementos invasivos.
Dirección
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Titoría)
ESTEVEZ SALGUERO, ANXELA MARIA Cotitoría
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Titoría)
ESTEVEZ SALGUERO, ANXELA MARIA Cotitoría
Tribunal
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
Regulación de PML pola proteína VP24 do virus do Ébola.
Autoría
X.P.S.
Grao en Bioloxía (3ªed)
X.P.S.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 09:30
16.07.2025 09:30
Resumo
O virus do Ébola provoca unha febre hemorráxica cunha alta taxa de letalidade. Unha das súas proteínas virais, VP24, interactúa coa nucleoproteína (NP) do virus, esencial para a súa replicación, promovendo a formación da nucleocápside. Ademais, VP24 xoga un papel fundamental na evasión da resposta inmune, antagonizando a vía do interferón mediante a interacción directa con factores transdutores de sinais e activadores da transcrición ou mediante a interacción con carioferinas. Outro dos efectos da proteína VP24 é alterar a membrana nuclear a través da interacción con varios dos seus compoñentes. Describiuse que un dano na membrana nuclear da célula podería ter como consecuencia a alteración na distribución subcelular de distintos compoñentes celulares, entre os que se atopa a proteína da leucemia promielocítica (PML). PML é unha proteína maioritariamente nuclear con múltiples funcións, entre elas a función antiviral, aínda que tamén pode ser empregada polos virus nalgún momento do seu ciclo replicativo. PML é un constituínte esencial dos corpos nucleares de PML, xa que recruta as diferentes proteínas que conforman estes agregados macromoleculares. Segundo resultados preliminares de laboratorio, a expresión da proteína VP24 do virus do Ébola podería inducir a translocación de PML do núcleo ao citoplasma. Descoñécese se esta translocación podería permitir a interacción de PML con VP24 e NP. Neste traballo abordamos estas cuestións. Para responder a estas preguntas realizáronse ensaios de inmunofluorescencia, fraccionamento subcelular e co-inmunoprecipitación. Os nosos resultados confirman que VP24 provoca a translocación citoplasmática de PML e que PML interactúa con VP24 e NP. Estes resultados suxiren que esta interacción podería ter consecuencias positivas sobre a replicación viral, o cal será obxecto de estudos futuros.
O virus do Ébola provoca unha febre hemorráxica cunha alta taxa de letalidade. Unha das súas proteínas virais, VP24, interactúa coa nucleoproteína (NP) do virus, esencial para a súa replicación, promovendo a formación da nucleocápside. Ademais, VP24 xoga un papel fundamental na evasión da resposta inmune, antagonizando a vía do interferón mediante a interacción directa con factores transdutores de sinais e activadores da transcrición ou mediante a interacción con carioferinas. Outro dos efectos da proteína VP24 é alterar a membrana nuclear a través da interacción con varios dos seus compoñentes. Describiuse que un dano na membrana nuclear da célula podería ter como consecuencia a alteración na distribución subcelular de distintos compoñentes celulares, entre os que se atopa a proteína da leucemia promielocítica (PML). PML é unha proteína maioritariamente nuclear con múltiples funcións, entre elas a función antiviral, aínda que tamén pode ser empregada polos virus nalgún momento do seu ciclo replicativo. PML é un constituínte esencial dos corpos nucleares de PML, xa que recruta as diferentes proteínas que conforman estes agregados macromoleculares. Segundo resultados preliminares de laboratorio, a expresión da proteína VP24 do virus do Ébola podería inducir a translocación de PML do núcleo ao citoplasma. Descoñécese se esta translocación podería permitir a interacción de PML con VP24 e NP. Neste traballo abordamos estas cuestións. Para responder a estas preguntas realizáronse ensaios de inmunofluorescencia, fraccionamento subcelular e co-inmunoprecipitación. Os nosos resultados confirman que VP24 provoca a translocación citoplasmática de PML e que PML interactúa con VP24 e NP. Estes resultados suxiren que esta interacción podería ter consecuencias positivas sobre a replicación viral, o cal será obxecto de estudos futuros.
Dirección
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Rivas Vázquez, María del Carmen Cotitoría
Tolosa , Rocío Miranda Cotitoría
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Titoría)
Rivas Vázquez, María del Carmen Cotitoría
Tolosa , Rocío Miranda Cotitoría
Tribunal
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
SANTOS RODRIGUEZ, MARIA ISABEL (Presidente/a)
DIAZ JULLIEN, CRISTINA (Secretario/a)
MARTIN CORA, FRANCISCO JAVIER (Vogal)
Targeting hipotalámico de AMPK para o tratamento da obesidade mediante o uso de cellsomes terapéuticos.
Autoría
T.R.F.
Grao en Bioloxía (3ªed)
T.R.F.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
No contexto actual, a obesidade esténdese globalmente como unha das enfermidades de maior prevalencia asociada, chegando a poder alcanzar proporcións pandémicas a curto prazo. Fronte ás limitacións existentes para a súa terapia, a nanomedicina proponse como unha alternativa prometedora para o seu tratamento e o das súas moitas patoloxías asociadas. Múltiples estudos demostraron que a perda de función da AMPKa1 (protein kinasa activada por AMP alfa 1) nas neuronas do factor esteroidoxénico 1 (SF1) do núcleo ventromedial do hipotálamo provoca resistencia á obesidade, independente da inxesta senón debido á activación simpática da termoxénese do tecido adiposo marrón. No presente estudo, proponse investigar se o peso corporal de ratos obesos pode reducirse mediante a inxección intravenosa de nanotransportadores derivados de células, coñecidos como cellsomes, con capacidade de cruzar a barreira hematoencefálica e de chegar a áreas específicas do hipotálamo (onde poder exercer un control sobre o balance enerxético). Así logo, estes transportarán no seu interior un plásmido (que funciona a modo de vector) codificante dunha versión dominante negativa de AMPKa1 (AMPKa1-DN) dirixida a neuronas SF1 do núcleo ventromedial do hipotálamo. No presente traballo será descrito o efecto central destes cellsomes en modelos murinos de obesidade inducida por dieta e estudarase a súa implicación na actividade termoxénica do tecido adiposo marrón dependente de UCP1 (proteína de desacoplamento 1). Os datos obtidos mostran que a acción central dos cellsomes cargados co plásmido SF1-AMPKa1-DN produce un aumento da termoxénese no tecido adiposo marrón e a consecuente perda de peso independente da inxesta.
No contexto actual, a obesidade esténdese globalmente como unha das enfermidades de maior prevalencia asociada, chegando a poder alcanzar proporcións pandémicas a curto prazo. Fronte ás limitacións existentes para a súa terapia, a nanomedicina proponse como unha alternativa prometedora para o seu tratamento e o das súas moitas patoloxías asociadas. Múltiples estudos demostraron que a perda de función da AMPKa1 (protein kinasa activada por AMP alfa 1) nas neuronas do factor esteroidoxénico 1 (SF1) do núcleo ventromedial do hipotálamo provoca resistencia á obesidade, independente da inxesta senón debido á activación simpática da termoxénese do tecido adiposo marrón. No presente estudo, proponse investigar se o peso corporal de ratos obesos pode reducirse mediante a inxección intravenosa de nanotransportadores derivados de células, coñecidos como cellsomes, con capacidade de cruzar a barreira hematoencefálica e de chegar a áreas específicas do hipotálamo (onde poder exercer un control sobre o balance enerxético). Así logo, estes transportarán no seu interior un plásmido (que funciona a modo de vector) codificante dunha versión dominante negativa de AMPKa1 (AMPKa1-DN) dirixida a neuronas SF1 do núcleo ventromedial do hipotálamo. No presente traballo será descrito o efecto central destes cellsomes en modelos murinos de obesidade inducida por dieta e estudarase a súa implicación na actividade termoxénica do tecido adiposo marrón dependente de UCP1 (proteína de desacoplamento 1). Os datos obtidos mostran que a acción central dos cellsomes cargados co plásmido SF1-AMPKa1-DN produce un aumento da termoxénese no tecido adiposo marrón e a consecuente perda de peso independente da inxesta.
Dirección
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Titoría)
ESTEVEZ SALGUERO, ANXELA MARIA Cotitoría
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Titoría)
ESTEVEZ SALGUERO, ANXELA MARIA Cotitoría
Tribunal
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
GARCIA SUAREZ, CARLOS (Presidente/a)
VIDAL FIGUEROA, ANXO (Secretario/a)
BANDIN MATOS, MARIA ISABEL (Vogal)
Identificación da orixe de replicación e análise da distribución do plásmido pPHDP60 en Photobacterium damselae subsp. piscicida.
Autoría
C.R.C.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
C.R.C.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:30
16.07.2025 10:30
Resumo
A replicación dos plásmidos bacterianos depende dunha secuencia específica coñecida como orixe de replicación (oriV), fundamental para garantir a súa estabilidade na célula hóspede. O plásmido pPHDP60, presente na bacteria mariña patóxena de peixes Photobacterium damselae subsp. piscicida, carece de iteróns e xenes rep clásicos, o que suxire un mecanismo de replicación atípico. O estudo da oriV mínima de pPHDP60 podería ter aplicacións relevantes tanto na investigación básica como no deseño de ferramentas moleculares para biotecnoloxía ou vixilancia epidemiolóxica. Este traballo propón como hipótese que a súa oriV podería estar composta por elementos non convencionais e que a súa distribución en P. damselae podería estar subestimada. Como obxectivo principal propúxose identificar a súa oriV mínima funcional e analizar a súa distribución mediante aproximacións experimentais e bioinformáticas. Para iso, aplicáronse estratexias combinadas de clonación molecular, transformación en Escherichia coli, análise bioinformática e un cribado por PCR nunha colección de illados de P. damselae subsp. piscicida. Identificouse un fragmento de 2289 pb (ao que denominamos IB), composto por dúas rexións interxénicas e un marco de lectura aberto para unha proteína hipotética, que permitiu a replicación autónoma en E. coli, confirmando a súa funcionalidade como replicón. Ademais, as evidencias obtidas no presente traballo apuntan a que que todos os elementos da secuencia IB son necesarios en conxunto para a replicación. A análise in silico amosou que a secuencia IB está conservada en diversas cepas de P. damselae, aínda que presentan variabilidade noutros módulos que conforman a estrutura característica de pPHDP60. Ademais, unha das rexións do IB (RI1) está á súa vez conservada noutros plásmidos da familia Vibrionaceae. Finalmente, o cribado por PCR en diversos illados da subsp. piscicida confirmou que a presenza do plásmido pPHDP60 se restrinxe, nesta subespecie, a illados de dourada (Sparus aurata) procedentes das piscifactorías galegas.
A replicación dos plásmidos bacterianos depende dunha secuencia específica coñecida como orixe de replicación (oriV), fundamental para garantir a súa estabilidade na célula hóspede. O plásmido pPHDP60, presente na bacteria mariña patóxena de peixes Photobacterium damselae subsp. piscicida, carece de iteróns e xenes rep clásicos, o que suxire un mecanismo de replicación atípico. O estudo da oriV mínima de pPHDP60 podería ter aplicacións relevantes tanto na investigación básica como no deseño de ferramentas moleculares para biotecnoloxía ou vixilancia epidemiolóxica. Este traballo propón como hipótese que a súa oriV podería estar composta por elementos non convencionais e que a súa distribución en P. damselae podería estar subestimada. Como obxectivo principal propúxose identificar a súa oriV mínima funcional e analizar a súa distribución mediante aproximacións experimentais e bioinformáticas. Para iso, aplicáronse estratexias combinadas de clonación molecular, transformación en Escherichia coli, análise bioinformática e un cribado por PCR nunha colección de illados de P. damselae subsp. piscicida. Identificouse un fragmento de 2289 pb (ao que denominamos IB), composto por dúas rexións interxénicas e un marco de lectura aberto para unha proteína hipotética, que permitiu a replicación autónoma en E. coli, confirmando a súa funcionalidade como replicón. Ademais, as evidencias obtidas no presente traballo apuntan a que que todos os elementos da secuencia IB son necesarios en conxunto para a replicación. A análise in silico amosou que a secuencia IB está conservada en diversas cepas de P. damselae, aínda que presentan variabilidade noutros módulos que conforman a estrutura característica de pPHDP60. Ademais, unha das rexións do IB (RI1) está á súa vez conservada noutros plásmidos da familia Vibrionaceae. Finalmente, o cribado por PCR en diversos illados da subsp. piscicida confirmou que a presenza do plásmido pPHDP60 se restrinxe, nesta subespecie, a illados de dourada (Sparus aurata) procedentes das piscifactorías galegas.
Dirección
RODRIGUEZ OSORIO, CARLOS (Titoría)
Vázquez Barca, Alba Cotitoría
RODRIGUEZ OSORIO, CARLOS (Titoría)
Vázquez Barca, Alba Cotitoría
Tribunal
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
Efecto do estrés osmótico na maduración de embrións somáticos de vide (Vitis vinifera L.)
Autoría
D.S.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
D.S.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 09:00
16.07.2025 09:00
Resumo
A embrioxénese somática é unha ferramenta biotecnolóxica moi útil en especies como a vide, onde a mellora xenética é limitada debido á necesidade de manter os xenotipos dos cultivares. Esta especie considérase recalcitrante á aplicación desta tecnoloxía, pero o noso grupo de investigación desenvolveu recentemente un protocolo eficiente para inducir a embrioxénese somática no cultivar galego Mencía. Non obstante, durante a etapa de diferenciación dos embrións somáticos, detectáronse casos de desenvolvemento anormal e xerminación prematura, o que resultou nunha diminución da taxa de conversión das plántulas. Para optimizar o proceso de maduración e diferenciación, os embrións deben alcanzar unha morfoloxía axeitada e someterse aos procesos fisiolóxicos necesarios. Polo tanto, o obxectivo deste estudo é o efecto do estrés hídrico no proceso de diferenciación e maduración dos embrións somáticos. Para este fin, incubáronse agregados embrioxénicos baixo diferentes tratamentos de estrés hídrico baseados en membranas semipermeables ou axentes osmóticos como o polietilenglicol 6000 (PEG). Observouse que os embrións con menor contido de auga tiñan menos xerminantes pero maiores taxas de conversión. Isto suxire que a redución da dispoñibilidade de auga favorece unha correcta maduración dos embrións, o que resulta en plantas viables. Paralelamente co estudo, analizáronse os niveis de expresión xénica dun xene esencial para a síntese do ácido abscísico (ABA) para apoiar a hipótese anterior.
A embrioxénese somática é unha ferramenta biotecnolóxica moi útil en especies como a vide, onde a mellora xenética é limitada debido á necesidade de manter os xenotipos dos cultivares. Esta especie considérase recalcitrante á aplicación desta tecnoloxía, pero o noso grupo de investigación desenvolveu recentemente un protocolo eficiente para inducir a embrioxénese somática no cultivar galego Mencía. Non obstante, durante a etapa de diferenciación dos embrións somáticos, detectáronse casos de desenvolvemento anormal e xerminación prematura, o que resultou nunha diminución da taxa de conversión das plántulas. Para optimizar o proceso de maduración e diferenciación, os embrións deben alcanzar unha morfoloxía axeitada e someterse aos procesos fisiolóxicos necesarios. Polo tanto, o obxectivo deste estudo é o efecto do estrés hídrico no proceso de diferenciación e maduración dos embrións somáticos. Para este fin, incubáronse agregados embrioxénicos baixo diferentes tratamentos de estrés hídrico baseados en membranas semipermeables ou axentes osmóticos como o polietilenglicol 6000 (PEG). Observouse que os embrións con menor contido de auga tiñan menos xerminantes pero maiores taxas de conversión. Isto suxire que a redución da dispoñibilidade de auga favorece unha correcta maduración dos embrións, o que resulta en plantas viables. Paralelamente co estudo, analizáronse os niveis de expresión xénica dun xene esencial para a síntese do ácido abscísico (ABA) para apoiar a hipótese anterior.
Dirección
MARTINEZ TRONCOSO, OSCAR (Titoría)
MARTINEZ TRONCOSO, OSCAR (Titoría)
Tribunal
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
BARJA FRANCISCO, PRIMITIVO (Presidente/a)
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Secretario/a)
VIÑAS DIAZ, ANA MARIA (Vogal)
Helicatos clúster a partir de sales de prata
Autoría
D.S.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
D.S.G.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
O presente traballo Fin de Grao ten como finalidade a obtención de arquitecturas metalosupramoleculares de prata(I) tipo helicato clúster. Para iso, empregouse unha familia de catro ligandos bistiosemicarbazona que difiren nos substituíntes das súas ramas. Os complexos de Ag(I) sintetizáronse mediante síntese química tradicional utilizando sales con anións voluminosos pouco coordinantes (hexafluorofostato e tetrafluoroborato) e cun anión con carácter de base moderada (acetato). Tanto os ligandos coma os complexos foron caracterizados mediante diversas técnicas en estado sólido e en disolución, incluíndo análise elemental, IR, espectrometría de masas, RMN de 1H e, nos casos posibles, difracción de raios X. Obtivéronse complexos de Ag(I) tetranucleares catiónicos cos anións hexafluorofostato e tetrafluoroborato, mentres que a partir de acetato se estabilizan helicatos clúster tetranucleares neutros.
O presente traballo Fin de Grao ten como finalidade a obtención de arquitecturas metalosupramoleculares de prata(I) tipo helicato clúster. Para iso, empregouse unha familia de catro ligandos bistiosemicarbazona que difiren nos substituíntes das súas ramas. Os complexos de Ag(I) sintetizáronse mediante síntese química tradicional utilizando sales con anións voluminosos pouco coordinantes (hexafluorofostato e tetrafluoroborato) e cun anión con carácter de base moderada (acetato). Tanto os ligandos coma os complexos foron caracterizados mediante diversas técnicas en estado sólido e en disolución, incluíndo análise elemental, IR, espectrometría de masas, RMN de 1H e, nos casos posibles, difracción de raios X. Obtivéronse complexos de Ag(I) tetranucleares catiónicos cos anións hexafluorofostato e tetrafluoroborato, mentres que a partir de acetato se estabilizan helicatos clúster tetranucleares neutros.
Dirección
GONZALEZ NOYA, ANA MARIA (Titoría)
BARREIRO SISTO, UXIA Cotitoría
GONZALEZ NOYA, ANA MARIA (Titoría)
BARREIRO SISTO, UXIA Cotitoría
Tribunal
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
Avaliación da actividade antibacteriana de hidroxeles baseados en bisamidas alquílicas con antibióticos encapsulados
Autoría
L.S.M.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
L.S.M.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 15:30
16.07.2025 15:30
Resumo
A resistencia antibiótica é unha problemática actual que afecta a todas as rexións e niveis socioeconómicos. Un do novos procedementos que se está a estudar para a administración controlada destes fármacos é o uso de hidroxeles orgánics, debido a propiedades como a súa biocompatibilidade, biodegradabilidade e capacidade de atrapar diferentes antibióticos. Este Traballo de Fin de Grado ten por obxectivo o estudo da capacidade bactericida dun xel formado a partir dun derivado do ácido shikímico. Realizouse a encapsulación de dous grupos diferentes de antibióticos: beta-lactámicos (ampicilina) e quinolonas (ácido nalidíxico) e, analizáronse diferentes variables para caracterizar o potencial liberador dos xeles; así como a capacidade bactericida do propio xel. Observouse a liberación controlada do fármaco atrapado mediante ensaios de difusión en placa cas dúas especies bacterianas a avaliar (Escherichia coli e Staphylococcus epidermidis). Outra variable a analizar foi o posible efecto do tempe e temperatura de incubación sobre a liberación do antibiótico atrapado. Concluíse que os xeles formados por shock térmico e sonicación non presentan actividade bactericida propia e, comprobouse a capacidade liberadora dos coxeles formados. Foi detectado un efecto do tempo e temperatura de incubación no efecto inhibitorio, concluíndose que unha incubación previa a quince grados centígrados durante doce horas permite ao coxel posuír un maior efecto bactericida. Os resultados globais mostraron unha maior sensibilidade de E. coli aos antibióticos empregados.
A resistencia antibiótica é unha problemática actual que afecta a todas as rexións e niveis socioeconómicos. Un do novos procedementos que se está a estudar para a administración controlada destes fármacos é o uso de hidroxeles orgánics, debido a propiedades como a súa biocompatibilidade, biodegradabilidade e capacidade de atrapar diferentes antibióticos. Este Traballo de Fin de Grado ten por obxectivo o estudo da capacidade bactericida dun xel formado a partir dun derivado do ácido shikímico. Realizouse a encapsulación de dous grupos diferentes de antibióticos: beta-lactámicos (ampicilina) e quinolonas (ácido nalidíxico) e, analizáronse diferentes variables para caracterizar o potencial liberador dos xeles; así como a capacidade bactericida do propio xel. Observouse a liberación controlada do fármaco atrapado mediante ensaios de difusión en placa cas dúas especies bacterianas a avaliar (Escherichia coli e Staphylococcus epidermidis). Outra variable a analizar foi o posible efecto do tempe e temperatura de incubación sobre a liberación do antibiótico atrapado. Concluíse que os xeles formados por shock térmico e sonicación non presentan actividade bactericida propia e, comprobouse a capacidade liberadora dos coxeles formados. Foi detectado un efecto do tempo e temperatura de incubación no efecto inhibitorio, concluíndose que unha incubación previa a quince grados centígrados durante doce horas permite ao coxel posuír un maior efecto bactericida. Os resultados globais mostraron unha maior sensibilidade de E. coli aos antibióticos empregados.
Dirección
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
AFONSO LAGES, MARTA CAROLINA Cotitoría
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Titoría)
AFONSO LAGES, MARTA CAROLINA Cotitoría
Tribunal
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
ESTEVEZ TORANZO, MARIA ALICIA CAROLINA (Presidente/a)
COVELO ARTOS, GUILLERMO (Secretario/a)
CANDAL SUAREZ, EVA MARIA (Vogal)
Hidroxeles de alquilbisamidas bolaanfifílicas derivadas do ácido (-)-shikímico con espaciador hidrocarbonado de lonxitude par: Novos materiais nanoestructurados para o transporte de fármacos
Autoría
L.S.M.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
L.S.M.
Dobre Grao en Química e en Bioloxía
Data da defensa
15.07.2025 09:00
15.07.2025 09:00
Resumo
A identificación dos xeles supuxo a apertura dun novo e prometedor campo de investigación dentro da química, debido a súa elevada versatilidade. A ampla diversidade estrutural que poden presentar, xunto coa súa capacidade de reter substancias no seu interior, así como a súa a flexibilidade, biodegradabilidade e biocompatibilidade, converten estes materiais en candidatos de gran interese para o desenvolvemento de aplicacións en sectores tan diversos como a industria alimentaria, cosmética, farmacéutica, biomédica e medioambiental. Este Traballo de Fin de Grao céntrase no estudo de xelantes orgánicos de baixo peso molecular (LMWOGs). En particular, lévase a cabo a síntese dunha molécula bolaanfifílica derivada do ácido (-)-shikímico cunha cadea alquílica intermedia de 12 átomos de carbono de lonxitude. Avalíase a súa capacidade xelante en diferentes disolventes mediante o cálculo da concentración mínima de xelificación nos casos en se forme xel de maneira estable. Ademais, estúdase o potencial dos hidroxeles desta molécula como sistema de liberación controlada de fármacos, mediante a formación de coxeles con dous antibióticos de amplo espectro (ampicilina e ácido nalidíxico) incorporados na súa rede tridimensional.
A identificación dos xeles supuxo a apertura dun novo e prometedor campo de investigación dentro da química, debido a súa elevada versatilidade. A ampla diversidade estrutural que poden presentar, xunto coa súa capacidade de reter substancias no seu interior, así como a súa a flexibilidade, biodegradabilidade e biocompatibilidade, converten estes materiais en candidatos de gran interese para o desenvolvemento de aplicacións en sectores tan diversos como a industria alimentaria, cosmética, farmacéutica, biomédica e medioambiental. Este Traballo de Fin de Grao céntrase no estudo de xelantes orgánicos de baixo peso molecular (LMWOGs). En particular, lévase a cabo a síntese dunha molécula bolaanfifílica derivada do ácido (-)-shikímico cunha cadea alquílica intermedia de 12 átomos de carbono de lonxitude. Avalíase a súa capacidade xelante en diferentes disolventes mediante o cálculo da concentración mínima de xelificación nos casos en se forme xel de maneira estable. Ademais, estúdase o potencial dos hidroxeles desta molécula como sistema de liberación controlada de fármacos, mediante a formación de coxeles con dous antibióticos de amplo espectro (ampicilina e ácido nalidíxico) incorporados na súa rede tridimensional.
Dirección
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Titoría)
QUIÑOA CABANA, EMILIO Cotitoría
Estévez Cabanas, Juan Carlos (Titoría)
QUIÑOA CABANA, EMILIO Cotitoría
Tribunal
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION (Presidente/a)
SECO CASTRO, JOSÉ MANUEL (Secretario/a)
VAZQUEZ LOPEZ, MIGUEL (Vogal)
Efectos agudos da deprivación sensorial durante a idade adulta na mielinización dos circuítos cerebrais
Autoría
G.T.P.
Grao en Bioloxía (3ªed)
G.T.P.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
19.02.2025 11:00
19.02.2025 11:00
Resumo
O sistema nervioso central (SNC) ten a capacidade para reorganizarse en base a experiencias ou lesións, é o que coñecemos como plasticidade cerebral. Describiuse que a mielina, que envolve os axones neuronais e determina a súa velocidade de transmisión, é altamente plástica, a pesar de que non se coñecen con precisión os mecanismos que a regulan. Neste traballo estudamos se unha lesión periférica pode inducir, a curto prazo, cambios na mielinización de circuítos centrais a escala de cerebro completo na expresión da proteína básica da mielina nas proxeccións corticais ao lesionar cirurxicamente as vías nerviosas das vibrisas en ratos adultos. O estudo levouse a cabo coa técnica de clarificación de tecido iDISCO+, a microscopia de folla de luz (lightsheet microscopy) e ferramentas bioinformáticas de análise de datos como ClearMap ou Imaris. Con estas técnicas conseguimos descartar a existencia de remodelado mielínico a curto prazo tras a lesión das vibrisas en ratos adultos.
O sistema nervioso central (SNC) ten a capacidade para reorganizarse en base a experiencias ou lesións, é o que coñecemos como plasticidade cerebral. Describiuse que a mielina, que envolve os axones neuronais e determina a súa velocidade de transmisión, é altamente plástica, a pesar de que non se coñecen con precisión os mecanismos que a regulan. Neste traballo estudamos se unha lesión periférica pode inducir, a curto prazo, cambios na mielinización de circuítos centrais a escala de cerebro completo na expresión da proteína básica da mielina nas proxeccións corticais ao lesionar cirurxicamente as vías nerviosas das vibrisas en ratos adultos. O estudo levouse a cabo coa técnica de clarificación de tecido iDISCO+, a microscopia de folla de luz (lightsheet microscopy) e ferramentas bioinformáticas de análise de datos como ClearMap ou Imaris. Con estas técnicas conseguimos descartar a existencia de remodelado mielínico a curto prazo tras a lesión das vibrisas en ratos adultos.
Dirección
VIEITES PRADO, ALBA (Titoría)
VIEITES PRADO, ALBA (Titoría)
Tribunal
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Presidente/a)
VILAS PETEIRO, ROMAN (Secretario/a)
ADRIO FONDEVILA, MARIA FATIMA (Vogal)
POMBO RAMOS, CELIA MARIA (Presidente/a)
VILAS PETEIRO, ROMAN (Secretario/a)
ADRIO FONDEVILA, MARIA FATIMA (Vogal)
Efectos da biofumigación sobre o funcionamento do chan en cultivos de pemento
Autoría
I.T.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
I.T.R.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
19.02.2025 10:00
19.02.2025 10:00
Resumo
A prohibición do uso de agroquímicos na UE e a necesidade de empregar alternativas máis sostibles na protección de cultivos fixo que se renove o interese por métodos tradicionais para o control de patóxenos. Entre eles atópase o uso de brásicas trituradas (biofumigación), a cobertura do chan con plásticos (solarización) ou a combinación de ambas as técnicas (biosolarización). A emenda con brásicas supón unha achega de materia orgánica que axuda a mellorar as condicións físicas e químicas do solo e, por tanto, a incrementar o rendemento dos cultivos. Ademais, as brásicas producen unhas substancias químicas (glucosinolatos) que ao descompoñerse forman isotiocianatos, con actividade antimicrobiana. Esta actividade antimicrobiana podería ter efectos positivos sobre os cultivos (ex. en calidade e produción de froitos) ao exercer un control sobre os patóxenos do solo. Con todo, aínda se coñece pouco sobre os efectos desta técnica nas condicións bióticas e fisicoquímicas do solo, particularmente no cultivo do pemento, unha especie hortícola de especial relevancia en Galicia. O obxectivo deste traballo é determinar o efecto da utilización de brásicas como biofumigantes sobre as características bióticas e abióticas do solo en cultivos de pemento. Os resultados amosan un efecto positivo dos tratamentos de biofumigación e biosolarización en moitas das variables do solo estudadas, mentres que a solarización por si mesma non se diferencia significativamente do control. O cultivo de pemento parece aproveitar de forma eficaz as melloras nas condicións do solo propiciadas pola biofumigación e biosolarización, xa que no momento da colleita moitas dos efectos sobre as variables estudadas suavízanse ou desaparecen. Aínda que o contido de ADN no solo non variou co aporte de brásicas, compre seguir estudando para determinar se hai cambios na composición e funcionalidade das comunidades de microorganismos do solo.
A prohibición do uso de agroquímicos na UE e a necesidade de empregar alternativas máis sostibles na protección de cultivos fixo que se renove o interese por métodos tradicionais para o control de patóxenos. Entre eles atópase o uso de brásicas trituradas (biofumigación), a cobertura do chan con plásticos (solarización) ou a combinación de ambas as técnicas (biosolarización). A emenda con brásicas supón unha achega de materia orgánica que axuda a mellorar as condicións físicas e químicas do solo e, por tanto, a incrementar o rendemento dos cultivos. Ademais, as brásicas producen unhas substancias químicas (glucosinolatos) que ao descompoñerse forman isotiocianatos, con actividade antimicrobiana. Esta actividade antimicrobiana podería ter efectos positivos sobre os cultivos (ex. en calidade e produción de froitos) ao exercer un control sobre os patóxenos do solo. Con todo, aínda se coñece pouco sobre os efectos desta técnica nas condicións bióticas e fisicoquímicas do solo, particularmente no cultivo do pemento, unha especie hortícola de especial relevancia en Galicia. O obxectivo deste traballo é determinar o efecto da utilización de brásicas como biofumigantes sobre as características bióticas e abióticas do solo en cultivos de pemento. Os resultados amosan un efecto positivo dos tratamentos de biofumigación e biosolarización en moitas das variables do solo estudadas, mentres que a solarización por si mesma non se diferencia significativamente do control. O cultivo de pemento parece aproveitar de forma eficaz as melloras nas condicións do solo propiciadas pola biofumigación e biosolarización, xa que no momento da colleita moitas dos efectos sobre as variables estudadas suavízanse ou desaparecen. Aínda que o contido de ADN no solo non variou co aporte de brásicas, compre seguir estudando para determinar se hai cambios na composición e funcionalidade das comunidades de microorganismos do solo.
Dirección
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
LEMA MARQUEZ, MARGARITA Cotitoría
RETUERTO FRANCO, JOSE CARLOS RUBÉN (Titoría)
LEMA MARQUEZ, MARGARITA Cotitoría
Tribunal
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
COBO GRADIN, FERNANDO (Presidente/a)
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER (Secretario/a)
ABOAL VIÑAS, JESUS RAMON (Vogal)
Análise in silico da expresión de reguladores epitranscriptómicos na proxeria (HGPS) e xeración dunha ferramenta molecular para o seu estudo in vitro
Autoría
P.V.I.
Grao en Bioloxía (3ªed)
P.V.I.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
O Síndrome de Proxeria de Hutchinson-Guilford (HGPS), unha enfermidade rara de envellecemento prematuro, posicionouse como un prometedor modelo para o estudio do envellecemento fisiolóxico durante as últimas décadas. Ó mesmo tempo, durante os últimos anos, avances tecnolóxicos impulsaron o estudio das modificacións químicas do ARN no transcriptoma (epitranscriptómica), demostrándose a súa relación con moitas patoloxías. Así pois, neste traballo, analizáronse as diferencias na expresión global e de reguladores epitranscriptómicos entre fibroblastos de pacientes con HGPS e pacientes novos e sans. Para isto, realizouse unha análise bioinformática empregando datos de secuenciación masiva de ARN previamente publicados. Atopouse unha expresión diferencial significativa nos modificadores de ARN ADARB1, THUMPD2 e TRMT9B, que se propoñen como candidatos con potencial para o estudo da proxeria e o envellecemento. Para facilitar posteriores estudos in vitro, a parte final deste traballo centrouse na xeración dunha ferramenta molecular de expresión transitoria de proxerina: a isoforma aberrante da lámina A causante da HGPS.
O Síndrome de Proxeria de Hutchinson-Guilford (HGPS), unha enfermidade rara de envellecemento prematuro, posicionouse como un prometedor modelo para o estudio do envellecemento fisiolóxico durante as últimas décadas. Ó mesmo tempo, durante os últimos anos, avances tecnolóxicos impulsaron o estudio das modificacións químicas do ARN no transcriptoma (epitranscriptómica), demostrándose a súa relación con moitas patoloxías. Así pois, neste traballo, analizáronse as diferencias na expresión global e de reguladores epitranscriptómicos entre fibroblastos de pacientes con HGPS e pacientes novos e sans. Para isto, realizouse unha análise bioinformática empregando datos de secuenciación masiva de ARN previamente publicados. Atopouse unha expresión diferencial significativa nos modificadores de ARN ADARB1, THUMPD2 e TRMT9B, que se propoñen como candidatos con potencial para o estudo da proxeria e o envellecemento. Para facilitar posteriores estudos in vitro, a parte final deste traballo centrouse na xeración dunha ferramenta molecular de expresión transitoria de proxerina: a isoforma aberrante da lámina A causante da HGPS.
Dirección
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Titoría)
GUALLAR ARTAL, DIANA Cotitoría
FIDALGO PEREZ, MIGUEL ANGEL (Titoría)
GUALLAR ARTAL, DIANA Cotitoría
Tribunal
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
Xeracion dun mutante por delecion do xene tssM2 do sistema de secrecion tipo VI T6SS en Vibrio europaeus mediante mutaxenese dirixida para o estudo funcional do sistema
Autoría
J.V.L.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
J.V.L.
Grao en Biotecnoloxía (2ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:30
16.07.2025 10:30
Resumo
Actualmente, os criadeiros de bivalvos constitúen unha das principais actividades acuicolas, fundamentais para satisfacer a crecente demanda de alimentos. Sen embargo, o desenvolvemento deste sector vese comprometido pola aparicion de brotes infecciosos como son vibrioses, provocadas por bacterias do xenero Vibrio que causan elevadas taxas de mortalidade nos cultivos larvarios, como o patoxeno emerxente Vibrio europaeus. Describiuse previamente que o seu xenoma inclue dous tipos de sistemas de secrecion de tipo VI, T6SS1 e T6SS2, implicados na competencia interbacteriana e na citotoxicidade, respectivamente, ainda que o seu papel funcional non esta caracterizado. Polo tanto, o presente traballo propón a xeracion dun mutante xenetico por delecion do xene tssM2, codificante dunha proteina estrutural esencial para o funcionamento do T6SS2, mediante unha tecnica de intercambio alelico en duas etapas baseada nunha dobre recombinacion homologa. Para iso, construise un plasmido suicida recombinante chamado pSW7848T PC19 mediante ensamblaxe Gibson, portador dos flancos homologos ao xene diana. O constructo foi validado mediante PCR, dixestion con BamH1 e secuenciacion Sanger, transformado e amplificado en Escherichia coli pi 3813 e posteriormente mobilizado a Vibrio europaeus mediante conxugacion coa cepa doadora Escherichia coli beta 3914. Realizouse a seleccion dos merodiploides con cloranfenicol, primeira recombinacion homologa, e a resolucion final empregando arabinosa para inducir a excision e perda do plasmido, segunda recombinacion homologa, xerando mutantes knock out por delecion limpos. A delecion do xene confirmouse mediante analise fenotipica, PCR con cebadores externos e secuenciacion Sanger do xenoma do mutante. O mutante delta tssM2 xerado constitúe unha ferramenta molecular clave que serve como base para a realizacion de futuros estudos funcionais sobre o papel do T6SS2 na virulencia, patoxenicidade e competencia interbacteriana en Vibrio europaeus, contribuindo ao desenvolvemento de estratexias preventivas fronte as vibrioses na acuicultura.
Actualmente, os criadeiros de bivalvos constitúen unha das principais actividades acuicolas, fundamentais para satisfacer a crecente demanda de alimentos. Sen embargo, o desenvolvemento deste sector vese comprometido pola aparicion de brotes infecciosos como son vibrioses, provocadas por bacterias do xenero Vibrio que causan elevadas taxas de mortalidade nos cultivos larvarios, como o patoxeno emerxente Vibrio europaeus. Describiuse previamente que o seu xenoma inclue dous tipos de sistemas de secrecion de tipo VI, T6SS1 e T6SS2, implicados na competencia interbacteriana e na citotoxicidade, respectivamente, ainda que o seu papel funcional non esta caracterizado. Polo tanto, o presente traballo propón a xeracion dun mutante xenetico por delecion do xene tssM2, codificante dunha proteina estrutural esencial para o funcionamento do T6SS2, mediante unha tecnica de intercambio alelico en duas etapas baseada nunha dobre recombinacion homologa. Para iso, construise un plasmido suicida recombinante chamado pSW7848T PC19 mediante ensamblaxe Gibson, portador dos flancos homologos ao xene diana. O constructo foi validado mediante PCR, dixestion con BamH1 e secuenciacion Sanger, transformado e amplificado en Escherichia coli pi 3813 e posteriormente mobilizado a Vibrio europaeus mediante conxugacion coa cepa doadora Escherichia coli beta 3914. Realizouse a seleccion dos merodiploides con cloranfenicol, primeira recombinacion homologa, e a resolucion final empregando arabinosa para inducir a excision e perda do plasmido, segunda recombinacion homologa, xerando mutantes knock out por delecion limpos. A delecion do xene confirmouse mediante analise fenotipica, PCR con cebadores externos e secuenciacion Sanger do xenoma do mutante. O mutante delta tssM2 xerado constitúe unha ferramenta molecular clave que serve como base para a realizacion de futuros estudos funcionais sobre o papel do T6SS2 na virulencia, patoxenicidade e competencia interbacteriana en Vibrio europaeus, contribuindo ao desenvolvemento de estratexias preventivas fronte as vibrioses na acuicultura.
Dirección
DUBERT PEREZ, JAVIER (Titoría)
VENCES LORENZO, ANA Cotitoría
DUBERT PEREZ, JAVIER (Titoría)
VENCES LORENZO, ANA Cotitoría
Tribunal
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
López Romalde, Jesús Ángel (Presidente/a)
FRANCO RUIZ, DANIEL JOSE (Secretario/a)
GARCIA JARES, CARMEN MARIA (Vogal)
Estudo de protozoos entéricos na perdiz de patas vermellas (Alectoris rufa Linnaeus, 1758)
Autoría
L.V.M.
Grao en Bioloxía
L.V.M.
Grao en Bioloxía
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
Investigouse a presenza de Eimeria, Cryptosporidium e Giardia no contido intestinal de 22 exemplares de perdiz vermella (Alectoris rufa Linnaeus, 1758) procedentes de dous coutos de caza en Galicia. As mostras homoxeneizáronse individualmente nun morteiro, filtráronse e concentráronse por centrifugación en tampón fosfato saíno 0,04 M pH 7,2/éter dietílico (2:1). Alícuotas de 10 microL dos sedimentos obtidos observáronse baixo microscopía de campo claro. Paralelamente, 50 microL dos sedimentos sometéronse a unha técnica de inmunofluorescencia directa para detectar oo/quistes de Cryptosporidium e Giardia. Ademais, a partir de 200 microL dos sedimentos estraxéronse ácidos nucleicos e aplicouse unha técnica de reacción en cadea da policía (PCR) para amplificar fragmentos do xenio SSU-rRNA de Eimeria (420 pb), Cryptosporidium (587 pb) e Giardia (175 pb). Así, nas 22 mostras analizadas, detectouse Eimeria en 14 (63,6%), identificando Eimeria chapmani, Eimeria hargisi, Eimeria kofoidi, Eimeria lexionensis e unha especie de Eimeria similar a Eimeria maxima. Cryptosporidium parvum atopouse en tres mostras (13,6%) e o posterior análise por PCR e secuenciación dun fragmento do xenio que codifica a GP60 permitiu a identificación dos subtipos zoonósicos IIaA15G2R1 e IIaA16G3R1. Todos os intentos de amplificar Xiarda nas mostras resultaron infrutuosos. Este estudo contribúe ao coñecemento sobre Eimeria e Cryptosporidium en especies galiformes silvestres, caracterizando molecularmente por primeira vez varias especies de Eimeria e C. parvum en A. rufa en España. Por outra parte, a presenza dos subtipos zoonósicos de C. parvum na perdiz vermella demostra a ampla distribución deste apicomplexo en animais en liberdade e pon de manifesto o posible papel desta ave na transmisión da cryptosporidiosis.
Investigouse a presenza de Eimeria, Cryptosporidium e Giardia no contido intestinal de 22 exemplares de perdiz vermella (Alectoris rufa Linnaeus, 1758) procedentes de dous coutos de caza en Galicia. As mostras homoxeneizáronse individualmente nun morteiro, filtráronse e concentráronse por centrifugación en tampón fosfato saíno 0,04 M pH 7,2/éter dietílico (2:1). Alícuotas de 10 microL dos sedimentos obtidos observáronse baixo microscopía de campo claro. Paralelamente, 50 microL dos sedimentos sometéronse a unha técnica de inmunofluorescencia directa para detectar oo/quistes de Cryptosporidium e Giardia. Ademais, a partir de 200 microL dos sedimentos estraxéronse ácidos nucleicos e aplicouse unha técnica de reacción en cadea da policía (PCR) para amplificar fragmentos do xenio SSU-rRNA de Eimeria (420 pb), Cryptosporidium (587 pb) e Giardia (175 pb). Así, nas 22 mostras analizadas, detectouse Eimeria en 14 (63,6%), identificando Eimeria chapmani, Eimeria hargisi, Eimeria kofoidi, Eimeria lexionensis e unha especie de Eimeria similar a Eimeria maxima. Cryptosporidium parvum atopouse en tres mostras (13,6%) e o posterior análise por PCR e secuenciación dun fragmento do xenio que codifica a GP60 permitiu a identificación dos subtipos zoonósicos IIaA15G2R1 e IIaA16G3R1. Todos os intentos de amplificar Xiarda nas mostras resultaron infrutuosos. Este estudo contribúe ao coñecemento sobre Eimeria e Cryptosporidium en especies galiformes silvestres, caracterizando molecularmente por primeira vez varias especies de Eimeria e C. parvum en A. rufa en España. Por outra parte, a presenza dos subtipos zoonósicos de C. parvum na perdiz vermella demostra a ampla distribución deste apicomplexo en animais en liberdade e pon de manifesto o posible papel desta ave na transmisión da cryptosporidiosis.
Dirección
ARES MAZAS, MARIA ELVIRA (Titoría)
COUSO PEREZ, SEILA Cotitoría
ARES MAZAS, MARIA ELVIRA (Titoría)
COUSO PEREZ, SEILA Cotitoría
Tribunal
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
LEMOS RAMOS, MANUEL LUIS (Presidente/a)
PORTEIRO COUTO, BEGOÑA (Secretario/a)
Rodriguez Diaz, Miguel Angel (Vogal)
Papel do resmetirom na reversión da fibrose hepática e da enfermidade hepática esteatósica asociada a disfunción metabólica (MASLD)
Autoría
M.V.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
M.V.V.
Grao en Bioloxía (3ªed)
Data da defensa
16.07.2025 10:00
16.07.2025 10:00
Resumo
A enfermidade hepática esteatósica asociada a disfunción metabólica constitúe unha patoloxía crónica e progresiva do fígado, que pode evolucionar dende unha esteatose simple ata estadios máis graves, como inflamación, fibrose, cirrose ou mesmo carcinoma hepatocelular. Na actualidade, o único tratamento aprobado para fases avanzadas desta enfermidade é o resmetirom, un fármaco que actúa como agonista selectivo do receptor beta da hormona tiroidea nos hepatocitos. Aínda que os efectos do resmetirom sobre estas células diana están ben descritos, descoñécese se o fármaco pode exercer unha acción directa sobre outros tipos celulares implicados na patoxénese da MASLD, como as células estreladas hepáticas, principais responsables da fibroxénese nas fases avanzadas da enfermidade. Para investigar esta hipótese, empregouse un modelo murino alimentado cunha western diet durante oito semanas e tratado posteriormente con resmetirom, administrado por vía oral durante tres semanas. As análises bioquímicas e os estudos moleculares revelaron signos de dano hepático que se viron significativamente revertidos tras o tratamento. Estes achados foron confirmados mediante ensaios in vitro en células estreladas hepáticas activadas, nas cales se observaron cambios significativos nos niveis de mRNA e proteína de diversos biomarcadores tras a exposición ao fármaco. En conxunto, os resultados deste estudo suxiren que o resmetirom non só é eficaz na redución do dano hepático e da fibrose, senón que tamén podería actuar directamente sobre as células estreladas hepáticas, modulando a súa actividade profibrótica.
A enfermidade hepática esteatósica asociada a disfunción metabólica constitúe unha patoloxía crónica e progresiva do fígado, que pode evolucionar dende unha esteatose simple ata estadios máis graves, como inflamación, fibrose, cirrose ou mesmo carcinoma hepatocelular. Na actualidade, o único tratamento aprobado para fases avanzadas desta enfermidade é o resmetirom, un fármaco que actúa como agonista selectivo do receptor beta da hormona tiroidea nos hepatocitos. Aínda que os efectos do resmetirom sobre estas células diana están ben descritos, descoñécese se o fármaco pode exercer unha acción directa sobre outros tipos celulares implicados na patoxénese da MASLD, como as células estreladas hepáticas, principais responsables da fibroxénese nas fases avanzadas da enfermidade. Para investigar esta hipótese, empregouse un modelo murino alimentado cunha western diet durante oito semanas e tratado posteriormente con resmetirom, administrado por vía oral durante tres semanas. As análises bioquímicas e os estudos moleculares revelaron signos de dano hepático que se viron significativamente revertidos tras o tratamento. Estes achados foron confirmados mediante ensaios in vitro en células estreladas hepáticas activadas, nas cales se observaron cambios significativos nos niveis de mRNA e proteína de diversos biomarcadores tras a exposición ao fármaco. En conxunto, os resultados deste estudo suxiren que o resmetirom non só é eficaz na redución do dano hepático e da fibrose, senón que tamén podería actuar directamente sobre as células estreladas hepáticas, modulando a súa actividade profibrótica.
Dirección
NOGUEIRAS POZO, RUBEN (Titoría)
López Cabaleiro, Alba Cotitoría
NOGUEIRAS POZO, RUBEN (Titoría)
López Cabaleiro, Alba Cotitoría
Tribunal
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)
CORDERO SANTAMARIA, OSCAR JAVIER (Presidente/a)
ROMAUS SANJURJO, DANIEL (Secretario/a)
LOPEZ PEREZ, MIGUEL ANTONIO (Vogal)